روی موج خاطرات مجموعهدار رادیو 
گره گشایی خیران محله امام هادی(ع) از کار ۵۰۰ مددجو 
گره گشایی خیران محله امام هادی(ع) از کار ۵۰۰ مددجو
خیریه «الزهرا توس» واقع‌در محله امام‌هادی (ع)، با سابقه‌ای درحدود ۳۰سال، جزو مراکز مردمی است که طی این مدت کوشیده گره از کار نیازمندان و محرومان محله باز کند.
خیریه «الزهرا توس» واقع‌در محله امام‌هادی (ع)، با سابقه‌ای درحدود ۳۰سال، جزو مراکز مردمی است که طی این مدت کوشیده گره از کار نیازمندان و محرومان محله بازکند. این خیریه در گذر از سه‌دهه، پستی و بلندی‌های زیادی را طی‌کرده تا بتواند همچنان پابرجا بماند و به مردم خدمت کند.
حالا بسیاری از اهالی محله امام‌هادی (ع)، با فعالیت خیریه الزهرا توس آشنا هستند و ۲۵۸خانواده در‌حال‌حاضر، تحت پوشش این خیریه قرار دارند.
صحبت با مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره آن، علاوه‌بر معرفی کامل فعالیت‌ها، مشکلات فعلی خیریه را هم نشان داد؛ مشکلاتی که از بلاتکلیف‌بودن ملک تحت‌اختیار خیریه، به‌خاطر نداشتن اعتبار کافی برای گرفتن پروانه ساخت، حکایت دارد.
خیریه الزهرا توس، از سال۶۲ فعالیت خود را در محله امام‌هادی (ع) شروع کرده و بعداز گرفتن پروانه نیز از سال۶۷ زیر‌نظر نیروی انتظامی به کار خود ادامه داده است. در زمان تاسیس خیریه، تعداد هیئت‌امنا، ۲۰ نفر بوده که به‌خاطر فوت چندنفر، امروز تعداد آنان به ۱۶نفر رسیده و همه از اهالی محله هستند.
در موسسه قرض‌الحسنه محله کار می‌کردم
عباس غلامی، مدیرعامل خیریه، همان فردی است که بانی تاسیس آن شده است. خودش درباره دلیل شکل‌گیری خیریه می‌گوید: «چون من در موسسه قرض‌الحسنه محله کار می‌کردم، اهالی به من مراجعه و درخواست کمک مالی می‌کردند. من هم برای حل مشکل آن‌ها از خیّران کمک می‌گرفتم. همین باعث شد به فکر تشکیل خیریه بیفتم.»
در ابتدای کار، چون هنوز هیچ منابع مالی دراختیار نبوده، اعضای هیئت‌امنا جلسات خود را شب‌های دوشنبه در منزل اهالی برگزار می‌کردند تا اینکه در سال۶۹، مغازه‌ای را با شرط پرداخت اجاره ماهیانه ۳۰هزارتومان دراختیار گرفتند. غلامی دراینباره می‌گوید: «آقای فدایی از اهالی خیّر محله ماست که بعداز دراختیارگرفتن مغازه ایشان، همان اجاره ۳۰ هزارتومان را هم به او پرداخت نکردیم و بیش‌از پنج سال، این مکان به رایگان دراختیار ما بود.»
به فکر افتادیم تا برای خیریه کسب درآمد کنیم
خیریه در ادامه فعالیت خود، یک قطعه زمین به مساحت ۱۲۵متر را در خیابان امام هادی۱۱ خریداری کرده و به کمک خیّران، به‌مرور پول آن را پرداخت می‌کند. تهیه مصالح و ساخت بنا برای ساخت این زمین، باز هم به کمک خیّران و اهالی انجام می‌شود و از سال ۷۶، دفتر خیریه به آنجا منتقل می‌شود.
رونق‌دادن به فعالیت خیریه و تحت‌پوشش قراردادن تعداد بیشتری از خانواده‌ها، نیاز به کسب درآمد ثابت داشته است؛ به همین دلیل هیئت‌امنا تلاش می‌کنند تا در ادامه چند باب مغازه خریداری کنند. غلامی دراینباره توضیح می‌دهد: «سال۷۸ تصمیم گرفتیم ساختمانی را خریداری کنیم که سه باب مغازه داشت و طبقه اول آن نیز مسکونی بود.
