دعوت روحانی محله شهید آوینی به تفکیک زباله
خالدی| اگرچه مفهوم حاشیه شهر در ذهن بسیاری از ما تداعیکننده انواعواقسام مشکلات و کمبودهاست، برای طلبه جوان مسجد صاحبالزمان (عج) در خیابان شفیعی، محله شهیدآوینی، جایی در حاشیه شمالشرقی شهر امکانی است برای کشف فرصتها.
تفاوت سیدامیر سیویکساله که امامجمعه این مسجد است با بسیاری از ما، همانگونه که خود میگوید، آن است که وقت خود را تنها وقف امور عبادیِ شخصی نمیکند و در امور اجتماعی نیز دستی بر آتش دارد.
برگزاری کلاسهای مفرح ورزشی، فرهنگی و همچنین برگزاری اردوهای متنوع برای دانشآموزان مسجدی محل، ازجمله اقدامات این فعال فرهنگی است، اما آنچه باعث شد این روحانی جوان موردتوجه اهالی محل قرار گیرد و موضوع گزارش امروز ما شود، فرهنگسازی و اقدام شاخص و نویی است که درزمینه تفکیک و جمعآوری زباله از در منازل انجام داده است.
میخواهم از فرصتهای موجود استفاده کنم
قرارمان ساعت ۹ است، ولی برخلاف معمول، زودتر خود را به دفتر ما رسانده است. سنش کم است، اما سردوگرم روزگار را چشیده است. از آن دست آدمهایی است که از زمانی که چشم باز کرده است و به یاد دارد، در محلات فقیر حاشیه شهر بوده و در آنجا رشد کرده و بالیده است.
حجتالاسلام سیدامیر نبیزاده بچه گلشهر است که از مدتی قبل، ساکن شهرک ثامن شده است.
او میگوید: بهجز یک سالی که برای امور تبلیغی به شهرهای دیگر رفتم، ۳۰ سال از عمر خود را در گلشهر زندگی کردهام. فقر، اعتیاد، موادفروشی، کودکان بیهویت و حتی روایتهایی از نوزادفروشی را دیده و شنیدهام، اما مشکل فقط اینجا نیست.
مشکل همهجا هست، ولی در همین منطقه افرادی هستند که با وجود محدودیتها توانستهاند در حوزههای علمی و ورزشی پیشرفت کنند و افتخارآفرین شوند، حتی یکی از اقوام و آشنایان ما توانسته است با پول کم، کارگاه تولیدی راه بیندازد و ۶۰ نفر را سر کار ببرد. من هم سعی میکنم همهچیز را سیاه نبینم و از فرصتهای موجود استفاده کنم.

حاشیه شهر و مشکل افزایش تولید و انباشت زباله
صحبت به اینجا که میرسد، سیدامیر خود مستقیم به اقدام ابتکاری و جالب خویش اشاره کرده و میگوید: درکنار همه مشکلات، یکی از مسائلی که چند سال است بهدلیل رشد سریع جمعیت در حاشیه شهر دیده میشود، افزایش تولید و انباشت زباله است.
من هم بهعنوان روحانی و امامجماعت محل ازآنجاکه برای پیگیری مشکلات مردم با ادارات مختلف و بهخصوص شهرداری منطقه در ارتباط بودم و با آنها نشستوبرخاست میکردم، در جلسات مختلف فهمیدم که جمعآوری و تفکیک زباله چه هزینههایی روی دست نهادهای مختلف جامعه میگذارد.
همین مسئله جرقهای در ذهنم زد تا به فکر بیفتم بهعنوان فردی که با عامه مردم در ارتباط هستم، چه کاری میتوانم برای حل این مشکل انجام دهم.

استفاده از ظرفیت مردمی مساجد
او ادامه میدهد: با اطلاعاتی که از روزنامهها و فضای مجازی بهدست آوردم، به این نتیجه رسیدم که بهترین راهکار در این زمینه تفکیک زباله از مبدا و درِ منازل شهروندان است. این مسئله سبب خواهد شد شهری پاکیزه و زیبا و درنتیجه شهروندانی سالمتر داشته باشیم.
