کارآفرینی ناهید گازرانی با صنایع دستی

خاطره خانه قدیمی مادربزرگ، حوض پر از ماهی و گلدان‌های شمعدانی چیده شده بر لب حوض، درخت‌های بلند و تاب بازی وسط حیاط  و... را که در ذهنم یکی یکی مرورمی کنم، ناگاه خودم را در حصار ساختمان‌ها و آپارتمان‌های سر به فلک کشیده شهر می‌بینم، در افکارم یکی‌یکی بر چهره گل‌های شمعدانی آب می‌پاشم و دلتنگش می‌شوم.

صدای بوق ماشین را در حالی می‌شنوم که عطر خوش سبزه‌ها و گل‌ها از بین نسیم دلنواز صبحگاهی، صورتم را نوازش می‌دهد و چشمم به گل‌های زرد، بنفش سبز، سفید، قرمز، صورتی و نارنجی می‌افتد، دوباره شهر برایم حس خوب کودکی‌ام را یادآور می‌شود.

روزگاری آسمان آبی رنگ و ستاره‌های شبش پرفروغ بود و می‌توانستی سرت را بالا بگیری و نفس بکشی. در روزگاری نه چندان دور، خانه‌ها هویت خودشان را از روی معماری‌شان می‌گرفتند. خانه‌ها تنها در میان آهن و سیمان و چند تکه آجر محاصره نشده بودند، خانه‌ها، در و پنجره‌ها و حتی کاشی‌های رنگین در و دیوارش، شیشه‌های زرد و سرخ و آبی پنجره‌ها همه نشان از هویت آن خانه داشت.

حتی حوضچه‌های رنگی که با شمعدانی‌های قرمز رنگ مادربزرگ محصور می‌شد، خود نشانی از حال و هوای زنده آن خانه‌ها داشت. اما این روز‌ها شاید آسمان هم لباس فیروزه‌ای خود را از تن در آورده و چشمش را به روی زیبایی‌های این زمین بسته است.

در این میان تنها، برخی زنان کوچک و بزرگ سرپرست خانوار را می‌بینم که با تلاش فراوان دست در دست هم داده‌اند و می‌خواهند دوباره این نوستالژی را برای مردم این شهر رقم بزنند. تعدادی از آنان این روز‌ها در نمایشگاه صنایع‌دستی بولوار سجاد مستقر شده‌اند و صدالبته مورد استقبال بی‌نظیر شهروندان مشهدی به‌ویژه بانوان قرار گرفته‌اند.

حس خوب زندگی

با کمی حوصله می‌توان از هر وسیله‌ای یک اثر هنری خلق کرد، خلق کردن به ما نیرو می‌دهد تا زیبایی را به تصویر بکشیم و از آن بالاتر به عظمت خدا و شکوهش در خلقت پی‌ببریم. وجود انسان توجه به خلق آثار و کسب هنر است، حالا هنر می‌تواند نقاشی کردن دیوار، نقش‌آفرین بودن در جامعه و هر کسب و کاری که ما را به ارزش انسانیت نزدیک می‌کند، باشد.

این جملات زمانی زیباتر می‌شود که پا به نخستین نمایشگاه صنایع دستی بانوانی می‌گذاری که با هنر دستان خود زیبایی‌هایی خلق کرده‌اند که تو بیشتر به عظمت و زیبایی این جهان پی‌می‌بری!

راه‌اندازی نمایشگاه دائمی برای زنان سرپرست خانوار

ناهید گازرانی، هنرمند ۴۷ ساله شهرمان، زاده تهران است. او ۲۲ سال سابقه کار صنایع دستی در کارنامه خود دارد و حدود ۱۲ سال صنعتگر صنایع دستی است. گازرانی با راه‌اندازی این نمایشگاه و ارائه کار‌های هنری خود سهم زیادی از بازارچه را به خود اختصاص داده است.

او شاید اولین کسی در مشهد باشد که توانسته دستش را بر زانوی خود بزند و همتی بلند کند و نمایشگاهی را برای بسیاری از علاقه‌مندان به هنر و صنایع دستی و مشاغل خانگی برپاکند. گازرانی هنرمندی است که فعالیت‌های هنری بسیاری دارد! او شاید یک سال و نیم قبل که به فکر راه اندازی این نمایشگاه افتاد، هرگز  فکر نمی‌کرد  بتواند نمایشگاهی برپا کند که مورد استقبال بی نظیر شهروندان قرار گیرد.