یکی از اهالی محله، ۶ میلیون‌تومان پول در قرض‌الحسنه گذاشته و درواقع آن را برای مراسم بعداز فوت مادرش کنار گذاشته بود و، چون مادر ایشان هنوز در قید حیات بود، از او درخواست کردیم آن پول را به‌طور موقت، برای خرید ملک دراختیار خیریه قرار دهد.
چندمیلیون دیگر هم از یکی از اعضای هیئت‌مدیره قرض کردیم و آن ملک را دراختیار گرفتیم. ما دو تا از مغازه‌ها و طبقه بالا را اجاره دادیم تا از این طریق، درآمد کسب کنیم و یکی از مغازه‌ها را نیز به دفتر خیریه اختصاص دادیم که فعالیت ما در‌حال‌حاضر نیز در همین مکان است.»
۵۰۰ نفر تحت پوشش خیریه قرار دارند
۲۵۸خانواده که بیشتر آنان یک‌نفره و دو‌نفره هستند، درمجموع با جمعیتی حدود ۵۰۰نفر در حال حاضر، تحت پوشش کمک‌های خیریه قرار دارند که به‌مناسبت‌های مختلف در طول سال، بسته‌های غذایی دریافت می‌کنند. همچنین هزینه تحصیلی فرزندان آنان از مقطع ابتدایی تا دانشگاه، توسط خیریه تامین می‌شود.
تهیه جهیزیه برای دخترانی که ازدواج می‌کنند و همچنین تامین هزینه دارو و درمان خانواده‌ها درحدی‌که توان مالی این موسسه اجازه بدهد، برعهده خیریه است. علاوه‌براین در طول سال، مددجویان خانم به‌صورت کاروانی به سفر قم و جمکران برده می‌شوند.»
غلامی می‌گوید: «دریافت اجاره مغازه‌ها و واحد مسکونی و کمک خیّران محلی، منابع درآمدی ما هستند. همچنین تعدادی صندوق صدقه در منازل داریم که جمع وجوه آنان نیز در همین کار‌های خیریه، صرف می‌شود. به خانواده‌های تحت پوشش، لباس و لوازم خانگی هم داده می‌شود که البته این موارد از هدایای مردم صورت می‌گیرد.»
خیّران از اهالی محله هستند
مدیرعامل خیریه الزهراتوس درباره مراجعات پیش‌بینی‌نشده خانواده‌ها نیز می‌گوید: «گاهی مشکلاتی غیرمترقبه برای خانواده‌ها پیش می‌آید که برای رفع آن به پول نیاز دارند؛ مثلا همین چند‌وقت پیش، یکی از اهالی محله تماس گرفت و گفت پدرش که بیماری دیابت دارد، باید در بیمارستان، بستری شود و یک‌میلیون تومان را نیز به‌صورت علی‌الحساب واریز کنند که، چون توان مالی‌اش را ندارند، بیمار را بستری نمی‌کنند. همان موقع با یکی از خیّران تماس گرفتیم و هزینه بیمارستان را جورکردیم.»
غلامی با بیان اینکه «ما خیّر توانمندی که تامین هزینه‌های خیریه را پشتیبانی کند، نداریم و معمولا اهالی محله امام‌هادی (ع) هستند که در حد توان خود و با هدف رضای خدا به هم‌محله‌ای‌های نیازمند خود کمک می‌کنند»، می‌گوید: «هربار که برای حل مشکلات مردم به پول نیاز داریم، به یکی از خیّران محلی زنگ می‌زنیم و آنان هم تقریبا هیچ‌وقت «نه» نمی‌گویند. با این روش، در طول سال، تقریبا یک‌بار سراغ هرنفر
می‌رویم.»
فقط محدوده محله امام‌هادی (ع) را پوشش می‌دهیم
غلامی درباره محدوده زندگی خانواده‌های بی‌بضاعتی که تحت پوشش خیریه هستند، می‌گوید: «قبلا از کوی امیر تا سه‌راه فردوسی، پذیرش می‌کردیم و اهالی نیازمند این محلات از وجود خیریه ما خبر داشته و به آن مراجعه می‌کردند، اما چون با زیادشدن خانوار‌ها امکان حمایت از تمام آنان را نداشتیم، تصمیم گرفتیم که فقط محدوده امام‌هادی (ع) را پوشش دهیم. وقتی هم که خانواده جدیدی به ما مراجعه می‌کند، بازرسان خیریه را که دو نفر هستند، به منزل آن‌ها می‌فرستیم تا تحقیق لازم را انجام داده و نتیجه را به هیئت‌مدیره گزارش دهند.»