علاوهبر این هزینه شهرداری و دیگر نهادهای خدماتی کمتر میشود و میتوانند در خدمترسانی به سایر حوزهها موفقتر عمل کنند.
امامجماعت جوان مسجد صاحبالزمان (عج) محله شهیدآوینی با تاکید بر اینکه همه این کارها فقط با یک قدم ساده یعنی تفکیک زباله از منزل صورت میگیرد، ادامه میدهد: خداراشکر مردم با مساجد ارتباط خوبی دارند و اگر مسائل به نحو صحیح در این کانونهای مردمی مطرح شود، با استقبال روبهرو میشود و من هم بهعنوان یک طلبه میخواهم از این ظرفیت مردمی استفاده کنم.
جمعآوری زباله با ماشین شخصی
سیدامیر میگوید: درپی این فکر از نزدیک به دو سال پیش تصمیم گرفتم مردم محله را به این کار تشویق کنم. همکاری مردم هم به دو صورت است؛ در یک روش آسانتر، شهروندان هنگام حضور در مسجد که معمولا زمان اقامه نماز است، زبالههای جمعآوریشده خود را بهصورت تفکیکشده به من تحویل میدهند، اما گاهی هم با ماشین شخصی خودم به خانه مردم که معمولا اقوام و آشنایان هستند، میروم و زبالههایشان را میگیرم.
این طلبه جوان درباره مشکلات اجرای این حرکت نیز بیان میکند: مسجد محل ما کوچک است و ما گوشهای در محوطه حیاط را به نگهداری زبالههای جمعآوریشده، اختصاص دادهایم.
البته بهتازگی طرح نوسازی و گسترش مسجد را دنبال میکنیم و امیدوار هستم با اقدامات صورتگرفته بتوانیم در آینده با مدیریت بهتر، فضای مناسبی را برای این کار درنظر بگیریم. در خانه هم یک محل را به این کار اختصاص دادهام و معمولا وقتی که زبالهها به یک حد مشخصی رسید، آنها را با ماشینم به پایگاه تفکیک زباله منطقه که در خیابان شهیدآوینی است، میبرم و تحویل میدهم.
صحبتهای آقای نبیزاده تازه گل انداخته است. گرماگرم گپوگفت هستیم. در میانه صحبت با استکانی چای قندپهلو از او پذیرایی میکنم تا نفسی تازه و کمی استراحت کند. مقداری از چای را سر میکشد و برای اینکه رشته کلام از دستش خارج نشود، ادامه میدهد: مشکلات زیاد است، ولی خداراشکر خانواده همیشه کنارم هستند.
ما تفکیک زباله را از آشپزخانه انجام میدهیم. سه سطل جداگانه برای کاغذ، شیشه و پلاستیک داریم.
سیدامیر به اینجای صحبت که میرسد، با خنده میگوید: گاهی هم پیش میآید که عیال بهخاطر بویی که ماشینم از جابهجا کردن زبالهها گرفته است، گلایه میکند. گاهی هم برخی دوستان با کنایه به من زخم زبان میزنند و میگویند این چه بویی است که ماشینتان میدهد؟
شما روحانی هستید، خوب نیست چنین کارهایی انجام دهید، حتی یکبار یکی گفت شما این زبالهها را از مردم میگیرید و درعوض برای خودتان شامپو و صابون از مراکز تفکیک زباله میگیرید.
اما من رویکردم بسیجیجهادی است و با اینگونه حرف و سخنها دلسرد نمیشوم. پیامبراکرم (ص) میفرمایند: «بهترین مردم کسانی هستند که سایر مردم از آنها نفع ببرند.» من هم پیرو همین سخن، میخواهم با این کارم، نفع کوچکی به مردم محل زندگی خود برسانم.

در ازای هر ۲۰ کیلو زباله، یک شامپو!
از او درمورد همکاری سازمانها با این اقدام فرهنگی میپرسم که میگوید: بعد از یک سال با رایزنیهای انجامشده، شهرداری سه باکس بزرگ در اختیار ما گذاشت، اما پایگاه تفکیک زباله منطقه، همکاری و تعامل لازم را با ما نداشته است.
