سنگ نگاره

مجوز بهره‌برداری از معدن دیزدر سال ۱۳۷۹ صادر و سال ۱۳۹۳ تمدید شده است و تا سال ۱۴۰۷ اجازه بهره برداری دارد. سنگ‌نگاره‌های دیزدر در میانه این مجوز‌ها یعنی سال ۱۳۹۶ با شماره ۳۲۰۱۴ در فهرست آثار ملی ثبت شد.
رجبعلی لباف‌خانیکی می‌گوید: نقش سنگ چنان مهم بوده است که دوره‌های فرهنگی گذشته انسان را به دوران سنگ بیان می‌کنند؛ دوران کهن‌سنگی، میان‌سنگی، نوسنگی. بیشتر سنگ‌نگاره‌ها متعلق به دوران نوسنگی است.
سید‌ایمان رفیعی متولد سال ۱۳۶۱ یکی از ساکنان منطقه ۸ است که ۶‌سال به‌صورت حرفه‌ای مشغول به جمع‌آوری سنگ‌ها شده است. او می‌گوید: انرژی سنگ‌ها سبب شده تا از آنها در مدیتیشن، ماساژ‌درمانی و مزاج‌درمانی استفاده شود.
محمد پاکزاد دو سال است که از مرندیز راهی دیار ما شده و در هتلی نزدیک به حرم اقامت دارد. کارگاهی در کوچه هتل کرایه کرده و روزهایش را تا شب به حکاکی کردن عبارت «یاعلی‌بن موسی‌الرضا(ع)» و آیات قرآنی می‌گذراند.
سیدمجتبی یاهوئی بعد از اینکه در سال ۸۴ از کار در نیروهای مسلح بازنشسته می‌شود با گرفتن دو کارآموز و جدیت زیاد، تمام وقتش را در کارگاه صرف تراشیدن فیروزه می‌کند.
حسین سراقی نوغانی می‌گوید: اسم «سنگ‌نگار» را خودم بر روی این هنر گذاشته‌ام و قصد دارم ترویجش دهم. اگر عمرم اجازه دهد، می‌خواهم کتابی دربارۀ هنر سنگ‌نگاری هم بنویسم تا برای آیندگان بماند.
ارتفاعات کلات، غار مغان، معدن فیروزه نیشابور، گرانیت مشهد و حوضه رسوبی کپه‌داغ، بخشی از دیدنی‌های زمین شناسی استان هستند و سنگ‌های زیبا این مناطق در موزه سنگ‌شناسی مشهد جمع‌آوری شده است.
پس از تشکیل حلقه حمایت از سنگ‌نگاره ها؛ مسئولان می‌گویند: منع قانونی برای تعطیلی معادن در محوطه سنگ‌نگاره‌های چندهزارساله دیزدر وجود ندارد.
کشف حکاکی‌های چندهزارساله در گوشه‌ای از شهر که کسی از وجودشان خبر نداشته است.
از سال ۷۷ تاکنون، نزدیک به ۶۰ سنگ‌قبر باارزش تاریخی و هنری، کشف و برای حفاظت به بقعه منسوب به هارونیه منتقل شده است.
فرقی نمی کند زائر یا مجاور مشهد باشید؛ گذرتان به این خاک که رسید، پس از زیارت امام هشتم، گریزی هم به راه های تاریخی آن بزنید و راه بلند تمدن و فرهنگ خراسان را با تماشای بناها و یادگارهای تاریخی آن گز کنید.