در کوچه شهیدتاجری۱۴ هنوز راه و رسم همسایهداری پررنگ است اگر کسی به رحمت خدا برود یا جشن ازدواجی برپا شود، همسایهها بدون کارت دعوت به مراسم میروند و کمک میکنند.
قدمت سکونت نخستین خانوادهها در کوچه دادگر به بیش از چهاردهه میرسد. همسایههایی که فقط در کنار هم زندگی نکردهاند؛ بلکه برای سرسبزی، آبادانی و پیوند بیشتر دلها قدمی برداشتند و درکنار هم، محلهای منسجمتر و گرمتر بسازند.
کوچه وحدت ۱۹ در پایین خیابان و بهویژه سوپری قدیمی آن، محل بهاشتراکگذاشتن حالها و احوالهاست. خانمهای همسایه در اینجا، اشتراکاتی فراتر از دیوار خانههایشان دارند و آن هم روحیه همسایهمداری است.
کوچه شهیدبرات هنرمند یک در محله سجادیه، یادگاری از روزگار کورههای آجرپزی و خشتمالی این محدوده است. آنچه بیشاز هرچیز در این کوچه به چشم میآید، صمیمیت و همدلی ساکنانی است که سالها درکنار یکدیگر زندگی کردهاند.
سیدجعفر ستاری و همسرش فاطمه رضایی، همایون خانم کامیاب و آمنه رضایی، همسایههایی هستند که درکنار هم میزبانی از مردم را در اجتماعات شبانه به دوش میکشند. آنها با همراهی و همدلی، چهره متفاوتی از همسایگی را در کوچه ابرار ۹ رقم زدهاند.
همسایههای خیابان باباطاهر۱۴ پای ثابت برنامههای فرهنگی مسجد محله هستند و جوانترها را هم پای کار میآورند. برایشان فرقی نمیکند که فعالیت و مراسم برای یک نفر باشد یا برای محله.
خیلی از همسایهها در کوچه موعود۱۵ از روزهایی که کودکانشان در همین کوچه بازی میکردند تا امروز که نوههایشان دید و بازدید و احوالپرسی در محله کنهبیست را زنده نگه داشتهاند.
همهچیز از یک جلسه ساده قرائت قرآن در بولوار شهیدصادقی شروع شد. حالا ۲۷سال از آن روزها میگذرد که نرجسیه دیگر تنها یک مکتب آموزشی نیست؛ جریانی است از جنس عشق که به نیازمندان بسیاری حتی در روستاهای دورافتاده خیررسانی کرده است.
روابط بسیار صمیمی و همدلانه همسایهها در کوچه شهیدیوسفزاده۶.۹ در محله مهرمادر، بهویژه میان خانمها را با ساعتی مهمانشدن در منزل بیبیراضیه رباطجزی میتوان فهمید.
روایت سه همسایه قدیمی در کوچه آیتالله واعظزاده۳ در بالاخیابان، روایت همسایهداریهای ریشهدار گذشته است؛ رفتوآمدهای سادهای که امروز کمتر دیده میشود، ولی از بیشتر پیوندهای خانوادگی پایدارتر است.
رسم خوب همسایهداری در خیابان نوزدهبهمن یک، به کوچه و خیابانهای دیگر هم رسیده است. بعداز آغاز جنگ تحمیلی سوم، تعدادی از همسایهها نهتنها با هم راهی اجتماعات شبانه میشوند، بلکه افرادی را نیز که به این اجتماعات نمیآمدند، همراه خود کردهاند.
ساکنان خیابان سناباد۱۶ در لحظههای شادی و در زمان سختی، کنار هم میایستند و همین همدلی و همراهی، به این کوچه بنبست، حسی از آرامش و امنیت بخشیده است؛ حسی که شاید در هیچجای دیگر شهر به این اندازه ملموس نباشد.
در خیابان دلدار۶، همسایهها جنس همسایگیشان متفاوت با سایر آپارتمانهاست. شاید عمر همسایگیها به دو یا سه دهه نرسد، اما آنها تلاش کردهاند که مانند گذشته دور هم جمع شوند، از زندگی در محیط آپارتمانی لذت ببرند و با یکدیگر خاطره بسازند.
سه همسایه خیابان امیرالمؤمنین(ع) ۲ در یک محله رشد کردهاند و کار و کاسبیشان هم جان گرفته است، احوالشان به سلاموعلیکهای روزانه با هم گره خورده است؛ معمولا پاتوق نیمروزهشان پیش از نماز ظهر، جلو انگشترسازی قدیمی آقاعلیرضاست.
درست نبش کوچه لشکر ثامنالائمه۱۳؛ خانههایی با نام «کوی سازمانی ارتش» شناخته میشوند و در هر بلوک آن، چهلخانواده زندگی میکنند. برخی از این خانوادهها از شهرهای دور و نزدیک به مشهد آمدهاند و همچنان رسم همسایهداری را زنده نگه داشتهاند.
اینجا هر همسایه، گوشهای از کارهای مسجد و محله را برعهده میگیرد؛ یکی کلاس فرهنگی و تربیتی برگزار میکند، یکی سفره افطار میاندازد و.... همین فعالیتهای ساده و خودجوش، پیوند دلها را محکم کرده و همه برای ساختن محلهای بهتر تلاش میکنند.
سه بانوی فعال فرهنگی اجتماعی کوچه تورج۱۳ در همه عرصههای خدمت، فعال و آمادهبهکار هستند.این روزها که دوباره کشور درگیر جنگ شده است، بازهم جزو اولین نفراتی هستند که خودشان را به مسجد محله کلاهدوز میرسانند.
بعداز شهادت قائد امت، حضرت آیتالله العظمی خامنهای، سه بانوی فعال محله گوهرشاد با جمعآوری چادرهای سیاه از محله، شروع به دوخت پرچم و ریسه مشکی کردند تا مسجد و خانههای محله را سیاهپوش کنند.
اگر صبح زود، قبل از آنکه مغازهها کرکرهها را بالا بدهند در کوچه طبرسیجنوبی۶۲ قدم بزنی، میشود رد یک جور رفاقت قدیمی را دید؛ رفاقتی که لای سلام و علیکهای بلند و احوالپرسیهای بیتکلف جریان دارد. اینجا همسایهها پشت هم هستند.
از هفدهسال پیش تا امروز، هرسال ماه مهمانی خدا، خانه پدری بیبیآمنه قیصری میزبان بانوانی است که نهفقط برای یادگرفتن، که برای گرمشدن دلهایشان، دور هم جمع میشوند. جلسات قرآن در این خانه، تکهای از زندگی فرهنگی و اجتماعی آبکوه است.