کوچه سپیدمویان در محله حجت 
رزمیکار کتاب دوست 
۳ دهه نیکوکاری خیریه «یاوران امام علی (ع)»
قصه شکلگیری خیریه «یاوران امام علی (ع)» به سالهای جنگ تحمیلی برمیگردد؛ زمانیکه کمکهای خیرخواهانه مردم برای دستگیری از نیازمندان، شکل سادهای داشت و مردم بیدریغ به هم کمک میکردند.
قصه شکلگیری خیریه «یاوران امام علی (ع)» به سالهای جنگ تحمیلی برمیگردد؛ زمانیکه کمکهای خیرخواهانه مردم برای دستگیری از نیازمندان، شکل سادهای داشت و مردم بیدریغ به هر گروهی که کمکها را برای افراد محروم و یا پشت جبهه جمعآوری میکردند، میپیوستند.
در همان سالها مرحوم هادی باتقوا، روحانی محله، صندوق قرضالحسنهای را در منزل خود در محله شهیدمطهری (ره) راهاندازی کرد و در این مسیر، مرحوم محمود کریمی نیز که مسئولیت تسهیل کارها را برعهده داشت، کمکش میکرد. مردم پولهایشان را دراختیار این روحانی و صندوق قرضالحسنه خیریه میگذاشتند؛ آقای باتقوا هم به نیازمندانی که در محله یا حاشیه شهر شناسایی کرده بود، بسته معیشتی میرساند یا از همین صندوق وام قرضالحسنه به آنها میداد.
این فعالیتها ادامه پیدا کرد تا اینکه در سال ۱۳۸۹، با ضرورت ثبت رسمی خیریهها، این مجموعه نیز مسیر قانونیشدن را طی کرد و با نام «یاوران امام علی (ع)» و شماره ۳۲۳۲ به ثبت رسید؛ مجموعهای که امروز حدود صدخانواده را تحت پوشش دارد.
خانه امید مددجویان
مرتضی قناد، بازنشسته بانک ملی، عضو هیئتمدیره و مسئول دفتر خیریه، مشغول بستهبندی برنج، روغن و دیگر اقلام خوراکی است که تازه به خیریه رسیدهاند. آقامرتضی از سال۱۳۸۹ و همزمان با بازنشستگی، همکاری خود را با این مجموعه آغاز کرده و ازطریق یکی از همکاران قدیمی خود با مؤسسه آشنا شده است.
او درباره شکلگیری رسمی خیریه میگوید: از سال۸۹ که دولت اعلام کرد خیریهها باید ثبت و تحت نظارت باشند، پیگیریهای لازم را از فرمانداری و ثبت اسناد انجام دادیم. ابتدا قرار بود نام مجموعه «رهروان امامعلی (ع)» باشد؛ همان نام قدیمیاش که حاجآقا باتقوا انتخاب کرده بود، اما، چون این نام قبلا ثبت شده بود، «یاوران امامعلی (ع)» انتخاب شد.
پساز ثبت رسمی، انتخابات هیئتامنا برگزار میشود و از ۹عضو، پنج نفر بهعنوان هیئتمدیره انتخاب میشوند. این ترکیب تا سال۱۳۹۶ ادامه داشته است و پس از آن پنج نفر دیگر نیز به مجموعه اضافه میشوند.
دفتر خیریه تا سالها در محلههای اطراف بهصورت اجارهای بوده و هربار تغییر میکرده است. همین موضوع اعضای هیئتمدیره را به فکر خرید ملک میاندازد؛ تصمیمی که در سال۱۳۹۶ گرفته شد تا بهجای پرداخت اجاره، این هزینه صرف امور خانوادههای تحت پوشش شود.
آقامرتضی میگوید: درنهایت با کمک اعضا و خیران، دفتر اینجا را که کمتر از شصتمترمربع است، همان سال خریداری کردیم و فعالیتهای خیریه در آن ادامه دارد. این مؤسسه با عنوان «حمایتی» به ثبت رسیده و منابع آن از کمکهای نقدی و غیرنقدی مردم تأمین میشود. اعضای هیئتامنا و هیئتمدیره نیز عمدتا بازنشسته و از افراد شاغل در ادارات مختلف هستند و دو نفر نیز شغل آزاد دارند.
۱۰۰ خانواده، تحت حمایت
خرید و توزیع اقلام معیشتی از نخستین فعالیتهای خیریه بوده و همچنان ادامه دارد. آقامرتضی همانطورکه بستهبندی را ادامه میدهد، میگوید: در سالهای گذشته که شرایط اقتصادی بهتر بود و خیران توان بیشتری برای کمک داشتند، بستههای معیشتی هرماه توزیع میشد؛ بستههایی شامل گوشت، مرغ، برنج، ماکارونی، حبوبات، روغن، قند و چای، اما در سالهای اخیر و با افزایش هزینهها، اندازه این سبد کوچکتر شده و توزیع بستهها نیز به هر دو ماه یکبار رسیده است.
دفترهای ثبت مددجویان تعداد صدخانواده تحت حمایت خیریه را نشان میدهد. محدوده فعالیت خیریه نیز از میدان شهدا شروع میشود و پهنه وسیعی همچون راهآهن، هدایت، مطهری، عامل، کریمی، عبدالمطلب تا انتهای توس تعیین شده است؛ محدودهای که به گفته آقامرتضی، دسترسی خانوادهها و همچنین انجام تحقیقات را آسانتر میکند.
