تاریخی - صفحه 22

تاریخچه سقاخانه حرم امام‌رضا (ع) به دوره‌های اولیه احداث بارگاه آن حضرت و ۱۲۰۰‌سال پیش برمی‌گردد؛ از این جهت که باید محلی برای برداشتن آب و وضوساختن زائران در این حرم مقدس تعبیه می‌شد.
میرزاجوادآقا مدتی در زادگاهش ماند؛ اما شوق فراگیری و تکمیل علوم دینی او را رها نمی‌کرد. در حدود سال‌۱۳۱۲‌خورشیدی، راهی مشهد شد تا در حوزه علمیه این شهر به تکمیل درس بپردازد.
شاید برایتان جالب باشد بدانید قدمت «بوستان میرزاکوچک‌خان» در فاصله بازاررضا (ع) و خیابان شهید حنایی حتی بیشتر از پارک ملت است و در واقع از یک دهه پیش از ساخت پارک ملت بوده است.
مهر اولین ابزار در شناخت هویت افراد و مهم‌ترین رکن در شناخت اسناد تاریخی است و مهر‌ها در قدیم حکم شناسنامه امروزی را برای افراد داشتند. قدیمی‌ترین مهر آستان قدس رضوی مربوط به دوره صفویه است.
این گزارش درباره یکی از کهن‌سال‌ترین مزارع اطراف مشهد که فقط نامی از آن باقی مانده است. قدیمی‌ترین اسناد موجود درباره مزرعه زرگران مربوط به دوره صفوی و عهد شاه‌عباس‌یکم است.
«خانه آشتی‌کنان» یکی از خانه‌های تاریخی بازارچه سراب است که از قلع‌و‌قمع روزگار، جان سالم به در برده و این روز‌ها با همت خانواده نخعی، پدر و پسری خوش‌فکر تبدیل به خانه موزه در محله جنت شده است.
هنر عکاسی در خانواده صفر گلرخ موروثی است. برادر بزرگتر، پسر‌ها و نو‌ه‌هایش همه عکاسی می‌کردند. صفر گلسرخ مدت‌ها دم حرم می‌ایستاد و می‌گفت: بفرمایید عکس باحرم.
شاید بپرسید عشق‌فولکسی‌ها را کجا می‌شود پیدا کرد؟ جواب این سوال دست ماست؛ پاتوق این جمع کوچک و متحد، یکی از صد‌ها یا هزاران تعمیرگاه خودروی موجود در محله پروین اعتصامی مشهد است.
قدیمی‌ترین سند موجود و در دسترس برای مطالعه تاریخ قرقی، فعلا کتابچه تبادکان است. اما می‌توان شواهد تاریخی نسبتا درخور اتکایی درباره روزگار پیش از عهد ناصری هم یافت.
اینجا بازاری در قلب محله سراب مشهد است و نامش یادگاری از آب قنات سناباد. آنجا که آب این قنات در محدوده خیابان سعدی فعلی نمایان می‌شد و با گذر از بازارچه سراب و آب انبارهایش، به سوی حرم می‌رفت. 
مرحوم عبدالهادی قلم‌بُر که اسفند سال گذشته از میان ما رفت، نخستین مدیر امور اداری و مالی راه‌آهن مشهد بود؛ او که سرد‌ و‌ گرم ۱۰۳ سال زندگی را پشت سر گذاشت، تاریخ شفاهی راه‌آهن مشهد بود.
وفا ثابتی می‌گوید: وضعیت بحرانی سازه‌های بنا و استحکام آنها بیش از همه در این سرا ایجاد نگرانی کرده است، به همین دلیل در وهله اول مقاوم‌سازی و استحکام‌بخشی مدنظر است.
خانه تاریخی «الستی» متأسفانه با اینکه ثبت‌ملی بوده، تخریب شده است. مالک این خانه «حاج‌کاظم‌الستی» نخستین رئیس اتاق بازرگانی و یکی از بزرگ‌ترین تجار مشهد در دوران پهلوی اول و دوم بوده است.
«کوکب پوررنجبر» مترجم کتاب مفاتیح‌الجنان و مؤلف مجموعه مشهور «خودآموز و روش تدریس قرآن مجید» و بنیان‌گذار یکی از نخستین مدارس دخترانه در مشهد است.
تابلو‌های خارجی موجود در موزه مرکزی آستان‌قدس‌رضوی، عموما آثار نقاشان ایتالیایی است. اما یکی از مشهورترین آثار خارجی موجود در موزه حرم‌رضوی، «آب‌گیر سن‌مارکو»، اثر ویلیام جیمز، نقاش مشهور انگلیسی، است.
«زیرکن» و «دهرود» در ردیف قدیمی‌ترین مزارع شمال شهر مشهد قرار می‌گیرند که از آن‌ها در متون تاریخی و جغرافیایی سخن به میان آمده است.
اسناد موجود نشان می‌دهد که کوچه «مهرآیین»، در سال‌های میانی سده‌۱۳‌خورشیدی، مسیری شناخته‌شده در بین مردم شهر بوده است و قدمتش حداقل به سال‌های نخست حکومت قاجار‌ها بر ایران می‌رسد.
نام پیوه‌ژن از پایاب به‌معنای چشمه گرفته شده است. این روستا با ۲۲‌چشمه و ۶۱‌قنات، آبی خنک و خوش‌گوار دارد. برای تماشای نمای طبقاتی روستا می‌توانید از یکی از مسیر‌های خاکی اواسط روستا بالا بروید.
روستای «کلاته پایه» که در‌میان اهالی به روستای «پایه» مشهور است، روستایی سرسبز و طبقاتی در یکی از دره‌های بینالود است. هوای این روستا در روز‌های تابستانی گرم مشهد، خنک و در شب‌ها بسیار سرد است.
روز اول محرم سال‌۹۹۴‌قمری (۲‌دی‌ماه سال‌۹۶۴‌خورشیدی) مراسم تاج‌گذاری عباس‌میرزا در پای کوهسنگی مشهد برگزار شد و مرشدقلی‌خان با دست خود تاج بر سر عباس‌میرزا نهاد و او به «شاه‌عباس» تغییر نام داد.