هوای دانشآموزان حاشیه شهر را باید بیشتر داشته باشیم
فاطمه کلاته عربی| مسئله «پرورش» یا همان کلمه دوم مندرج در عبارت «تعلیم و تربیت» یکی از مسائل مغفول در مدارس ما و نظام آموزشوپرورش است، نکتهای که کارشناسان حوزه تعلیم و تربیت اسلامی بارها به آن اذعان کردهاند.
هرچند هستند افرادی که دراینزمینه با دغدغه بالا و انگیزه والا بهصورت خودجوش فعالیتهای قابل تقدیری انجام میدهند.
خانم ترکمنی، معاون پرورشی دبستان دخترانه پیام، یکی از این جمله افراد است که در سال ۱۳۹۳ در مدارس حاشیه شهر و مناطق محروم، مشغول به خدمت شده و معتقد است تکیه بر امور پرورشی و تربیتی لازمه هر مکان و زمان و سنی است که در این بین، مدرسه جایگاه ممتازی دارد.
فهیمه ترکمنی، متولد ۱۳۷۱ پس از اخذ مدرک لیسانس علومتربیتی، از سال ۱۳۹۳ در دبستان دخترانه پیام در محله پنجتن مشهد در منطقه ۴ شروع به کار تدریس کرد؛ اما سابقه کار فرهنگی وی به هفت سال گذشته برمیگردد.
در سال ۱۳۹۳ در مدرسه دخترانه پیام بهصورت دو ماه متوالی بهعنوان معلم برتر انتخاب شده و در دوران تحصیل تندیس دانشجوی برتر را به خود اختصاص داده و همچنین دبیر برتر انجمنهای فرهنگی در دوران تحصیل در دانشگاه شده است.
سال گذشته آموزگار مقطع پنجم دبستان بوده؛ اما بهلحاظ کارهای فرهنگی بسیاری که در کلاس درس انجام میداد، امسال به رتبه بالاتر و در مقام معاون پرورشی مدرسه منسوب شد.
- خانم ترکمنی، چه شد وارد آموزش پرورش شدید؟
بعد از فارغالتحصیلی از رشته علومتربیتی بهدلیل علاقهای که به شغل آموزگاری، فرهنگی و پرورشی داشتم، در آزمون استخدامی آموزشوپرورش شرکت کرده و بعد از قبولی در این آزمون، سال گذشته در مدرسه دخترانه پیام که واقعدر حاشیه شهر مشهد بهشمار میرود، مشغول به کار شدم.
- مسئله پرورشی از اهمیت بسیاری برخوردار است. آیا در مدارس به این مسئله درخور و شایسته پرداخته میشود؟
بحث پرورشی یکی از اولویتهای اصلی در مدارس است که معلمان با تکیهبر اصول و مبانی آن میتوانند بهراحتی دانشهای لازم را به دانشآموزان بیاموزند. جامعه امروزی در کنار دروس دیگر نیازمند پرورش فکر و اخلاق و تربیت در مسیر درست نیز هست که این نیاز باید در مدارس پاسخ داده شود.
آموزشوپرورش نیز به بحث پرورش تأکید کتبی دارد؛ اما پای عمل که میرسد، هیچ اقدام درخور و شایستهای انجام نمیدهد یا اینکه اقدامات بسیار نامحسوس هستند و مسئله پرورشی مغفول میماند.
- درتدریس از شیوههای خاصی بهره میبرید؟
در تدریس از شیوه خاصی بهره نمیبرم؛ اما آنچه میخواهم به دانشآموزانم بیاموزم، با زبان خودشان برای آنان بیان میکنم، مثلاً اگر بخواهم بحث صداقت را برای دانشآموزان باز کنم، در ابتدا خودم رفتار صادقانهای دارم تا آنان با نگاهکردن به رفتارم این درس را بیاموزند.
- یک سوال فنی! آیا تاکنون دانشآموزی را تنبیه کردهاید؟
در این دو سال سابقه آموزگاری که در دبستان دخترانه دارم، سعی کردم همواره رفتار مناسبی داشته باشم و تاکنون دانشآموزی را تنبیه نکردهام.
آموزگان خصوصاً آنانی که در مقطع ابتدایی شاغلاند، این را به خاطر داشته باشند که دانشآموزان بسیار حساس هستند و شرایط روحی خاصی دارند. اگر دانشآموزی تنبیه یا تحقیر شود، شخصیتش شکسته میشود و فرومیریزد و در آینده به فرد سرخوردهای در جامعه تبدیل میشود.
- باتوجه به حضور شما در منطقه حاشیهشهر، بیشترین کمبود این مناطق را در چه زمینهای حس میکنید؟
به نظرم بحث فرهنگی در مناطق کمبرخوردار بسیار کمرنگ و ضعیف دیده میشود و نیازمند کار جدی و برنامهریزی دقیق است. اما مهمتر از پرداختن به بحث فرهنگی در این مناطق، ناآگاهی و اطلاعات ناکافی والدین است که در جامعه و خانواده مشکلاتی را بهوجود میآورد.
اگر به والدین دانشآموزان اطلاعات و آگاهیهای لازم در بیشتر زمینهها داده شود، بسیاری از مشکلاتی که براثر ناآگاهی برای دانشآموزان پیش میآید، بهوجود نخواهد آمد.
- تربیت صحیح فرزندان یکی از میراث گرانبهایی است که والدین بعد از خود بهجا میگذارند. بهعنوان مادر، برای تربیت صحیح فرزندان چه توصیهای به والدین میکنید؟
تربیت فرزندان نیازمند علم و آگاهی مطابق با همان دوره است. اگر رفتار والدین درست و اصولی باشد و در عمل خود رفتار صحیح داشته باشند، فرزندان بهخودیخود تربیت میشوند.
اگر والدین، یکسوم از زمانی را که برای تربیت فرزندان صرف میکنند، صرف تربیت خودشان کنند، نهتنها خودشان رشد خواهند کرد، بلکه فرزندان در کنار آنان تربیت میشوند.
فرزندان نیازی به سازندگی ندارند، ما با روشهای تربیتی نادرست، آنان را خراب میکنیم
فرزندان نیازی به سازندگی ندارند، ما با روشهای تربیتی نادرست، آنان را خراب میکنیم.
- دراین چند سال سابقه کاری، خاطره خاصی دارید که تعریف کنید؟
بله. به یادم دارم در یک دوره دانشآموزی داشتیم که حدود یک هفته فعالیت درسی ضعیفی داشت. معلم از دستش عاصی شده بود که چرا به وظیفه دانشآموزی خود عمل نمیکند.
او را بسیار دعوا کردم؛ اما بعد از چند روز متوجه شدم مشکلی در خانواده دارد که اینچنین رفتار میکرد و از کرده خودم پشیمان شدم و عذابوجدان دارم که چرا بدون آگاهی، عکسالعمل سریعی نشان دادم.
میخواهم بگویم عزیزان معلم باید توجه کنند که رفتارهای دانشآموز ممکن است ناشی از عوامل متعددی باشد که اگر دراینزمینه توجه کافی را نداشته باشیم، ممکن است بهاشتباه قضاوت کرده و رفتار اشتباهی با او داشته باشیم.
*این گزارش یکشنبه، ۲ اسفند ۹۴ در شهرآرامحله منطقه ۴ چاپ شده است.