حمایت براساس تحقیق میدانی
هر خانوادهای که متقاضی حمایت باشد، باید شرایط مشخصی داشته باشد؛ ازجمله ساکن محدوده فعالیت خیریه و اجارهنشین باشد و شرایطی مانند فوت یا طلاق همسر، زندانی یا ازکارافتاده بودن را داشته باشد. درواقع مسئول خانوار بهتنهایی از پس هزینههای زندگی برنیاید. پیشاز قرارگرفتن یک خانواده در فهرست مددجویان، دونفر از اعضای هیئتمدیره بهعنوان گروه تحقیق، وضعیت خانواده را بررسی میکنند. آنها پس از مراجعه و تحقیق، اطلاعات را ثبت و نتیجه را به هیئتمدیره ارائه میکنند تا درباره نحوه حمایت تصمیمگیری شود.
زنان اجاره نشینی که همسرشان فوت، زندانی و از کارافتاده باشد و یا طلاق گرفته باشند مشمول کمکهای خیریه میشوند
تقسیم کمکهای غیرنقدی براساس نیاز
کمک به خانوادهها فقط به بستههای معیشتی محدود نیست. اهدای لباس، تهیه لوازم مدرسه در ابتدای مهر و تأمین وسایل موردنیاز خانه از دیگر برنامههای خیریه است. آقامرتضی میگوید: هر زمان خیران وسیلهای برای خانه اهدا کنند، ابتدا نیاز خانوادههای تحت پوشش بررسی میشود و درصورتیکه تقاضایی برای آن کالا ثبت شده باشد، وسیله به مددجو تحویل داده خواهد شد. اگر وسیلهای بیش از نیاز خیریه باشد، به خیریههای دیگری که با این مجموعه تعامل دارند، اهدا میشود تا به دست نیازمندان برسد.
در حوزه ازدواج نیز برای نوعروسان و دامادهای تحت پوشش، ۲۵میلیونتومان کمکهدیه ازدواج در نظر گرفته شده است. تاکنون پنجنفر از این امکان استفاده کردهاند و سه نفر نیز در نوبت تهیه جهیزیه هستند. آقامرتضی میگوید: خیریه توان خرید کامل جهیزیه را ندارد و ازطرفی از مددجو میخواهیم خودش با آوردن مبلغی در تکمیل خرید جهیزیه کمک کند. عروس و داماد را به فروشگاههایی که لوازم خانگی دارند، معرفی میکنیم و بعد از خرید، مبلغ را برای فروشگاه واریز میکنیم.
درمان رایگان با کمک خیران
این خیریه برای خانوادههای تحت پوشش نیز که بیمار دارند، خدمات درمانی پیشبینی کرده است. بیماران به پزشک عمومی همکار خیریه، معرفی و بهصورت رایگان ویزیت میشوند. درصورت نیاز به دارو، خانواده به داروخانهای در محدوده خیابان شهیدمطهری معرفی میشود و هزینه دارو را خیران پرداخت میکنند.
درکنار این خدمات، برخی خیران کمکهای خود را با نیت حمایت ایتام اختصاص میدهند. در حال حاضر، دوازدهخانوار ایتام تحت پوشش در دفاتر خیریه ثبت شدهاند. آقامرتضی میگوید: هرچند ماه، مبالغ جمعآوریشده خیران را میان آنها تقسیم و به حسابشان واریز میکنیم.
بیماران به پزشک عمومی همکار خیریه، معرفی و بهصورت رایگان ویزیت میشوند
کمک ادامهدار خیران با کارهای معنوی
امین تقیزاده، مسئول مشارکتهای مردمی و ارتباط با خیران، سهسال است که با خیریه همکاری میکند. مهمترین وظیفه او برقراری ارتباط با خیران و تأمین کمک متناسب با نیاز خانوادههاست. او میگوید: ما مبتنیبر نیاز کار میکنیم و وسایل اضافه تهیه نمیکنیم. برای شناسایی خیران، بانک اطلاعاتی گستردهای از حوزههای مختلف مثل ارتباط با مساجد، نهادها، ادارات و سازمانها ایجاد کردهایم.
به گفته او، تلاش خیریه فقط جذب یک کمک نیست؛ بلکه حفظ ارتباط با خیران نیز اهمیت دارد. امینآقا میگوید: برای همین، خیران در مناسبتهای مختلف موردتوجه قرار میگیرند، گزارش عملکرد دریافت میکنند و در جریان هزینهکرد کمکهایشان قرار میگیرند.
همه اعضای هیئتمدیره خادم حرم مطهر هستند و خیلی وقتها با یک تماس ساده با خیران شهرها و استانهای دیگر از آنها میخواهند که سلامی به آقا علیبنموسیالرضا (ع) بدهند. همین کارهای معنوی توانسته خیلی از خیران را همراه مؤسسه نگه دارد.
* این گزارش شنبه ۱۴ شهریور ۱۴۰۵ در شماره ۶۶۲ شهرآرامحله منطقه ۱ و ۲ منتشر شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
