کوچه های مشهد - صفحه 7

کوچه‌سجادی عمری تقریبا صدساله دارد و تعداد نام‌هایی که در این دوران گرفته از بسیاری کوچه‌های قاجاری و حتی قدیمی‌تر شهر بیشتر است. اقبال‌التولیه نخستین نامی است که این کوچه با آن شناخته شده است.
طبرسی‌شمالی‌۱۲ خیابانی قدیمی، اصلی و دوطرفه در محله عباس‌آباد است که معبر پرتردد شهیدان نظام‌دوست را از کوچه بیست‌و‌پنجم به حاشیه بولوار طبرسی شمالی متصل می‌کند.
حجت‌الاسلام حسن رضایی از نخستین افرادی است که برای زندگی به الهیه آمده است. او کفش آهنی به پا کرد تا امکانات حداقلی را به این سمت، در غربی‌ترین نقطه مشهد بکشاند و بانی اتفاقات خوب در این محله شد.
این کوچه زمانی بخشی از یک باغ‌راه بزرگ بود که به‌مرور زمان و با ایجاد خیابان‌های دانشگاه، امام‌خمینی (ره) و صاحب‌الزمان (عج)، دیگر نه از آن باغ‌ها چیزی مانده و نه از مسیر‌های کهن میان‌باغی‌اش رد و نشانی هست.
کوچه شهید موسی‌پور یک حدود چهل‌سال پیش با نام «کوچه ژاندارم‌ها» شناخته می‌شد. آن زمان، ژاندارم‌ها در این محل زندگی می‌کردند. هنوز بسیاری از قدیمی‌ها، این کوچه را با همان نام به خاطر دارند.
حمید معصومیان که همه عمرش را در خیابان افسر گذرانده، می‌گوید: به آنها که از همه جای مشهد و روستا‌های دیگر می‌آمدند برای مداوا پیش یدالله شکسته‌بند، می‌گفتیم «بروید تا همین ستون زرده.»
آقاابوالفضل می‌گوید: قدمت خانه‌‌مان که ملک پدری‌ام است، به بیش از صد‌سال می‌رسد؛ در حیاط خانه یک آب‌انبار داشتیم که آن زمان‌ها، آب لوله‌کشی که قطع می‌شد، همسایه‌ها از آب‌انبار ما آب برمی‌داشتند.
زندگی محمود باخرد ۴۳‌سال است که در کوچه‌پس‌کوچه‌های جلالیه سپری شده و از این محله دل نکنده است. او از روز‌هایی تعریف می‌کند که بوستان وحدت، پارک جنگلی بود و نماز جمعه در آن برگزار می‌شد.
سیدرضی‌۵ معبری فرعی در محله سیدرضی است که از‌سویی به جلال‌آل‌احمد ۶ می‌‎رسد و به واسطه کاربری ابتدا و انتهای آن احتمالا باید کوچه محبوب شکمو‌ها باشد.
یکی از معدود کوچه‌های با سابقه بیش از ۱۰۰ سال در مشهد، باغ‌سنگی است که روزگاری مسیری بلند درمیان باغ‌های سرسبز شهر بود اما ایجاد خیابان صاحب‌الزمان(عج) تغییرات زیادی را در این کوچه رقم زد.
جواد کریمی، ۴۴‌سال پیش همراه خانواده‌اش از یکی از محله‌های اطراف حرم به خیابان موعود در محله کنه بیست نقل مکان کردند و هنوز هم در همین خیابان زندگی می‌کند.
فاطمه مجرای، همسایگان خوب محله ایثارگران را مهم‌ترین عامل فعالیت‌های اجتماعی‌اش می‌داند، او یکی از فعالان فرهنگی و اجتماعی، فرمانده پایگاه بسیج و عضو شورای اجتماعی محله است.
بست خیابان آیت‌الله شیرازی سال۱۳۲۹ شمسی و در عهد نیابت تولیت محمود بدر هم‌زمان با تعمیر و مرمت بست پایین و پوشیده‌شدن روی نهر بازسازی شد. پس از آن نیز چند دوره شکل آن تغییر کرد.
با احداث پایانه مسافربری در سال ۱۳۶۹، به‌مرور خیابان‌های اطراف آباد شد. قدیم خیابان امام‌رضا‌۶۱ به گرمابه فروردینش معروف بود. در دهه‌۷۰ با فوت صاحب گرمابه، آنجا تخریب شد.
سید‌علی سجادی می‌گوید: محضری در کوچه کامیاب‌۷ مستقر شد که چون کوچه بن‌بست بود، بسیاری از محلی‌ها به کوچه کامیاب ۷ نام «بن‌بست محضر» داده بودند. بیشتر ازدواج‌های خانواده ما در همین محضر انجام شد.
به گفته کاسبان قدیمی بازار میوه، بین سال‌های ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۰ با تأسیس بازار سپاد و انتقال میوه فروش‌ها به آن، این محل به بازار گل فروش‌ها تبدیل شد.
کوچه شهیدهاشمی‌نژاد ۱۰، پس از انقلاب‌ شاهد تخریب بنا‌های ویلایی بسیاری بوده که جایشان را به آپارتمان‌های چند‌طبقه داده‌‍‌اند. اکنون از بدنه اولیه کوچه تنها یک پلاک مخروبه دیده می‌شود.
آبادی این کوچه به سال‌های میانی دهه ۸۰ باز می‌گردد؛ زمانی‌که علاوه بر ساخت مسجد فاطمه الزهرا (س)، دبستان پسرانه امام هادی (ع) برای رفع نیاز‌های آموزشی این محدوده، به بهره‌برداری رسید.
خیابان ارغوان و محدوده اطراف آن در گذشته جزو اراضی کشاورزی روستای «کلاته‌علی‌نقی» بود، اما از سال‌۵۵ به ارتشی‌ها واگذار شد و ساخت‌وساز در آن شکل گرفت.در این معبر، انواع کاربری‌ها وجود دارد.
کوچه شهیدهاشمی‌نژاد ۸ یا کوچه ناظر که متصل‌کننده دو خیابان شهیدهاشمی‌نژاد و آیت‌الله عبادی است قدمتی کمتر از هشتاد سال دارد. این کوچه پستی و بلندی‌های بسیاری به خود دیده است.