با غیرحضوری شدن آموزش، مدرسه به مسجد آمد

دوچرخه‌های جلو در مسجد صاحب‌الزمان (عج) محله بالاخیابان و هیاهوی رفت‌وآمد بچه‌ها، در خیابان هاتف، حال‌و‌هوای متفاوتی ایجاد کرده است. با اینکه شب‌ها در این خیابان تجمع اهالی جای سوزن انداختن نمی‌گذارد، فاصله اذان ظهر تا اذان مغرب معمولا خبری از شلوغی نبود و این رفت‌وآمد‌ها مربوط به همین دو سه هفته گذشته است.

روز‌های پایانی سال تحصیلی طرحی با عنوان «مدرسه در مسجد» اجرا و کلاس‌های رفع اشکال در مساجد تشکیل می‌شود، اما مدیر مدرسه «شهید فرید جمال‌زاده» برنامه‌ای دیگر برای دانش‌آموزانش تدارک دیده است و هر‌روز هفته و در ساعات مشخص، همه کلاس‌ها در مسجد برقرار است.

نکته جالب توجه این است که در این کلاس‌ها غیر از دانش‌آموزان دبیرستانی دوره اول مدرسه شهید‌جمال‌زاده، دانش‌آموزانی هم به عنوان مهمان حضور دارند تا از آموزش‌های این فضا بهره‌مند شوند.

مسجد و مدرسه همیشه در کنار هم‌اند

مسجد قدیمی صاحب‌الزمان (عج) سه طبقه دارد که حالا به‌طور کامل در‌اختیار دانش‌آموزان سه پایه دوره متوسطه اول قرار گرفته است تا بتوانند مانند مدرسه، کلاس‌هایشان را برگزار کنند.  بشیر حکم‌آبادی، مدیر مدرسه دولتی شهید محمدجمال فریدزاده در خیابان آیت‌الله بهجت، می‌گوید: ما در طرح «همراهی مسجد و مدرسه» که از قبل داشتیم، با مسئولان پایگاه بسیج شهید‌عسکری در این مسجد هماهنگ بودیم. وقتی دیدیم بچه‌ها برای حضور در کلاس‌های مجازی مشکل دارند، تصمیم گرفتیم به‌طور‌کامل آموزش‌ها را شروع کنیم و فقط به رفع اشکال بسنده نکنیم.

در پنج روز هفته، از ساعت ۱۳:۳۰ تا ۱۷:۱۵ مانند زمان مدرسه، چهار کلاس درسی برگزار می‌کنیم. هرچند هیچ اجباری در کار نیست، استقبال از آن خیلی خوب است. به مسئولان پایگاه بسیج مسجد گفتیم که می‌خواهیم کلاس‌ها را به این مسجد بیاوریم، استقبال کردند و اصلا حرف هزینه نزدند. هرچند خودمان در حد مصرف برق و آب، مبلغی را به مسجد هدیه خواهیم کرد.

حکم‌آبادی که ۳۴‌سال از خدمتش می‌گذرد، با آرامشی که در گذر زمان و با تجربه به دست آورده است، می‌گوید: دیپلماسی و مردم حاضر در خیابان کار خودشان را می‌کنند و در میدان علم و دانش هم ما باید ثابت‌قدم باشیم. وقتی کلاس‌ها شروع شد، چند‌نفر از اهالی آمدند و گفتند مدرسه بچه‌های ما این امکان را ندارد و ما هم اعلام کردیم که مهمان قبول می‌کنیم؛ زیرا هدف یادگیری همه دانش‌آموزان است.

مطلب مرتبط نیم‌قرن خدمت زهرا خانم در مسجد صاحب‌الزمان هاتف

قدر کلاس‌ها را بیشتر می‌دانیم

کلاس هفتمی‌ها در طبقه وسط هستند؛ فضایی بزرگ و باز با نور کافی. دبیر زبان انگلیسی، حسن سازوار، مشغول تدریس است و بچه‌ها با دقت به درس گوش می‌دهند. این سکوت برای بچه‌های کلاس‌هفتمی جای تعجب دارد.

