روزی حلال با دوخت و دوز
صدای چرخهای حرفهای خیاطی در همان گامهای اولیه که وارد خیاطخانه میشویم، به گوش میرسد. در هر گوشه از این مکان، سطلهای زیادی را میبینیم که لباسهای دوختهشده یا آماده دوخت را درخود جای دادهاست.
محیطی کاملا زنانه و پرنشاط که زنان هر روز از صبح تا شام در آن مشغول کار هستند و خانوادههای متعددی که معمولا زنان تنها سرپرستان آنها هستند، ازطریق همین کارگاه بزرگ خیاطی تأمین میشوند.
در فضایی که بانوان جوان و میانسال با جدیت مشغول نازکدوزی لباسها هستند، با مرضیه صادقی، مسئول شعبه طلاب موسسه منتظران، ولی عصر (عج)، گفتگو کردیم.
- خانم صادقی، از خودتان بگویید.
۶ سال در حوزه علمیه درس خواندم و ۱۰ سال است که در موسسه خیریه مشغول خدمت هستم. از ۶ سال قبل در بخش کاریابی این موسسه برای مددجویان تحت پوشش مشغول فعالیتم.
- شما ساعات طولانی در موسسه به انجام امور مختلفی مشغولید. همسرتان در اینباره چه نظری دارند؟
رضایت دارند و از من حمایت میکنند. ایشان هم در رشتهای که مشغول فعالیت است، با آرامش به انجام کارهایش میپردازد و خانوادهای آرام و بامحبت را پایهریزی کردهایم.
روز اولی که درباره ازدواج با ایشان صحبت کردم، صادقانه شرایطم را گفتم و ایشان هم صمیمانه قبول کردند. حسم این است که همه کمبودها را حضرت امامزمان (عج) برطرف میکند.
این موضوع را با تمام وجودم باور دارم. دعایی که مددجویان میکنند و احساس رضایتی که از کار دارم، به زندگیام منتقل شده است و با اینکه ساعاتی که در خانه هستم نسبتبه دیگر خانمها کمتر است، حس میکنم زندگیام از لحاظ معنوی برکت دارد.
- موسسهای را که در آن مشغول فعالیت هستید، برای مخاطبان این گزارش معرفی کنید.
موسسه خیریه در سال ۷۸ به کمک حاجآقای انتظاریزدی و با مجوز فرمانداری آغاز به کار کرد. حاجیهخانم گوهری، مدیرعامل موسسه شدند و خانم عمیدی هم از اولین تلاشگران موسسه بودند.
۱۰ سال همه فعالیتها در شعبه مرکزی مجموعه در قاسمآباد متمرکز بود و بعد از آن شعب دیگر ازجمله شعبه منطقه طلاب راهاندازی شد. از سال ۸۷ در این منطقه کمبرخوردار مشغول کار هستیم.

- تا اسم خیریه مطرح میشود، تصور عمومی اینگونه است که موسسه خیریه، اتاقی است که در آنجا به نیازمندان برنج و گوشت و اقلام دیگر میدهند...
البته بعضی خیریهها در همین سطح فعالیت میکنند. با توجه به واقعیتهای محیطی برای بعضی نیازمندان که در کلمه فقیر خلاصه میشوند، اینگونه فعالیتها هم لازم و ضروری است، اما کافی نیست.
هدف ما در این موسسه این است که ضمن خدماترسانی سریع به نیازمندانی که نیازهای آنی دارند، برای مددجویان، کارآموزی و در ادامه کاریابی داشته باشیم و آنها را توانمند و بینیاز از حمایت موسسه کنیم.
ضمن این مهم به موضوعات دیگری هم میپردازیم. دادن وام، تأمین مسکن، پیگیری امور درمانی و معرفی به بیمارستانها و پزشکانی که با ما همکاری میکنند، نیز جزو خدمات ماست. تأمین جهیزیه و تهیه سیسمونی برای خانوادههای تحت پوشش را جزو برنامهها داریم. مشاوره حقوقی هم میدهیم.
- الآن در مکانی با هم گفتگو میکنیم که دهها بانو مشغول کار در بخش خیاطی آن با دستگاههای حرفهای این رشته هستند. لطفاً در اینباره توضیح دهید.
برای خانمهای جوانی که برای دریافت کمک به موسسه مراجعه میکردند و معمولا یا شوهرشان زندانی بود یا سرپرست خانوار بودند، تصمیم گرفتیم که کارآموزی داشته باشیم.
برای این قشر از مددجویان بهراحتی میتوان ضمن کارآموزی، به استقلال از کمکهای مقطعی خیریه رسید؛ چراکه ذوق و توان و انگیزه کار کردن و بهتر شدن وضعیت زندگی در آنها وجود دارد و فقط باید بستر مناسبی در این بخش وجود داشته باشد.
