کوچه شهیدهاشمینژاد ۸ یا کوچه ناظر که متصلکننده دو خیابان شهیدهاشمینژاد و آیتالله عبادی است قدمتی کمتر از هشتاد سال دارد. این کوچه پستی و بلندیهای بسیاری به خود دیده است.
با آغاز جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران و ایجاد شرایط خاص ناشی از آن، پدیده احتکار و گرانفروشی دوباره در جامعه سر برآورد و به معضلی دامنگیر تبدیل شد. این وضعیت حکومت نوپای جمهوری اسلامی ایران را ناچار به واکنش کرد.
خواجه نظامالملک طوسی وزیری که با تدبیر خود، نهفقط مسیر پیروزی را برای ایرانیان هموار کرد، بلکه با تعریف چارچوب دکترین دفاعی کشور، خیال هجوم به ایران را از ذهن دشمنان بیرون انداخت.
در محله قرقی که پیشتر عبارت بود از دو روستای قُرقیعلیا و قُرقیسفلا، از گذشتهای دور، سه مزار وجود دارد که با اینکه اشخاص مدفون در آنها ناشناختهاند، از دید اهالی محترم شمرده میشوند.
کوچه «شهید هاشمینژاد۹» روزگاری بخشی از باغهای مشجر «بالاخیابان» بود که با ایجاد بیمارستان آمریکایی در حاشیه شرقی شکل گرفت و با احداث خیابان فوزیه در غرب آن و سکونت تهرانیالاصلها و سپس عربزبانها کاملتر شد.
تردیدی نیست که ورود مغولان و گریختن مذبوحانه سلطانمحمدخوارزمشاه از مقابل آنها، باعث ایجاد شکافی عمیق در ارتش شد و پیامدی تلخ و دهشتناک در پی داشت، اما از آن طرف، مردم مقاومت سختی را در برابر مغولان سازمان دادند.
سید محمدحامد موسویان که تحصیلکرده دانشسرا بوده است، بهجز اینکه موسس مدرسه خصوصی «ابنسینا»ی در محله راهآهن مشهد بوده، به خواسته مسئولان آموزشی آن زمان، ریاضی هم تدریس میکرده است.
در اوایل دوره قاجار، اتحادیههای صنفی نمیتوانستهاند مواضع سیاسی یا اقتصادی خود را تقویت کنند، اما وقوع انقلاب مشروطه، این امکان ابراز قدرت را برای آنها فراهم کرد.
بهدنبال تهیه تدارکات، لشکر ایران پس از ورود به مشهد، به پنج توپ قلعهکوب مجهز شد و به سمت قندهار لشکر کشیدند. این محاصره دو ماه طول کشید و بالاخره قندهار به دست سپاهیان ایران آزاد شد.
روزنامه «نوبهار» مورخ ۱۹ دیماه سال ۱۲۸۹ خورشیدی گزارش داده است که مردم در مجالس تعزیه اباعبدالله بهجای قند و چای، قهوه با عسل مینوشیدند. مردم حتی در خلوت خود هم به این موضوع پایبند و از چای و قند رویگردان بودند.
آخرین ضربه مردمی را در خراسان، خروج سربداران بر غارتگری ایلخانان مغول وارد میآورد و در نهایت قتل طغایتیمور به دست خواجهیحییکرابی سرور سربدار، دلیلی میشود که بساط خودکامی ایلخانان برچیده شود.
گزارشهای تاریخی نشان میدهد که ازبکها برای نخستینبار در تاریخ مشهد، برای نفوذ به شهر از کندن تونل استفاده کردند، اما مدافعان مشهدی با رها کردن آب در آن تونلها مانع از تحقق نقشه عبیدالله خان شدند.
دفن اموات در جوار بارگاه منور رضوی میتواند قدمتی به طول ۱۲۰۰ سال داشته باشد و شواهد تاریخی مربوط به آن، حدود هزار سال قدمت دارد. بعد از دفن پیکر مطهر امامرضا(ع)، این مکان بهعنوان یکی از مهمترین اماکن مذهبی شرق ایران موردتوجه قرار گرفت.
میل اخنجان یا اخنگان یک میل یا برج آرامگاهی است که در مجاورت روستای اخنگان ساخته شده است؛ این بنا که ترکیبی از آجر و معرق کاشی است، برج آرامگاهی به ارتفاع هفده متر است که بر روی سکویی مدور قرار گرفته است.
گذری بر تاریخ کوچهای صدساله که بین مشهدیها به «کوچه آمریکایی» معروف است. خرید باغ انتهای کوچه توسط یک مجموعه میسیونری مذهبی آمریکایی , تبدیل آن به بیمارستان سبب شد این کوچه یکباره اهمیت ویژهای نزد مردم مشهد پیدا کند.
مشخص نیست اولین دوچرخههای مورداستفاده در مشهد چه مدل یا مارکی داشتهاند ولی دوچرخه مدل «ولف» در سال ۱۳۱۴ خورشیدی وجود داشته است. باوجوداین رونق دوچرخهفروشی در مشهد با برادران تبرک رقم میخورد.
مقبره شیخ محمدالمقتدی کارندهی که با نام «مقبره پیر پالاندوز» شهره است، در بخش شمال شرقی حرمرضوی قرار گرفته و پیکر شیخ بزرگ طریقت ذهبیه در همین بنا به خاک سپرده شد.
در روز ۱۵خرداد، سربازها و تانکها شهر مشهد را اشغال کرده بودند و ژاندارمها با اسب به مردم کوچه و بازار حمله میکردند؛ زیرا در شب ۱۵ خرداد، نزدیک به ۲۰ هزار نفر از مردم در منزل آیتالله قمی گرد آمده بودند.
حمام حضرتی که در ضلع شمالی حرم رضوی قرار داشت، میگفتند همان مکانی است که پیکر امامرضا (ع) را بعد از شهادت آنحضرت غسل دادهاند. این حمام موقوفه آستانقدسرضوی بود.
در اطراف مشهد نیز مکانهایی به نام «پاچنار» وجود داشت که خاطره برخی از آنها در دل تاریخ محو شده و از تعدادی دیگر، تنها نشانههای اندکی باقی مانده است.