او که کارش را در سطح اندک و به صورت خانگی آغاز کرده است، می‌گوید: هر هنری را که بلد بودم، بدون دریافت کمترین هزینه‌ای آموزش می‌دادم. یکی از اهداف ما ایجاد یک کارگاه آموزشی مستقل است تا بتوانیم در مکانی معین، هنرجویان را آموزش دهیم و آن‌ها نیز در مکانی که دائمی و متعلق به خودشان باشد، محصولاتشان را عرضه کنند.

کارگاه و مکان ثابتی می‌خواهیم که در آن آموزش هنر را با فراغ بال بیشتری انجام دهیم و بتوانیم به فروش وسیع‌تری دست پیدا کنیم.او معتقداست:یک هنرمند باید برای اثرهنری خود دیدگاه هنری داشته باشد و به همه چیزایی که در اطراف خود می‌بیند، شخصیت داده و از آن استفاده کند.

برای کسب درآمد و توجه به اقتصاد باید صبور و مبتکر بود، اگر هنرمند بتواند با روح خلاق خود ارتباط برقرار کرده و ایده نو ارائه دهد، می‌تواند در بحث اقتصادی نیز موفق باشد. علاوه بر این با ایجاد خلاقیت هنری و پیاده کردن ایده‌های نو می‌توان هم ذهن را از ناآرامی نجات داد و هم در اقتصاد خانواده تأثیرگذار بود.

هنرمانا، ماندگار می‌شود

گازرانی در ادامه می‌گوید:از حدود سال ۹۰ از خانه بیرون زدم و در  بیشتر نمایشگاه‌ها شرکت کردم. پس از مدتی به عنوان مجری نمایشگاه صنایع دستی انتخاب شدم. حدود یک سال و نیم می‌شود که این نمایشگاه را به منظور گردهمایی هنرمندان صنایع دستی به ویژه زنان توانمندی که دستی در مشاغل خانگی دارند و به نوعی خود سرپرست خانوار هستند، برپا کرده ام.

وی می‌افزاید:هرچند در این بازار هنرمندان زیادی محصولاتشان را برای عرضه به نمایش گذاشته‌اند، اما من با ۵۰ کارگاه خانگی که بانوان سرپرست خانوار هستند، کار می‌کنم.  شیوه کار هم به این صورت است که سفارش از مشتریانی که به این نمایشگاه پا می‌گذارند، می‌گیریم و به آن‌ها می‌دهیم و زنان کارآفرین ما نیز به موقع آن را آماده و تحویل می‌دهند. بیشتر این خانه‌ها در حاشیه‌شهر هستند.

مشهد، قابلیت‌های زیادی برای هنر دست هنرمندان دارد!

او ادامه می‌دهد: نیاز شهرمشهد به برپایی چنین نمایشگاه‌هایی به‌ویژه برای زنان کارآفرین به شدت احساس می‌شود، از مسئولان مربوط به امور شهر تقاضا دارم صدای زنان را بشنوند و مکان‌هایی را به این قشر اختصاص دهند تا آن‌ها نیز به خودباوری برسند. آرزوی بسیاری از هنرمندان شهر تنها با داشتن مکانی دائم برای عرضه و فروش محصول برآورده می‌شود و این نمایشگاه به تنهایی نمی‌تواند نیاز این هنرمندان را تأمین کند.

 گازرانی که  این نمایشگاه  را با هزینه شخصی به راه انداخته و مجوز نمایشگاه را برای یک‌سال یعنی تا پایان فروردین ۹۶ دریافت کرده است، حالا گلایه‌مند است و از بدعهدی روزگار و رفتار برخی مسئولان شکوه دارد. او می‌خواهد تا مسئولان، بانوان به‌ویژه هنرمندان و سرپرستان خانوار را ببینند که برای لقمه نانی از هیچ تلاشی فروگذاری نمی‌کنند و تمام هم و غم خود را بر این اصل گذاشته‌اند تا محتاج دیگران نباشند و از راه حلال برای خانواده خود نانی به دست آورند.

رونق به زندگی زنان کارآفرین!

او ادامه می‌دهد: هم‌اکنون در فضای ۳۰۰ متری این نمایشگاه، ۱۷ هنرمند در غرفه‌های مختلف حضور دارند، اما همان گونه که گفتم پشت پرده کار ۵۰ کارگاه آموزشی زنان سرپرست خانوار وجود دارد که آن‌ها نیز با این نمایشگاه همکاری می‌کنند. هنرمندان توانسته‌اند با هزینه‌ای اندک، غرفه‌ای در محله سجاد داشته باشند.

از طرفی آن‌ها در این فضا قیمت واقعی کار را می‌دهند و فروش مستقیم است و مشتری هم با قیمت مناسبی، محصولش را دریافت می‌کند. سه انجمن خیریه هم در این نمایشگاه فعالیت دارند که کمپ سنا ویژه کارتن‌خواب‌ها از آن جمله است. در نمایشگاه، واحد آموزش و کارآفرینی هم داریم.

