مدرسه

مدرسه دخترانه قریشی در میانه کوچه آب‌میرزا قرار داشت؛ ساختمانی قدیمی، دوطبقه و با هشت اتاق بزرگ که به نظر برای برپایی کلاس مناسب می‌آمد؛ هرچند درعمل شباهتی به یک مدرسه مدرن نداشت و بیشتر به یک منزل اعیانی شبیه بود تا دبستان.
شهربانو مقنی‌باشی با شروع جنگ با وجود برخی ناملایمت‌های جسمی در سن ۵۴ سالگی سه روز در هفته، راهی خانه یکی از دانش‌آموزانش می‌شد تا آموزش را در شرایطی متفاوت و به‌صورت حضوری برای بچه‌ها ادامه دهد.
دختران دانش‌آموز مدرسه تخصصی حفظ قرآن حضرت مهدی (عج) به‌عنوان نخستین نسل از دانش‌آموختگان این مدرسه، سال تحصیلی خود را با دستاورد‌هایی درخشان به پایان رسانده‌اند.
دیرآموز‌بودن دانش‌آموزان و دغدغه زهرا گلی‌نادری برای فهم‌شدن درس‌ها، این معلم دلسوز را به برگزاری کلاس حضوری، واداشته است؛ اما نه در مدرسه، بلکه در گوشه‌ای دنج و آرام در بوستان بهشت محله کوی‌مهدی.
کوچه میثم شمالی‌۱۲ در محله رده از آن دست معابری است که در طول دست‌کم دو دهه اخیر، تغییر چندانی به خود ندیده است. تبدیل معدود منازل ویلایی به چند‌طبقه را می‌توان تنها تغییر چشمگیر در بافت مسکونی متراکم این کوچه دانست.
حسین علی قلی‌زاده معلم محله دروی می‌گوید: در روستا که خدمت می‌کردم تعداد دانش‌آموزان کم بود و از درآمد شخصی‌ام می‌توانستم نیازهایشان را برطرف کنم، اما با منتقل شدن به مشهد، کمک‌رسانی به دانش‌آموزان را با کمک عده‌ای خیر ادامه دادم.
غدیر ۲۰، معبری فرعی واقع در خیابان وکیل‌آباد‌۶۱ است؛ مسیری که به کوچه موقوفات مرحوم حاجی‌زرگر معروف است. بنا‌های ساخته‌شده در این کوچه، زمانی، بخشی از باغ بزرگ حاج‌رضا مجاور زرگر، خیّر نام‌آشنای محله شریف، بوده است.
بعد‌از موافقت اولیای مدرسه، کلاس‌های چندین مدرسه محله خاتم‌الانبیا(ص) به مسجد فاطمه‌الزهرا (س) در توس‌۷۴ منتقل شده و به‌قدری از این طرح استقبال شده که در بسیاری از روز‌ها و ساعات، مسجد در‌اختیار دانش‌آموزان و معلمانشان است.
این روز‌ها بیشتر از غذا، درس و مشق روی میزهای رستوران حسین بیابانی جریان دارد. او می‌گوید وقتی متوجه تعطیلی مدارس شده، تصمیم گرفته فضای کارش را در‌اختیار بچه‌ها بگذارد.
وقتی پا به کوچه شهید‌یوسف‌زاده ۵/ ۶ می‌گذاری، محو تماشای سرسبزی و درختان تنومند آن می‌شوی. این محدوده در گذشته با نام شهرک آزادی بین مردم معروف بوده است، اما از دهه‌۹۰ به محله مهر مادر پیوست.
در تاریخ شهر مشهد، آتش‌سوزی‌های متعددی گزارش شده که عموما مربوط به هجوم اقوام مهاجم، هم‌چون ازبکان بوده‌است اما روایت‌هایی هم از آتش‌سوزی‌های ناشی از سهل‌انگاری وجود دارد که یکی از آنها در روز جمعه، ۲۹ آذرماه سال ۱۲۸۰ خورشیدی اتفاق افتاد.
دانش‌آموزان دبستان پیش‌بین در محله کال زرکش، با مربیگری معلمان دلسوز و همراهی خانواده‌ها، توانستند در مسابقات والیبال منطقه تبادکان، نایب‌قهرمان شوند؛ موفقیتی که برای اولین بار در این مدرسه به دست آمد.
گرداندن فضای کوچک کانون فرهنگی کوثر ، حالا بر‌عهده محمد زارع و کلثوم فاروقی است؛ زوجی که بی‌هیچ چشمداشت، کانونشان را در‌اختیار دانش‌آموزان گذاشته‌اند و برای این کار، همه برنامه‌های قبلی مجموعه را موقتا تعطیل کرده‌اند.
مسجد قدیمی صاحب‌الزمان(عج) در‌اختیار دانش‌آموزان سه پایه دوره متوسطه اول قرار گرفته تا بتوانند مانند مدرسه، کلاس‌هایشان را برگزار کنند.بشیر حکم‌آبادی می‌گوید: وقتی دیدیم بچه‌ها برای حضور در کلاس‌های مجازی مشکل دارند، تصمیم گرفتیم فقط به رفع اشکال بسنده نکنیم.
محله کنه‌بیست تا دهه ۵۰ پر از زمین‌های زراعی و باغ‌های تره‌بار و تحت تملک خلیل مؤمنی بود؛ او یکی از ارباب‌های خوش‌نام محله بود که ثروت زیادی داشت و کشاورزان در زمین‌های تحت مالکیت او کار می‌کردند.
کوچه مسلم شمالی‌۵ از خوش‌منظره‌ترین کوچه‌های محله مسلم به شمار می‌آید. خانه‌های دو‌طبقه ویلایی با طراحی هماهنگ، در‌کنار درختان بلند و پرشاخ‌وبرگ، فضایی دل‌نشینی را در این کوچه مهندسی‌ساز به وجود آورده است.
دکتر حمزه پاسبان، دبیر خوش‌سابقه آموزش‌وپرورش کلاس‌های رایگان خود را به مسجد آورده است. در کلاس‌هایی که او برای تقویت علمی دانش‌آموزان برگزار می‌کند، به همه‌چیز فکر شده؛ اینکه چه روزهایی، برای چه مقطعی و تدریس چه دروسی مناسب‌تر است.
شهر مشهد در دوران تیموریان شاهد رشد و شکوفایی فرهنگی و تحولات جدی در پیدایش معماری اسلامی بود. به قول پروفسور هیلن براند، دوران تیموریان بی‌تردید دوران طلایی مدارس ایرانی است. خراسان و ماوراءالنهر زمینه تحولات جدی بودند.
حضور پررنگ کودکان و نوجوانان همراه والدینشان در اجتماع مردمی سبب شد دو‌نفر از فرهنگیان محله به مسئول پاتوق دخترانه مسجدالرضا(ع) پیشنهاد دهند که برای دانش‌آموزان کلاس رفع اشکال درسی برگزار کنند؛ پیشنهادی که با استقبال همراه شد.
با آغاز جنگ تحمیلی، مدارس تعطیل شد، اما مدیر دبستان شهیدمطهری با خوش‌فکری شرایطی فراهم کرد تا کار تربیتی در دل جنگ نیز انجام شود و دانش‌آموزان، تجربه خوبی از همدلی در این شرایط کسب کنند.