مشهد قدیم - صفحه 23

بازه یا بَزَه، همان آبریز کوچک است که زمینش پس از سیلاب ترک می‌خورد و سفت می‌شود. شَخ هم به‌معنای زمینی است که بذر به‌سختی در آن به عمل می‌آید و نیاز به شخم و زیر‌و‌رو دارد.تاریخچه محله پورسینا پشت همین نام نهفته است.
حاج محمد تیموری تنها بازمانده قدیمی روستای پاچنار است که همین جا متولد شده و سجلش گواه ۹۲ سالگی اوست.
محمود ضرابی، دربان قدیمی محله عیدگاه، سومین نسل از خانواده عطارباشی‌های معروف مشهد است. او برایمان از زمانی می‌گوید که صابون‌پز‌های اول محله عیدگاه دروازه‌داران مشهد بودند.
هرکس که دل در گرو مثنوی معنوی جلال الدین بلخی داشته باشد به یقین نام یکی از بزرگ‌ترین شارحان خراسانی این کتاب به گوشش رسیده است.
شبیه‌خوانی، عَلم‌کشی و سینه‌زنی از رسم‌های کهنه و دیرینه هیئت متحدیه ابوالفضلی‌های نوغان است که قدمتی نزدیک به یک قرن دارد.
در زمان قدیم کمتر کسی پیدا می‌شد که یخچال داشته باشد. در باغچه گودالی به عمق یک متر می‌کندیم و چغندر و هویچ‌های یلدا را توی آن می‌انداختیم.
حاج آقاجان، ملاک بزرگ نوغان قدیم بود که در اواخر دوره قاجار به واسطه هنر و اعتبار فامیلی‌اش با دربار و همچنین مهربانی و دست خیرش در نزد مردم بسیار محبوب بود.
بامداد ۶ شهریور، صدور فرمان تَرک مقاومت لشکر‌ها ازسوی دولت، این امکان را می‌دهد که قوای موتوریزه و پیاده و سوار و آتشبار‌های شوروی، خود را به مشهد نزدیک‌تر کنند.
حافظه‌ سیداصغر میرچاوشی مثل ساعت کار می‌کند و همه‌چیز را با جزئیات به‌خاطر دارد. او جزو اولین‌ساکنان ده‌متری بلال است و خاطرات شنیدنی‌ای از مشهد قدیم دارد.
در دیوارِ همه خانه‌های احمدآباد سوراخ یا سویی تعبیه شده بود که از میان آن جوی آبی عبور می‌کرد. این جوی آب از باغ سرم‌سازی می‌آمد.
تیمچه حکاک‌ها یا فیروزه‌تراش‌ها تا قبل از سال۱۳۱۰ بین سردرِ ساعت، صحن امام و صحن نو تا تالار موزه فرش قرار داشت.
بازار زنجیر، همچون بست بالا و پایین، حرمت داشت و افرادی که به آن پناه می‌بردند از تعدی دیگران مصون می‌ماندند.
مهم‌ترین ویژگی خانه تاریخی ناظران وسعت زیاد و قدمت آن است. از ویژگی‌های بارز خانه تاریخی ناظران موقعیت قرارگیری آن در سایتی باارزش و راسته تاریخی بین عباسقلی‌خان تا خیابان نواب صفوی ۱۱ است.
محمدمهدی پارسایی از ۱۰ سال قبل آرشیو اسناد تصویری و مکتوب را در کل ایران و مشهد جمع‌آوری کرده و چندین مجموعه عکس از تهران قدیم و مشهد و سایر شهرستان‌ها به چاپ رسانده است.
دو تانک سبک با جمعی از اوباش و درجه‌داران، خیابان‌های شهر را درنوردیدند. عده‌ای از آن‌ها به اشاره گردانندگان کودتا، دست به غارت چند مغازه و سینما‌ زدند.
حسن دهلوی یکی از ساکنان قدیمی خیابان سناباد است که از زمان ساخت مسجد سناباد و همسایگی با کولی‌ها خاطره دارد.
فتحعلی شاه به‌رسم سپاس از دور‌اندیشی اسماعیل‌خان، هم‌وزنش به او طلا اهدا می‌کند. این سردار، طلا‌ها را صرف ساختن سنگاب حرم رضوی می‌کند.
محمد تقی هوشیار، معمار پیشکسوت ۸۳ ساله‌ای است که در پروژه‌های مهمی از جمله ساخت راه‌آهن، سینما آفریقا، بلوار وکیل آباد، قاسم آباد، بولوار پیروزی و... نقش داشته است. 
ناصرالدین شاه قاجار دوبار عزم زیارت می‌کند و در هر دو نوبت، شرح این پابوسی را می‌نویسد؛ شرحی که درقالب سفرنامه است، اما در روزنامه‌ای به نام «اردوی همایون» چاپ می‌شود.
کوچه‌ چهل پایه روزگاری به‌عنوان میانبر چهارباغ به بازار سرشور، رونق داشت، اما این روز‌ها بدون سکنه دائمی است.