معمولا بسیاری از مشتریان علاقه دارند کار‌های هنری را که می‌بینند، یاد بگیرند؛ بنابراین هنرجویان می‌توانند با هزینه‌ای بسیار اندک در این واحد آموزش ببینند و بعد آثار خود را در نمایشگاه عرضه کنند. بدین‌ترتیب در این بخش کارآفرینی انجام می‌شود.

وی می‌افزاید: مشهد، قابلیت تبدیل شدن به بازار دائم و خاص صنایع دستی هنرمندان و بانوان کارآفرین را دارد. امیدواریم با حمایت مسئولان روزبه روز بر تعداد چنین نمایشگاه‌های دائمی در سطح شهر افزوده شود. گازرانی با اشاره به اینکه سعی دارد ماهیگیری به هنرجویانش آموزش دهد، می‌گوید: گاه با درخواست‌هایی که مطرح شده به مناطق محروم سطح شهر رفته و به دختران و مادران آن منطقه، هنرم را آموزش می‌دهم تا خانواده‌ای با یادگیری این هنر مستقل شوندو رونق به زندگی‌شان برگردد.

این بانوی خوش ذوق ادامه می‌دهد: این روز‌ها با اینکه اغلب جوان‌ها دوره‌ای از مقطع تحصیلی را گذرانده و باسواد هستند، اما در خانه می‌نشینند و می‌گویند کار نیست در صورتی که کار هست و کمی اراده می‌خواهد، باید آستین‌ها را بالا زد و یا علی گفت: چرا که دختران و پسران ایرانی همه هنرمندند!

کارآفرینانی از جنس هنر!

وی می‌افزاید:در ابتدای کار هیچ فردی به قله موفقیت راه نیافته است. فرد باید با کار، تلاش، دقت و فروش خوب و سود کم، راه موفقیت را برای خود هموار کرده و قله‌هایی که می‌خواهد را فتح کند.

این بانوی هنرمند با اشاره به اینکه در این مدت  بسیاری از شاگردانش تبدیل به استاد شده و  شاگردانی برای آموزش دارند، یادآور می‌شود: برخی از شاگردانم شرایط مناسبی از لحاظ منبع درآمد خانواده نداشتند، اما با حضور در کلاس‌های هنری و گاه آموزش دیدن چند نوع هنر مختلف موفق شده‌اند برای خود  منبع درآمدی داشته باشند و همین درآمد باعث تغییر وضعیت مالی‌شان شد.

گازرانی می‌افزاید: به خاطر توجهی که در دوران جوانی و نوجوانی به هنر داشتم، هر وقت جوان و نوجوان یا بانوی خانه‌داری را می‌بینم که کمی ذوق هنر دارد با تشویق و بیدار کردن استعدادش او را به سمت هنر  سوق می‌دهم، یعنی سعی می‌کنم به عصاره درونی‌اش که خاموش است تلنگری وارد کنم و بیدارش کنم، چراکه همه ما نیازمند تشویق هستیم و کوچک‌ترین حرف‌های مثبت می‌توانند بزرگ‌ترین کارآفرینی‌ها را به ارمغان آورند.

راه تو را می‌خواند

آثار هنری زیبا و تک، فضای باز و مرتب و هنرمندانی خوش‌رو، ترکیب سنگ و رنگ و نقاشی، تل‌های زیبای درست‌شده با منجوق و تور و گل و تابلو‌های نقاشی ترکیبی با سنگ، هر دخترخانم و بانوی زیباپسندی را پای این نمایشگاه می‌کشاند. از طرفی قیمت بسیار مناسب این کار‌های دستی و زیبا فرد را ترغیب به خرید می‌کند.

تابلو‌ها روی پنل چوبی و با سنگ و چوب و موادی از طبیعت پوشانده شده است؛ در واقع تلفیق نقاشی با سنگ است. تابلو‌های معرق کاری شده، زیورآلات دست ساز، سنگ‌های رنگارنگ ماه‌های تولد، جعبه‌های سنتی مخملی، کیف‌های چرم و جاسوئیچی و... تنها بخشی از فضای زینت‌داده شده این نمایشگاه است که با عنوان «هنر‌مانا» در خیابان بزرگمهر بولوار سجاد از ساعت ۹ صبح تا ۹ شب همگان را فرامی‌خواند!

این گزارش شنبه ۹  دی  ۹۶ در شمـاره ۲۷۴  شهرآرا محله منطقه یک به چاپ رسیده است