به خانمهای جوان و باانگیزهای که برای دریافت کمک به موسسه مراجعه میکردند، میگفتم شرط تشکیل پرونده، شرکت در دورههای آموزشی موسسه است و آنها هم استقبال میکردند.
طرح اولیه را که آموزش و کار کردن در محل موسسه بود، با رئیس سازمان فنیوحرفهای درمیان گذاشتیم و موافقت ایشان را برای برگزاری دورههای آموزشی رایگان برای مددجویان موسسه دریافت کردیم.
با همکاری خیران موسسه، مکان فعلی کارگاه و آموزشگاه را مهیا کردیم. شروع کارمان تنها با سه پایه چرخ خیاطی بود. خانمی از مددجویان اولیه این طرح، ابتدا ماهی ۳۰ هزار تومان دریافتی داشت، اما الآن ماهانه بیش از یک میلیون تومان از همین کارگاه خیاطی دریافت میکند.
- چند سال است که در این بخش فعال هستید و چند پایه چرخ فعال دارید؟
۴ سال از راه انداختن خیاطی بزرگی که تأسیس شده است، میگذرد و ۴۵ پایه چرخ فعال در همین کارگاه داریم. تابهحال ۲۰ دوره آموزش خیاطی برگزار کردهایم و در هر دوره، کارآموزان متعددی حضور داشتهاند.
سعی کردیم سطح کار را گسترش دهیم و با همکاری خیران موسسه، سه مرکز مشابه دیگر راهاندازی کردیم. هر سه مرکز در مناطق حاشیهای شهر فعال هستند.
شعبهای در کال زرکش با ۲۰ پایه چرخ فعال مشغول به کار است. شعبهای هم در محمدآباد داریم که ۲۰ پایه چرخ دارد. مرکزی دیگر در منطقه الهیه داریم و باز هم ۲۰ پایه چرخ در آن کار میکنند.
- سازمان فنیوحرفهای پس از پایان دوره آموزشی، چه مدرکی برای کارآموزان موسسه صادر میکند؟
عنوان مدرک فنیوحرفهای، گواهینامه پایان نازکدوزی است. این دوره سه ماه طول میکشد و بهرایگان برگزار میشود. تصمیم داریم دورههایی تکمیلی هم برای مددجویانی که مدرک نازکدوزی دریافت کردهاند، راهاندازی کنیم.
در بخش کامپیوتر هم فعال هستیم و مدارک معتبری در پایان هر دوره به مددجویانمان میدهیم و آنها با همین مدارک میتوانند در بخشهای مختلف خدماتی و آموزشی در شهر مشغول به کار شوند.
- همه کارآموزان فقط در کارگاههای موسسه مشغول کار هستند؟
نه. بانوان متناسب با شرایطشان، بعضی در کارگاهها و بعضی هم بهصورت بیرونبر با ما همکاری میکنند؛ البته ازطریق صندوق کارگشایی موسسه در زمانی کوتاه، به آنها وام خرید پایه چرخخیاطی پرداخت میکنیم و اینگونه، افراد در خانههایشان به کار مشغول میشوند.
- افرادی که تحت پوشش بخشِ دوختودوز موسسه مشغول فعالیت هستند، بیشتر چه اقشاری را شامل میشوند؟
بیشترین تمرکزمان بر خانمهایی است که خودشان سرپرست خانواده هستند. درکنار این قشر، خانمهای بدسرپرست را هم پذیرش میکنیم. ۱۰ درصد نیروهای کاری ما هم از دختران جویای کار هستند.
اگر مراجعهکننده اعتیاد داشته باشد، اول برای ترک او ازطریق پزشکانی که با ما مرتبط هستند، اقدام میکنیم و در ادامه اگر از ما کار بخواهد، امکان آموزش و در ادامه کار کردن را برای این افراد مهیا میکنیم.
- در همین بخش خاطرهای دارید؟
همان اوایلی که مرکز خیاطی موسسه را راهاندازی کرده بودیم، هیئتامنای مسجدِ محل، خانمی را که در همین محدوده گدایی میکرد، شناسایی و به ما معرفی کردند.
ایشان خانمی بود که شیشه استعمال میکرد و تکسرپرست خانوادهاش بود و البته توانایی زیادی در کار خیاطی داشت و پیش از آن در خیاطخانههایی که آقایان حضور داشتند، کار کرده بود.
از ما کمک خواست و گفتیم شرط کمک این است که اقدام به ترک مواد بکند. آن خانم گفت با اینکه سخت است، اما برای دو بچهام قبول میکنم. در طول دورههای درمان، رفع مشکلاتش ازجمله پرداخت کرایه خانهاش را برعهده گرفتیم.