امیررضا اعتمادی که با سرعت در‌حال یادداشت‌برداری است، درحالی‌که نگاهش هنوز به تخته است، می‌گوید: از وقتی کلاس‌ها مجازی شد، بیشتر قدر حضور معلم را می‌دانیم، به‌ویژه درسی مانند زبان که باید در کلاس مکالمه کنیم تا مشکلاتمان را متوجه شویم.

معلم تأکید می‌کند که بچه‌ها قبل از حضور در کلاس باید درس را مرور کنند تا مفهوم را بهتر متوجه شوند. 

سازوار که از الهیه تا دریادل را به خاطر بچه‌ها طی می‌کند، می‌گوید: با‌وجود مشکلاتی که پیش آمد، همه باید دست‌به‌دست هم بدهیم تا امسال را بگذرانیم و بچه‌ها بتوانند درسشان را یاد بگیرند. بعضی از این بچه‌ها چنداتوبوس عوض می‌کنند تا به کلاس برسند؛ حالا بهتر قدر آموزش‌های حضوری را می‌دانند.هرچند همه بچه‌ها هم‌کلاسی نیستند، هم‌مدرسه‌ای هستند و یکدیگر را می‌شناسند، اما چند‌نفری آرام در گوشه‌ای نشسته‌اند و به نظر می‌رسد با بقیه هم‌صحبت نیستند، مانند امیرعلی چوبدار که از مدرسه دیگری آمده است.

امیرعلی می‌گوید: مدرسه‌ام دور است و کلاس حضوری برگزار نکرده‌اند، اما مغازه پدرم کنار مسجد است و وقتی دید اینجا مدرسه شده است، به من گفت با مدیر صحبت کرده‌است و گفته‌اند همه می‌توانند از این کلاس‌ها استفاده کنند.

کار و درس را توأمان داریم

کلاس‌هشتمی‌ها در طبقه بالای مسجد هستند. هرچند گرمای هوا کمی آزاردهنده است، بچه‌ها با دقت به حرف‌های معلم علوم گوش می‌دهند. شاید، چون غیر از گرفتن نمره بهتر، درس علوم در زندگی روزمره و کسب‌و‌کارشان هم به آنها کمک می‌کند.

علیرضا محمدخواه که در مغازه تعمیرات لوازم خانگی پدرش کار می‌کند، می‌گوید: خیلی از ما در‌کنار درس‌خواندن کار هم می‌کنیم و یاد‌گرفتن درس علوم در کار به ما کمک می‌کند. وقتی صحبت از کار می‌شود، صدای بچه‌ها یکی‌یکی به گوش می‌رسد؛ کیف‌دوزی، المنت‌سازی، مکانیکی، تعویض‌روغنی و‌.... مصطفی مطلبی می‌گوید: ما از صبح سر کار هستیم و کلاس‌های مجازی را هم در مغازه گوش می‌کنیم. شب هم می‌رویم سر کار؛ این وسط زمان استراحتمان را می‌آییم کلاس، چون خیلی به درد می‌خورد.

معلم تمام تلاشش را می‌کند که ما در کلاس مجازی درس را متوجه شویم، ولی برای برخی مفاهیم به کلاس حضوری نیاز است

علی محمدخواه دست بلند می‌کند و می‌گوید: کلاس‌های آقای حیدری آن‌قدر خوب است که پسر‌خاله‌ام هم با من می‌آید.شهاب حیدری، معلم جوانی که با موتور، خود را به هاتف می‌رساند تا عقب‌ماندن بچه‌ها در درس علوم جبران شود، می‌گوید: وظیفه معلمی ماست که هرجا لازم باشد، حضور داشته باشیم، اما این بچه‌ها لطف می‌کنند که می‌آیند و می‌خواهند یاد بگیرند. این کلاس‌ها اجباری نیست و می‌توانستند نیایند؛ آن‌وقت سال بعد درس را بلد نبودند و این چرخه معیوب ادامه‌دار می‌شد.

