بالاخیابان از همان دورههای نخست تأسیس بهعنوان محور بازار مشهد به چشم میآمد، حال آنکه بازار اصلی شهر، از محله سرشور آغاز میشد و بعد از طی مسیری نسبتاطولانی، به صحن عتیق حرمرضوی میرسید.
کوچه قدیمی شهدای فاطمیون۱۷ پیشاز تغییر نام با نام شهیدجوادقربانی شناخته میشد. البته بین هممحلیها اسامی دیگری هم دارد. معروفترینشان کوچه «بهزیستی شهیدپالیزکاران» و کوچه «قلعه گوسُلوک» است.
کوچه علامهطباطبایی۲۱، با طول تنها ۱۶۰متر، از معابر مهم محله تلگرد به شمار میرود. جانمایی کاربریهای آموزشی، بهداشتی و خدماتی، به این کوچه، موقعیتی راهبردی بخشیده است. این معبر مزین به نام شهیداسحاق تلگردی است.
مجتمع مسکونی فرهنگیان پس از «طاش» و «سامان» سومین مجمع مسکونی محله الهیه و این محدوده از شهر محسوب میشود؛ مجموعهای که با وجود تغییر یکیدو نسل از ساکنان، هنوز فضایی صمیمی دارد.
در دامنه ارتفاعات جنوبی مشهد، خیابانی نهچندان بلند، اما با نامهای بلندبالا جاخوش کردهاست. زاگرس، البرز، سبلان و دماوند نامهایی هستند که بر سردر مجتمعهای مسکونی این معبر (نماز ۳ ) خودنمایی میکنند.
محسن بخشنده کلی خاطرههای ریزودرشت از خانه پدری و همسایههایش در محله کوشش دارد؛ از روزهایی که هنوز بافت مسکونی محله بیشتر از بافت تجاری و هتل آپارتمانها بود، اما در این بیستسال اخیر بهسرعت، بافت محله و آدمهایش عوض شدهاند.
زهرا ربانی میگوید: در سال۱۳۹۰ ابتدای اقدسیه بیابان بود. روزهایی که دنبال خانه میگشتیم، نقشهای در یک بنگاه دیدیم و متوجه شدیم برای این محدوده، کلی کاربری خدماتی تعریف شده و خانه را خریدیم.
اوایل دهه ۶۰ مدیران کارخانه کوکاکولا تصمیم گرفتند برای تعدادی از کارگران کارخانه که مستأجر بودند، قطعه زمینی بگیرند و برایشان خانه بسازند. براساس قرعهکشی، نوزدهنفر از کارگران خوششانس انتخاب شدند و نخستین ساکنان شهرکی به همین نام بودند.
در قلب محله لشکر مشهد، معبر شهیدفلاحی ۲۰.۱ با رنگ و شور کودکی زنده است؛ کوچهای که بوی نوستالژی و هیجان در آن جریان دارد. این معبر راسته اسباببازیفروشهاست، جایی که ویترینهای پر از رنگ و لبخند، همه را به دنیای خیال میبرد.
کوچه «شهدای تاکسیرانی ۱» درحالحاضر کمرفتوآمد است؛ اما این معبر در سالهای نهچندان دور، زمانی که هنوز بزرگراه شهید بابانظر ساخته نشده بود، مسیر اصلی دسترسی به محله مهرآباد بود. این خیابان درحالحاضر بیشتر کاربری تعمیرکاری دارد.
کوچه سراب یا همان امامخمینی (ره) ۱۴ با عمری بیش از تاریخ ایجاد حصار شاهطهماسبی بر دور مشهد (یعنی بالای پانصد سال) یکی از معدود مسیرهای است که با گذشت ۵ قرن همچنان زندگی در آن جریان دارد.
کوچه مسلم جنوبی۳ بهدلیل دستنخوردهماندن معماریِ بیشتر خانهها و خودداری اهالی از آپارتمانسازی، قدمت، هویت و اصالت خود را حفظ کرده است. سکوت و آرامش حاکم بر این کوچه از مهمترین ویژگیهای این معبر است.
تا دهه۳۰ در محدوده کوچه شهیدنورزهی۲ ، چمنزارهایی وسیع وجود داشت که محل چرای گاوهای بومیان روستا بود. بههمیندلیل این محدوده و تپههای مشرف به کال به تپه گاوچرانها معروف بود.
سیدمحمد محمدی بهعنوان یک خبرنگار و فعال خبری، همواره انعکاسدهنده مشکلات محله زندگیاش بوده و نقش بسیاری داشته است. شعار او داشتن محله و شهری بهتر و زیباتر با مشارکت همه شهروندان است.
مصلای مشهد محلی بود برای برگزاری مراسم بزرگ مذهبی همچون عیدفطر یا بارانداز کاروانهایی که دیروقت به دروازههای مشهد میرسیدند.یک کاربری خاص هم داشت؛ اینکه از فضای مصلی و باغ پشت آن جهت آداب تشریفات و استقبال از مقامات استفاده میشد.
آقایدالله تعریف میکند: وقتی به این محله آمدیم، با آنکه خانههای کمی ساخته شده بود و از جوی و جدولکشی کوچهها خبری نبود، راسته کوچه ما چندنهال چنار کاشته شده بود. خودم هر روز قبل رفتن به سر کار، درختها را آبیاری میکردم.
صاحب اولیه خانه پریشانی، تاجری بهنام نعیمی اهل نوغان بود. بعدها در سال۱۳۶۷، پدرم که شیفته معماری خانه شده بود، آن را با مبلغ یکمیلیونودویستهزار تومان خرید. چند دانگ از خانه هم به نام مادرم ثبت شد.
مزمان با اجرای طرح بزرگ توسعه فلکه حرم (۱۳۶۱تا۱۳۷۲)، «طرح شبکه جمعآوری و دفع فاضلاب حرم و اطراف حرم» نیز طی مراحلی به اجرا درآمد و در سال۱۳۶۷ به بهرهبرداری رسید.
خیابان شهیدرستمی۲۱ یکی از خیابانهای پرجمعیت بولوار شهیدرستمی است که در انتها به خیابان چمن۵۷ میرسد. این خیابان بهدلیل وجود مجموعه ورزشی و مراکز فرهنگی و تردد زیاد ساکنان، همیشه حالوهوایی زنده و پرجنبوجوش دارد.
با اجرای طرحهای عمرانی و ساماندهی کالها توسط شهرداری، بخشهایی از مسیر قدیمی کال قرهخان در محدوده منطقهیک به بوستانهای خطی و پیوسته تبدیل شده است.