اوایل، کارایی کمی داشت، اما بهتدریج به وضعیت بهتری رسید. الآن حدوداً یکمیلیونو ۱۰۰ هزار تومان از کارگاه خیاطی دریافت میکند و بهخوبی با دو فرزندش زندگی میکند و خوشبختانه کاملا از اعتیاد پاک شده است و الگویی برای کار و تلاش است.

- میانگین درآمد بانوان و ساعاتی که در موسسه همکاری میکنند، چقدر است؟
خانمها از ساعت ۸ صبح به کارگاه میآیند و تا ۷ بعدازظهر مشغول کار هستند. ظهرها هم ساعتی برای نماز و ناهار تعطیل هستیم. پرداختیها هم از حداقل ۵۰۰ تا یکمیلیونو ۴۰۰ هزار تومان متغییر است و به توانمندی خود فرد برمیگردد.
- بخشی از موضوع، مربوط به آموزش و فراهم کردن شرایط کاری است، اما بخش مهمتر به جذب سفارش و فروش کالاهای تولیدی برمیگردد. در این قسمت چه کردهاید؟
روال کار اینگونه است که با تولیدیها و فروشگاههای بزرگ منطقه هفدهشهریور که قطب فروش عمده لباس در مشهد هستند، قرارداد داریم. برایمان کارِ برشزده میآورند و خانمهای خیاطخانه ما کار دوختودوز را انجام میدهند و آن مرکز کارها را به فروش میرساند
. تابهحال بهصورت مستقیم کالا به فروش نرساندهایم، بلکه ما بخشی از چرخه تولید لباس هستیم که انواع متعدد و متنوعی را متناسب با سفارشهای دریافتی شامل میشود.
- برنامههای توسعهای موسسه شما چیست؟
مکانی بزرگ در کال زرکش وجود دارد که با حمایت خیران دلسوز موسسه، مشغول آمادهسازی در چهارطبقه است. مساحت آنجا حدوداً ۴۰۰ مترمربع است.
زمینی دیگر در کنار موسسه است که امیدوارم تا قبل از سال آماده شود و بتوانیم ۱۵۰ چرخ به مجموعه اضافه کنیم تا افراد بیشتری را تحت پوشش قرار دهیم.
- موسسه خیریه منتظران، ولی عصر (عج) چه فعالیتهای دیگری انجام میدهد؟
درمجموع ۱۲ مرکز، زیرمجموعه این موسسه است و دفتر مرکزی آن در خیابان استاد یوسفی ۲۴ واقع شده است. ما در مناطق کمبرخوردار مشهد شعبه داریم.
علاوهبر فعالیتهایی که به آن اشاره کردم، مرکزی را هم بهعنوان مشاوره خانواده به خانمهایی که مراجعه میکنند، اختصاص دادهایم. وکلایی که با موسسه همکاری میکنند، بانوان موسسه را بهصورت رایگان در بخش حقوقی راهنمایی و نیازهای آنان را برطرف میکنند.
نشانی این مرکز هم در جنب دفتر مرکزی موسسه است. صندوق کارگشایی موسسه هم به بانوان تحت پوشش وام میدهد. کلاسهای کامپیوتر هم داریم و به افراد پس از قبولی در امتحانات، مدرک دیپلم میدهیم.

- چه رویداد جالبی در موسسه شما اتفاق افتاده است که دوست دارید بیان کنید؟
هر روزه کار کردن برایم اتفاق نو و جالبی است. اینکه میبینم در شرایط اقتصادی سختی که در کشور وجود دارد، هنوز برپا هستیم و حتی رو به پیشرفت و توسعهایم، معجزهای است که هر روزه پیش چشممان درحال تحقق است.
این را جز به عنایت امامزمان (عج) و کمک خیران و همکاری خوب کارآموزان موسسه نمیدانم؛ البته پیگیریها و رایزنیهای مسئولان ارشد موسسه هم تأثیر فراوانی بر ادامه فعالیتها میگذارد و همه مانند خانوادهای بزرگ دست در دست هم با هدف توانمندسازی بانوان، مشغول به کاریم.
آنقدر در بین مؤسسات مشابه شاخص هستیم که بهزیستی و کمیتهامداد از ما خواستار همکاری هستند و تماس گرفته و میخواهند نیروهایشان را برای ما بفرستند. مجموع این اتفاقات برای ما انگیزههایی بیشتر از پیش را برای ادامه و توسعه ایجاد میکند.
- اگر افرادی بخواهند بهعنوان خیّر با مرکز کارآفرینی شما همکاری کنند، چه زمینههایی برای کمک وجود دارد؟
بیشتر نیاز ما در بخش تهیه چرخ خیاطی است. هر چه تعداد بیشتری مهیا شود، میتوان برای بانوان بیشتری کارآفرینی کرد و خانوادههای بیشتری را به وضعیت بهینه رساند.
*این گزارش یکشنبه سال ۱۳۹۶ در شماره ۲۷۶ شهرآرامحله منطقه ۴ چاپ شده است.