حیدری که با دانش‌آموزانش رفاقت دارد و همین اخلاق خوب تعداد زیادی از بچه‌ها را به کلاس او کشانده است، به نکته جالبی اشاره می‌کند و می‌گوید: خیلی از این بچه‌ها در ساعت‌های استراحت و بین کارشان می‌آیند، اما تعدادی از دانش‌آموزانم اصلا نمی‌توانند در کلاس‌ها حاضر شوند؛ برای آ‌ن‌ها در روز‌های تعطیل کلاس فشرده می‌گذاریم.

ما سخت‌تر از این روز‌ها را تجربه کرده‌ایم

کلاس‌نهمی‌ها در نیم‌طبقه پایینی هستند. تعدادشان زیاد نیست، اما همین‌ها که آمده‌اند، حسابی معلم را به چالش می‌کشند. عباس ژرژه از سه‌راه دانش در خیابان توس به مسجد می‌آید و محمدطا‌ها رجبی بین دو شیفت کاری‌اش در کیف‌فروشی، خودش را به کلاس می‌رساند. این بچه‌ها مدام سؤال دارند؛ چون می‌دانند نه اجبار خانواده و نه حضور و غیاب مدرسه در کار است، فقط فرصتی ایجاد شده که باید غنیمت شمرده شود.

محمدطا‌ها می‌گوید: معلم تمام تلاشش را می‌کند که ما در کلاس مجازی درس را متوجه شویم، ولی برای برخی مفاهیم به کلاس حضوری نیاز است.

امیرعلی حاجیان که از فعالان بسیج مسجد است، می‌گوید: پایگاه مسجد ما همیشه برای کار‌های فرهنگی و اجتماعی آماده است. من مسئول رسانه بسیج هستم و این کلاس‌ها را به دیگران اطلاع‌رسانی کرده‌ام.معلم ادبیات با آرامش می‌گوید: ما این روز‌ها را در دوران کرونا تجربه کرده‌ایم و خوب می‌دانیم چطور درس‌ها را مدیریت کنیم.

علی جعفرزاده شعری که انسان را به صبر دعوت می‌کند، می‌خواند و ادامه می‌دهد: به‌دلیل کندی سرعت اینترنت بچه‌ها نمی‌توانند در کلاس «شاد» بهره لازم را ببرند. ما هم غیر از کلاس حضوری، فیلم‌های لازم را تهیه می‌کنیم و برایشان می‌فرستیم تا آنهایی نیز که فرصت حضور ندارند، درس را متوجه شوند. با همبستگی ان‌شاءالله این روز‌ها به خوبی و خیر می‌گذرد. 

محمد فرهمند، معاون آموزشی مدرسه، تمام‌مدت در حیاط و بیرون مسجد راه می‌رود و رفت‌و‌آمد و نظم دانش‌آموزان را کنترل می‌کند. با اینکه قرار است سخت‌گیری در کار نباشد، اجازه نمی‌دهد فضای آموزشی از نظم خارج شود و با زبان پدرانه با بچه‌ها صحبت می‌کند.

فرهمند می‌گوید: همکاران ما صبح موظف به همکاری هستند، اما بعد‌از‌ظهر بدون دریافت هزینه حضور پیدا می‌کنند. حتی در روز‌های تعطیل برای بچه‌هایی که آزمون تیزهوشان دارند، کلاس‌های فوق برنامه رایگان را برنامه‌ریزی کرده‌ایم. ما همه باید پای کار باشیم تا این روز‌ها بگذرد و بچه‌ها بدانند این همبستگی نتیجه خوبی دارد.

* این گزارش پنج‌شنبه ۱۰ اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۳۳ شهرآرامحله منطقه ثامن چاپ شده است.