نداشتن پول برای گرفتن پایان کار
مشکلی که چند سالی است خیریه با آن مواجه شده است، گرفتن پروانه ساخت برای ساختمان جدیدی است که خریداری شده. محمدحسین آشفته که سمت رئیس هیئت‌مدیره را در خیریه برعهده دارد، دراینباره می‌گوید: «ملکی در این محله بود که صاحبش فوت کرده و دست ورثه افتاده بود. آن‌ها هم قصد فروش ملک را داشتند.
یک خانه مسکونی ۲۵۰متری که علاه‌بر زیرزمین، دو طبقه مسکونی و دو دربند مغازه داشت. مقداری پول قرض کردیم و آن را در سال۸۴ خریدیم؛ بقیه را هم چند سال طول کشید تا پرداخت کنیم. درکنار این بنا، یک خانه ۱۲۵متری بود که آن را هم در سال۸۸ خریدیم و هر دو ملک را اجاره دادیم تا بدهی مربوط‌به خرید خانه‌ها را بپرداریم.
وقتی بدهی‌ها تسویه شد، چون خانه‌ها قدیمی بود، آن‌ها را کوبیدیم و با کمک خیّران، شروع به ساخت دوباره کردیم. در این میان یکی از خیّران به نام حاج‌عبدالعلی قاسمی که در منطقه‌ای دیگر ساکن است، ما را به نیکوکاران شورای شهر معرفی کرد و از این طریق توانستیم آهن بخریم و پولش را به‌مرور پرداخت کنیم.»
آشفته، با اشاره‌به نبودن درمانگاه در این محله می‌گوید: «قصد داشتیم این مکان را درمانگاه یا سالن پذیرایی کنیم، اما چون در این صورت، کاربری تجاری برایش تعریف می‌شد و برای تجاری‌کردنش باید چیزی حدود ۸۰۰میلیون می‌پرداختیم، از این کار صرف‌نظر کردیم و بنا شد دو طبقه را با همان کاربری مسکونی اجاره دهیم.»
رئیس هیئت‌مدیره اضافه می‌کند: «البته در این مسیر هم، به دو مشکل برخورد کرده‌ایم. اول اینکه به‌خاطر زیربنای زیاد طبقات، کسی در این محله پیدا نمی‌شود که آن را اجاره کند و گذشته از آن، هنوز نتوانسته‌ایم پایان‌کار ساختمان را بگیریم تا بعد برای اجاره‌دادن آن اقدام کنیم.»
آشفته، دلیل نگرفتن پایان‌کار ساختمان را این‌طور مطرح می‌کند: «برای مغازه‌ها، ۲۳متر افزایش تجاری داشتیم و به‌همین دلیل شهرداری اعلام کرده که یا باید ۹۰میلیون برای آن به‌صورت نقدی پرداخت کنیم یا حدود ۱۱۵میلیون به‌صورت اقساط.
البته ما تقاضا داشتیم که به خیریه تخفیف بدهند، اما در حال‌حاضر، پرونده در‌حال طی‌کردن مراحل اداری خود است و اتفاقی در این زمینه نیفتاده است.»
رئیس هیئت‌مدیره عنوان می‌کند: «مغازه‌ها تا سال۸۹ بسته بود و بنا به نظر آقای بصیری‌پور، عضو شورای شهر قرار شد مغازه‌ها به بهره‌برداری برسد و از درآمد حاصل از آن، بدهی مربوط‌به افزایش تجاری را به شهرداری پرداخت کنیم. ما از شهرداری می‌خواهیم که برای پرونده خیریه، تخفیف قائل شوند. ما قصد داشتیم که در این ساختمان، برای مددجویان ایجاد شغل کنیم، اما به‌خاطر اینکه نمی‌توانیم هزینه تجاری‌شدن تمام ساختمان را بپردازیم، از این کار صرف‌نظر کرده‌ایم.»
* این گزارش چهارشنبه، ۲۳ دی ۹۴ در شماره ۱۸۰ شهرآرامحله منطقه ۱۰ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
