حسینیه مهاجرین افغانستانی مشهد ۴ دهه قدمت دارد
شریفی| نزدیک به ۴دهه پیش بود که جمعی از افغانستانیهایی که به مشهد مهاجرت کردند همزمان با ورودشان به این کلان شهر، سنگ بنای حسینیهای را در محله طبرسی شمالی مشهد گذاشتند که هنوز هم چراغش به دست نسلهای بعدی آنها روشن است. حسینیهای که به رسم گذشته وعدهگاه عاشقان اباعبدا... الحسین (ع) و ائمهاطهار (ع) و محفلی برای آموزش قرآن کریم شده است.
اگر از فعالیتهای فرهنگی خیریه و مراسم ریز و درشت مذهبیاش که میزبان انبوه جمعیت مشتاق ایرانی و افغانستانی است، بگذریم، این حسینیه از دیرباز تاکنون هدفش پرورش قاری جوان متخلق به اخلاق قرآنی است و تاکنون قاریهای برجستهای را تربیت کرده است. با «کریم محسنی» مسئول فرهنگی حسینیه درباره فعالیتهای اثرگذار در این بنای ماندگار گفتوگو کردهایم.
پایگاه مردمی
ساده است و با صفا. همانی است که ۳۶سال قبل به همت افغانستانیهای مقیم ایران ساخته شد و گذر زمان به جز سالخوردهکردن جوانها و نوجوانان دیروزش که حالا تبدیل به موسپیده کردههای امروز شدهاند، تغییری به حسینیه نداده است.
عشق به امام حسین (ع) آنچنان باعث جمعشدن آدمها کنار یکدیگر و همدلشدنشان میشود که حالا بعد از گذشت این همه سال افغانستانی و ایرانی دوشادوش هم زیر پرچم هیئت و حسینیهای دورهم جمع شدهاند که نه تنها برای عزاداری بلکه هرگاه نیاز به مشارکت مردم و حرکتهای دستهجمعی بوده است توانستهاند کاری از پیش ببرند و پایگاهی داشته باشند برای جمعشدن مردم.
واقف معلوم نیست
اوایل پیروزی انقلاب اسلامی مهاجران افغانستانی به مشهد مهاجرت کردند. بیشترشان هم کارگر و از اقشار کم درآمد بودند گرچه تجار و بازرگان هم کم نداشتهاند. همان سالهای ابتدای پیروزی انقلاب شخصی که هیچ نام و نشانی از او در دست نیست زمین کنونی حسینیه را خریداری میکند، اما این زمین بعدها سرگذشت جالبی پیدا میکند.
کریم محسنی درباره تاریخچه حسینیه میگوید: بعد از خرید زمین توسط آن فرد ناشناس و وقف آن برای حسینیه، کارگران افغانستانی آستین همت بالا زدهاند و این بنا را با دست خالی و همت عالی ساختهاند. آن زمان در این محدوده پاتوق معنوی اهالی محله فقط یک مسجد بود و نیاز به این حسینیه به شدت احساس میشد.
همبستگی محلی
یکی از ویژگیهای حسینیه سادگی و دوربودن از تجملاتی است که این روزها به آفت برخی هیئتها و حسینیهها تبدیل شده است. حسینیهای که در این روزهای ماه رمضان اهالی محله در آن جمع میشوند و نوای قرآن جاری است. اموال و وسایل و داراییهایش از سوی اهل دل به حسینیه اهدا شده است و در اینباره ذرهای از نهادها و سازمانهای دولتی کمکی دریافت نکرده.
شاید همین موضوع باعث شده است اهل محل حواسشان به حسینیه باشد. محسنی میگوید: به همین خاطر اینجا فقط مکانی برای عزاداری نیست بلکه به پناهگاهی برای جلب همدلی، وفاق و وحدت اهالی محله تبدیل شده است و ایرانی و افغانستانی هم ندارد. هرکسی که با این مکان مأنوس شده است با دل و جان به اندازه توان خود نذر این مکان فرهنگی مذهبی میکند و تاکنون امور حسینیه لنگ نمانده است.
اینجا فقط مکانی برای عزاداری نیست بلکه به پناهگاهی برای جلب همدلی، وفاق و وحدت اهالی محله است
تربیت قاری ممتاز
از همان سالهای دیر و دور جلسات هفتگی، مراسم عزاداری و مجالس مذهبی در حسینیه برگزار میشود و این بنای یادگاری مهاجران، میزبان نسلهای بعدی شده است، محسنی در ادامه از راهاندازی کلاسهای قرآن حسینیه میگوید در این سالها توانسته حافظان و قاریان زیادی را هم تحویل جامعه قرآنی دهد. گرچه تأکید میکند فقط هدف قاری پروری ندارد و قاری باید اخلاق قرآنی نیز داشته باشد، «از همان ابتدا فعالیت این حسینیه بر محور قرآن بوده و قاریان برجستهای را تربیت کرده است.
مثل محمدکاظم اصغرزاده، مقام اول مسابقات قرآنی هلالاحمر کشور، علیرضارضایی، نفر اول مسابقات بینالمللی قرآن در تهران، مختار دهقان، نفر دوم مسابقات قرآنی مالزی و حامدعلیزاده و سید محمدجواد حسینی که از قاریان ممتاز بینالمللی هستند و....
جایزههای پر و پیمان
اما یکی از بخشهای حسینیه فعالیتهای فرهنگی اش است. کریمی به دوچرخهای که به نردههای طبقه فوقانی و نزدیک سقف بنا دیده میشود اشاره میکند و میگوید: «کودک و نوجوان و جوان نیاز به تشویق دارد. ما هم از این اهرم استفاده کردهایم. برای هر صفت حسنه امتیازی در نظر گرفتهایم مثل درس خواندن، نماز اول وقت، تلاش و... برای اشیای بانک هم امتیاز تعیین کردهایم. هرکسی حد نصاب را کسب کند جایزه میدهیم و این شیوه تربیتی بر نوجوانهای این محله مؤثر بوده است.»
برنامهای مدون برای همه سال
هر هفته برنامه آموزش و تلاوت قرآن در حسینیه برپا میشود. محسنی از استقبال شهروندان از این برنامه قرآنی در این حسینیه میگوید: «در تابستان و بهار از ساعت ۲۰تا ۲۳ و زمستان هم ۱۹تا ۲۱اینجا کرسی آموزش و تلاوت دایر است و این برنامه مشتریهای خاص خود از گوشه و کنار شهر محلههایی مثل پنج تن طلاب و شیخ حسن و... دارد تا از محضر استادان قرآن بهرهمند شوند و خواندن صحیح آیات الهی را یاد بگیرند.»
با اجرای برنامههای فرهنگی و مذهبی میتوان نسل نوجوان و جوان را جذب و آنها را از ناهنجاریها دور کرد
هدایت جوانان
پاتوق فرهنگی محله طبرسی شمالی جوانانی را سربهراه کرده است. محسنی این موضوع را بیان میکند و میافزاید: «با توجه به موقعیت جغرافیایی و فرهنگی، این محله آسیبپذیر است؛ بنابراین با اجرای برنامههای فرهنگی و مذهبی میتوان نسل نوجوان و جوان را جذب و آنها را از ناهنجاریها دور کرد.» به گفته او برنامههای فرهنگی و مذهبی حسینیه در سالهای اخیر تأثیر زیادی در جذب جوانان به مسائل معنوی و کاهش آمار آسیبهای اجتماعی در محله طبرسی شمالی داشته است.
*این گزارش یکشنبه، ۲۰ خرداد ۹۷ در شماره ۲۹۵ شهرآرامحله منطقه ۳ چاپ شده است.