حداقل انتظار منکه با وجود موانع، تنها با هدف فرهنگسازی و جاانداختن این فرهنگ دربین مردم، کار تفکیک زباله را انجام میدهم، این است که نهادها همکاری بیشتری داشته باشند. الان در ازای هر ۲۰ کیلو زبالهای که تحویل میدهیم، یک عدد شامپو یا صابون یا چند عدد پلاستیک به ما میدهند.
این مقدار بهحدی کم است که حتی جای گفتن ندارد، درحالیکه اگر همین اقلام بیشتر شود، ما میتوانیم آنها را در اختیار مردمی که با ما همکاری میکنند، قرار دهیم تا مشارکت بیشتر شود. الان برای اینکه از مشارکت مردم کم نشود، برخیاوقات با هزینه شخصی، پلاستیک میخرم و آن را به مردم میدهم تا زبالههای خود را در آن بگذارند و به ما تحویل دهند؛ البته به این فکر هستم که از کمکهای خیران هم در این حوزه استفاده کنم.
امامجماعت مسجد صاحبالزمان (عج) درباره الگوپذیری و استقبال دیگر مساجد محله و شهر از ایدهاش میگوید: خوشبختانه این نوع نگاه با استقبال خوبی روبهرو شد.
آقایان بهشتی، زارع و عربزاده که از دوستان و پیشنمازان مساجد در محلات شهیدآوینی، امیرالمومنین (ع) و شهرک ثامن هستند، از این نگاه الگوبرداری کردهاند و اقداماتی در این زمینه انجام میدهند.
من هم فعلا توان و بضاعتم در همین حد است که بتوانم این فرهنگ خوب را با محوریت مسجد محلِ فعالیتم و در همان محدوده انجام دهم، اما اگر حمایت صورت گیرد، بدون شک میتوان این تفکر را ترویج کرد. همانگونه که گفته شد، خوشبختانه استقبال و حمایت مردم بهدلیل اعتمادی که به ما داشتند، بسیار خوب بوده است و اگر این حمایت نبود، این برنامه بعد از یک سال همچنان پابرجا نمیماند.
وقتی حرف از حوزه فعالیت روحانیان و ائمه جماعات مساجد میشود، این طلبه جوان میگوید: مسجد یک پایگاه مردمی و امامجماعت، فرمانده آن است. در جامعه امروز یک روحانی و مبلغ نمیتواند و نباید خود را به فعالیتهای عبادی اعم از برپایی نماز و خواندن قرآن محدود کند.
الان با معضلات مهمی مانند آلودگی هوا، مصرف بیرویه آب، برق و گاز، خشکسالی و مسائلی از این دست در سطح شهر و کشور روبهرو هستیم. روحانیان هم بهعنوان قشری که با عوام در ارتباط هستند، نمیتوانند این مسائل را نادیده بگیرند و در این حوزهها به مردم آگاهی ندهند.
او میافزاید: ما در این حوزه هم ورود کردهایم؛ سعی و برنامه ما آن است که بهویژه در ایام محرم و صفر که حضور مردم در مساجد چشمگیرتر است، از وقت ۲۰ دقیقهای خود برای سخنرانی، ۵ تا ۱۰ دقیقه را به افراد فعال و آشنا به مسائل و چالشهای روز مثل روسای کلانتری، فعالان فرهنگی و حتی مهندسان آگاه به مسائل اجتماعی و اقتصادی اختصاص دهیم تا درمورد موضوعات مختلف اطلاعرسانی کنند.
ما همچنین طرح مثلث ارتباطی میان مسجد، محله و مردم را مطرح و پیشنهاد کردهایم تا از این طریق بتوانیم فرهنگسازی را از سنین کودکی و مدارس آغاز کنیم.
این گزارش دوشنبه ۱۱ دی ۱۳۹۶ در شماره ۲۷۵ شهرآرامحله منطقه۵ چاپ شده است.
