برخی از مسیرها مانند فرعی شماره ۲۴ خیابان امامخمینی (ره) کنونی دراصل جانشین مسیری دیگر هستند که بهدلایلی، چون لزوم کوتاه شدن مسیر قبلی، ایجاد خیابانهای جدید و حتی احداث مجموعهای تازه متولد شدهاند.
کاظمیه یک، محل فعالیت ۱۱ کارگاه و کارخانه است. اینجا مسیری است که در آن، قدمت صنعت بر سکونت میچربد. صنعتگران چراغ آبادی را حدود پنجدهه قبل در این خیابان روشن کردند.
کوچه گلدیس۱۲ یا کوچه «شهرآرا» بخشی از محله گلدیس است که در گذشته، زمینهای کشاورزی بود و بهدلیل قرارداشتن در اراضی روستای پاچنار به نام «پاچنار» شناخته میشد.
قدمت خیابان ثامنالائمه۱۸ به بیشاز صدسال پیش برمیگردد. کارکنان ارتش اولین ساکنان این محله قدیمی هستند. پیشاز انقلاب اسلامی، این معبر به «شاپورکهنه» شهرت داشت.
عباس عباسزاده از آن فوتبالیهای تند و تیز است که اغلب خاطراتش هم بر محور فوتبال در کوچهپسکوچههای محله المهدی در دهه۶۰ میچرخد.
بیست سال پیش، وقتی زهرهخانم پا به خیابان مؤمن گذاشت، از این همه خانه، مغازه و کوچههای آسفالتشده خبری نبود. محله بیشتر شبیه روستایی بود دورافتاده. اما زهره خانم از همان سال دوم، به فکر آبادکردن محله افتاد.
کوچه شهیدرفیعی ۵، معبری در محله فرهنگیان است که مهمترین مشخصه آن، خانههای یکشکلی است که از ۳۵سال پیش ساخته شده است؛ انواع کاربری خدماتی و تفریحی در این معبر قرار دارد.
کوچه «امامخمینی (ره)۹» روزگاری به نام شجاعالتولیه یکی از نخستین اعضای انجمن بلدیه مشهد معروف بود. او با استفاده از ماجرای بازداشت چندروزه خود در دوران حکومت کلنل پسیان توانست امتیازات ویژهای برای باغ و زمینهای خود کسب کند.
کوچه طبرسی شمالی۷؛ مزین به نام ابوالقاسم عباسزاده است و حسینیه بیتالمهدی (عج) در قلب آن قرار دارد؛ مکانی که بهعنوان پاتوق مذهبی اهالی شناخته میشود.
جغرافیای مشهد طی تاریخ هزارودویستساله خود تغییرات مکرری را تجربه کرده؛ آغاز این تغییرات با آغاز تاریخ مشهد یکی است و حتی ایجاد باروی شهر هم مانع از تغییر و تحول در ساختار محلات نشد.
شریعتی۵۸ یکی از معابر محله فرهنگیان به شمار میرود که از سال۱۳۶۵ به محدوده شهری اضافه شده است. شاخصه این معبر، وجود مجتمعهای مسکونی فجر است که از سیسال پیش بنا شده است.
محله ثامن نسبت به سایر محلات منطقه ۵ قدمت کمتری دارد؛ این محله به دلیل قرار داشتن دفتر کفالت اتباع افغانستانی و راستهغذاهای این قوم محله سکونت تعداد زیادی از خانوادههای افغانستانی است.
محله مهدیآباد امروزی نماینده چندین روستای قدیمی است؛ روستاهای مهدیآباد، حجتآباد، همتآباد و بخشی از کریمآباد و عباسآباد همگی در محله مهدیآباد کنونی قرار دارند.
کوچهسجادی عمری تقریبا صدساله دارد و تعداد نامهایی که در این دوران گرفته از بسیاری کوچههای قاجاری و حتی قدیمیتر شهر بیشتر است. اقبالالتولیه نخستین نامی است که این کوچه با آن شناخته شده است.
وجهتسمیه نام نوغان برگرفته از نوغانداری (پرورش کرم ابریشم) است؛ پیشهای که بر اساس اسناد دوره قاجار در مشهد و خراسان، قدیمی و کهن بوده است و بعدها نیز به یک صنعت تبدیل میشود.
طبرسیشمالی۱۲ خیابانی قدیمی، اصلی و دوطرفه در محله عباسآباد است که معبر پرتردد شهیدان نظامدوست را از کوچه بیستوپنجم به حاشیه بولوار طبرسی شمالی متصل میکند.
ارگ مشهد در دوره نادری بهعنوان پادگان نظامی شهر استفاده میشد و احتمالا در دوره زندیه کاربری خود را با همین شیوه حفظ کرد. با آغاز دوره قاجار، اهمیت ارگ مشهد بیشازپیش مشخص و معلوم شد.
حجتالاسلام حسن رضایی از نخستین افرادی است که برای زندگی به الهیه آمده است. او کفش آهنی به پا کرد تا امکانات حداقلی را به این سمت، در غربیترین نقطه مشهد بکشاند و بانی اتفاقات خوب در این محله شد.
این کوچه زمانی بخشی از یک باغراه بزرگ بود که بهمرور زمان و با ایجاد خیابانهای دانشگاه، امامخمینی (ره) و صاحبالزمان (عج)، دیگر نه از آن باغها چیزی مانده و نه از مسیرهای کهن میانباغیاش رد و نشانی هست.
کوچه شهید موسیپور یک حدود چهلسال پیش با نام «کوچه ژاندارمها» شناخته میشد. آن زمان، ژاندارمها در این محل زندگی میکردند. هنوز بسیاری از قدیمیها، این کوچه را با همان نام به خاطر دارند.