راهنمای صعود به قله آتشگاه در ۴۰ کیلومتری مشهد

کوه‌های مشهد فقط مسیر‌های سربالایی نیستند؛ بخشی از زندگی ورزشی، خاطرات و هویت طبیعت‌دوستان این شهرند. ما در مجموعه «کوه‌نگار» هر هفته یکی از ارتفاعات مشهد را معرفی می‌کنیم؛ از مسیر‌های کم‌خطر و خانوادگی تا قله‌های جدی‌تر، و در کنار آن، نام‌هایی از کوه‌نوردانی را مرور می‌کنیم که سال‌ها پایمردی، دوستی و عشق به ارتفاع را در این مسیر‌ها حفظ کرده‌اند. این مجموعه تلاشی است برای ثبت روایت‌های کوچک، اما ماندگار کوه و آدم‌هایش.

نشانی: جاده مشهد به سمت قوچان، ۴۰‌کیلومتری مشهد، فرعی سمت چپ به روستای گلمکان (۱۰کیلومتر)، سپس ۲۰‌کیلومتر مسیر خاکی تا دریاچه چشمه سبز.

ارتفاع بلند‌ترین نقطه‌: حدود ۳۲۱۰ متر (بیش از ۹۰۰ متر افزایش ارتفاع از دریاچه چشمه سبز با ارتفاع ۲۳۰۰ متر).

مسیر‌های صعود: نزدیک‌ترین و متداول‌ترین مسیر، صعود از حاشیه دریاچه چشمه سبز است با مسافت پیمایش حدود ۶‌کیلومتر که در چهار کیلومتر ابتدایی شیب نسبتا تندی دارد.

مطلب مرتبط راهنمای صعود به قله بزد

آتشگاه؛ نگهبان فیروزه‌ای چشمه سبز

قله باشکوه «آتشگاه» با بلندایی فراتر از ۳هزارو ۱۰۰ متر، یکی از چکاد‌های استوار بر فراز خط‌الرأس بینالود است؛ قله‌ای که همچون حصاری سترگ، نگین فیروزه‌ای و پرآب دریاچه «چشمه‌سبز» را در آغوش کشیده و چشم‌اندازی تماشایی از تلفیق سنگ و آب و آسمان خلق کرده است.

چهره طبیعی این منطقه با دامنه‌های پوشیده از بوته‌های معطر آویشن و گون و گونه‌های ارزشمند گیاهی و دارویی آراسته شده؛ جایی که قلمرو زیست گرگ، روباه و پرندگانی، چون کبک و شاهین است و در زلالی آب دریاچه‌اش، ماهیان قزل‌آلا زیست می‌کنند. این قله با همسایگانی، چون سیاه‌سنگ گلمکان، سیاه‌سنگ نیشابور، مرغ‌دراز و شیرباد، مقصدی جذاب و خاطره‌انگیز برای کوهنوردان است. 

جاده خاکی بیست‌کیلومتری گلمکان تا چشمه‌سبز ناهموار است و برای خودرو‌های سواری توصیه نمی‌شود

بر فراز آتشگاه، بازتاب تصویر قله‌های حدود سه‌هزار‌متری بر پهنه چشمه‌سبز، جلوه‌ای بی‌بدیل از شکوه طبیعت خراسان را به نمایش می‌گذارد؛ البته تابلوی این قله مثل برخی دیگر از قله‌های حوالی‌اش چند مرتبه مفقود شده و باز با همراهی تیمی از کوهنوردان باشگاه مشهد و گلمکان تابلویی برای آن نصب شده است. تابلوی آخر این‌روز‌ها با‌شکوه‌تر از پیش با بیتی ماندگار بر فراز قله نشانده شده است: «چو نزدیکی چشمه سو رسید / برون آمد از مهد و دریا بدید| ازان آب لختی به سر بر نهاد/ ز یزدان نیکی دهش کرد یاد»

مهسا زهانی

متولد‌۱۳۶۷

تعداد دفعات صعود به این قله: ۱۵ مرتبه در ۴ فصل

سابقه فعالیت کوهنوردی: بیش از ۳۰ سال

برای درک زیبایی‌های خط‌الرأس بینالود و قله «آتشگاه»، سراغ کسی رفتیم که نخستین‌بار در چهارسالگی در کنار پدر، مادر و دایی‌اش (از هیمالیانورد‌های پیشکسوت کشور) پا به این کوهستان گذاشت. مهسا زاده ۱۳ تیر هم‌زمان با «روز ملی دماوند»، فرزند عشقی است که در دل کوهستان ریشه دواند و همین پیوند ناگسستنی، او را به تحصیل در رشته زمین‌شناسی و کارشناسی ارشد محیط‌زیست دانشگاه فردوسی مشهد سوق داد.

او امروز در کسوت مربی رسمی کوهپیمایی و سرپرست باشگاه کوهنورد مشهد، هدایت برنامه‌ها را به‌ویژه برای بانوان علاقه‌مند برعهده دارد؛ با این باور که «زن زیبا، زنی شاد و قوی است» و با شعار قلبی «تو را تا قله خواهم برد، تا‌آنجا‌که هرگز نیست اوج دیگری جز تو».

او درباره آتشگاه می‌گوید: جاده خاکی بیست‌کیلومتری گلمکان تا چشمه‌سبز ناهموار است و برای خودرو‌های سواری توصیه نمی‌شود؛ در روز‌های بارانی و برفی حتما باید از خودرو‌های آفرود یا مناسب کوهستان استفاده کرد. وی تأکید می‌کند: پای‌کار چشمه‌سبز آنتن‌دهی بسیار ضعیف و امکانات محدودی دارد، اما شب‌مانی و برپایی کمپ زیر آسمان پرستاره در احاطه کوه‌های سربه‌فلک‌کشیده منطقه، خاطره‌ای ماندگار می‌سازد؛ هرچند باد‌های منطقه حتی در تابستان شب‌های سردی رقم می‌زنند و نیازمند تجهیزات گرمایشی است.

او با تأکید بر پرهیز از شنا و آب‌تنی در دریاچه به‌دلیل خطرات بالا و ضرورت صعود‌های زمستانه تنها در قالب تیم‌های مجهز، یادآور می‌شود که آرامش و بقای این طبیعت بکر در گرو حفظ تمام‌قد محیط‌زیست و احترام به حیات‌وحش آن است.

* این گزارش دوشنبه ۶ مهرماه ۱۴۰۵ در شماره ۴۸۶۸ روزنامه شهرآرا صفحه ورزشی چاپ شده است.