پروژه مرمت بازار ثبتملیشده فرش مشهد سالها در انتظار تأیید طرح و اعتبار بود تا اینکه سرانجام در سال ۱۳۹۷ آغاز شد، اما باز هم اتمام آن هر سال به بهانهای به تعویق افتاد و بالاخره امسال همزمان با روز ملی فرش افتتاح شد.
حسنآقا در هفتاد وششسالگی با وجود سختیهای کار و کمرونقشدن بازار صادرات فرش، هنوز نخهای مرغوب را با دستهای خودش رنگ میزند. میگوید: همهچیز را با تجربه و شاگردی یاد گرفتهام. نه درس خواندهام و نه کلاس رنگشناسی رفتهام.
از زمانی که به دستور شاه عباس صفوی، نخستین قالی مشهد برای حرم حضرترضا (ع) بافته شد، دهها سال گذشت تا بازار سوت و کور فرش مشهد رونقی بگیرد.
ینجا، فقط بازار فرش مشهد در محله بالاخیابان نیست، بلکه یک تکه طلایی از تاریخ، هویت و فرهنگ این مملکت (قطعا نه فقط مشهد) است.
فاطمه خوشدوست یکی از بانوان ترکمی ساکن محله مهرآباد مشهد است. او از نه سالگی پای دار قالی نشسته و هر قالیچه گویی صندوق خاطراتاش است.
خدیجه رمضانی، بانوی کارآفرین محله طلاب است. او به دختران زیادی بافت تابلوفرش را به صورت رایگان آموزش داده و میگوید: «هر گرهی که میزنم، گرهی از زندگیام باز میشود.»
اگر کارگاهها و کارخانههای حلاجی در مشهد شکل نمیگرفتند، خبری از رونق کارگاههای قالیبافی نبود تا پشم خام را به محصولی قابلاستفاده تبدیل کنند.
حبیبه حمیدیفیاضی هنرمند محله رسالت است که با رنگ و نخ آثار هنری شگفت انگیزی خلق میکند او علاوه بر آموزش قالیبافی به ایرانیها، هنرجویانی از سایر کشورها مثل ژاپن هم داشته است.
محمدتقی پیمان مجموعهداری است که بیشاز ۱۶۰ ماکت خودرو اسباب بازی در مغازه فرش فروشیاش دارد؛ خودروهایی که از ۳۰ سال پیش خریدن آنها را شروع کرده است و همه کلاسیک هستند.
تولید و تجارت فرش سه نسل است در خاندان مهندس محمدتقی پیمان یکی از تولید کنندگان فرش شهرمان دنبال میشود.
هنر قالیبافی با همه فرازوفرودهایی که دید، تا دوره حکومت تیموریان بر خراسان، دوام پیدا کرد و در عصر شاهرخ تیموری، باتوجهبه تقویت هنر و ارج نهادن به هنرمندان، رونق فراوان یافت.
شهرداری دلیل تأخیر در مرمت بازار قدیمی مشهد را همراهی نکردن کسبه بیان میکند.
از یک طرف قالی کثیف وارد میشود و از طرف دیگر شسته شدهها بیرون میروند تا به دست صاحبانشان برسند. کارگرها هم بیتوقف و بیستوچهارساعته مشغول شستن و رفوکردن هستند.
کوچه حوض نو، قبل از خرابی بازار بزرگ، ادامه کوچههای مخابرات و حوضآب بود که از این بازار تا فلکه آب امتداد داشت.
بیشتر کاسبها در خود بازار زندگی میکردند. همهچیز هم زیر دستشان بود. آبانبار چهلپایه و حوضانبار دیگری که در انتهای بازار بود. حدود ۱۰ حمام هم در بازار و اطراف آن فعال بود.
این چهار پیرمرد، با کولهباری از تجربه حالا به این نقطه رسیدهاند، به این کارگاه کوچک بیستمتری و یک دار قالی.
امیر احمدی میگوید: پستی و بلندیها را مانند پیچوخم گل و بوتههای روی قالی پشت سر گذاشتم. شب و روز برای هدفم جنگیدم.
محمد رحیمی جوان گلیمفروشی است که علاقه به حفظ فرهنگی بومیاش و مراوده با روستاییان را به گذراندن مقطع دکتری در استرالیا ترجیح داد.
الهام جهانگیری میگوید: تولید رنگهای طبیعی سخت است، اما زیاد پیش آمده که من از زردچوبه، پوست گردو، پوست انار و بلوط به ترکیب رنگی جدیدی رسیدهام.
قالیبافی مشهد بعد از صفویه تا اواسط دوره قاجاریه، یک مرحله از رکود را پشتسر میگذارد و تا سال ۱۲۸۴ خورشیدی از صنایع مهم صادراتی مشهد بهشمار میرود.