ما در حاشیه میدان عسکریه یا همان فلکه شیرممد داخل خودرویی نشستهایم که چند مسافر ویژه در آن حضور دارند. مسافرانی که برای سالیانی طولانی، نام یکی از میادین قدیمی مشهد، به اسم یکی از آنها بوده.
خلیل عربلین بیش از ۴۰ سال است که به شکل حرفهای و کارشناسی به جمعآوری قوطی کبریت مشغول میباشد و کبریتهایی از دوره قاجار که زمان شروع کبریتسازی در ایران بوده و همچنین از دوران پهلوی در اختیار دارد
مسجد«حاج فرهاد» که ۴۰۰ سال عمر دارد، سرآغاز بسیاری از حرکتهای انقلابی در مشهد بوده و چهرههایی، چون رهبر معظم انقلاب، آیتالله واعظ طبسی و شهید هاشمینژاد اقدامات خود را از این کانون رهبری میکردهاند.
۳۲ سال است محله شاهین فر با مدرسه علمیه آیتالله خویی مشهد خو گرفته است. مدرسهای که هرچند قدمتش یک چهارم قرن است، اما در و دیوارش، نقش و نگار فیروزهایاش، باغچه و حیاطش نشان از سنت و قدمت شهرمان دارند.
عیدگاه که در گذشته یک محله بوده، در جنوب شرقی حرم مطهر قرار دارد، در گذشته تنها شامل کوچه «عیدگاه»، «زنجیرها» و «سیروس» بوده و سپس محله جدیدها در همین منطقه بوجود آمده است.
«سیدحسن حسینی» و «محمد اصغرنژاد» آخرین بازماندگان نسل پنبهزنهای دورهگرد مشهدند. اگر روزی، به هر دلیل، کمان پنبهزنی آنها بر زمین بماند، یکی دیگر از مشاغل سنتی ما برای همیشه بر زمین خواهد ماند.
مسجد پل سنگی آنقدر در طول سالیان دچار تغییر و ساختوساز شده که جز کتیبه صد و چند ساله، چیزی از اصالت بنای آن باقی نمانده، مسجدی که وقفنامههای موجود گواهی به دویست سال سابقه آن دارند.
بازار عباسقلیخان شاملو و فرشهای فراموش شدهاش بیش از ۳۰۰ سال قدمت دارد. این کاروانسرا سال ۱۰۷۰ هجری به دستور عباسقلیخان برای استراحت زائران ساخته شده است.
در ضلع غربی حرم مطهر امام رضا (ع) و در کنار مقبره امیر ملک شاه (معروف به مسجد ۷۲ تن) ساختمان قدیمی حمامی قرار دارد که به «قلی بیگ» یا «شاه» و گاهی «رضوی» شهره است.
ابوالفضل وطندوست تاریخ تلگرد را در دست دارد. نوع زندگی پنجاه سال قبل در تلگرد، لباس پوشیدن، حضور مردم در کوچه و خیابان، شکل کوچهها و خانهها و حتی شیوه زندگی اربابی در تلگرد قدیم، در عکسهای او مشاهده میشود.
کاروانسرا یا سرای ملک در شهر مشهد از جمله کاروانسراهای درونشهری است که پس از عهد ناصری، در دوره مظفرالدینشاه قاجار ساخته شده و تا اواخر دوره پهلوی نیز پابرجا بوده است.
درهای باغ خونی، بیش از صد سال به روی مردم کوچه و بازار بسته مانده است و انگار جنگ جهانی، قصد رفتن از آن را نداشته است. مردم اینقدر از تفرج در این باغ محروم ماندهاند که تنها رویایی از آن در ذهن دارند، خاطرهای دور که در قصهها برایشان گفتهاند.
کیخسرو شاهرخ بر اساس اسناد برای یافتن مقبره فردوسی ابتدا باید دروازه رزان را پیدا میکرد و برای رسیدن به این هدف چه راهنمایی بهتر از محلیها؟
روستای رباط خاکستری در حاشیه جاده آسفالت قدیم مشهد-نیشابور و تقریبا در هفدهکیلومتری مشهد قرار دارد. از سمت نیشابور و ملکآباد، رباط خاکستری اولین کاروانسرای این مسیر برای استراحت زائران بودهاند.
فتحعلیخان قاجار، جد سلسله قاجاریه؛ حمدحسنخانسالار، فتنهگر دوران ناصرالدینشاه و امیرکبیر؛ نورالله میرزای قاجار از نوادگان فتحعلیشاه؛ پروفسور عبدالله بولوَن، جراح زبده بلژیکی از افرادی هستند که در این آرامستان به خاک سپرده شدهاند.
تاچندی پیش در فاصله حدود ۱۰۰ متری شمال شرقی ایستگاه راه آهن مشهد و ۱۰ متری آخرین ریل قطار، مقبره «مَیلی مشهدی» یکی از شاعران دوره صفوی هنوز باقی بود، اما در سنگ قبر این شاعر اکنون به هارونیه منتقل شده است.
نزدیک بودن بقعه امامزاده سید محمد به حرم مطهر رضوی این مکان زیارتی را به پاتوق زائران تبدیل کرده است.
این کوره آجر خشتی، مال شخصی بود که هفت یا هشت کارگر داشت. اطرافش باغ بود و در آن سبزیکاری میشد. قبل از سال۵۰، کار کوره تعطیل شد و بعد از انقلاب هم اینجا به قبرستان تبدیل شد.
تاریخ گورستان قدیمی گلشور به حدود سال۱۳۰۰خورشیدی برمیگردد که اصلیترین گورستان مشهد بوده و تا پیش از دایر شدن گورستان بهشترضا (ع) پذیرای اجساد از سرتاسر مشهد بوده است.
گرمابههای مشهد مثل گرمابه خیابان سرخس بروبیایی داشته است. گرمابه متعلق به حاجاحمد ضعیفالسادات چون بر مسیر راه روستاییان قرار داشت، سالهای دور شلوغ و پرمسافر بود.