راسته بازار نوغان، یکی از کهنترین بافتهای ایران که قدمتش را تا ۱۵۰۰ سال هم میدانند، مجموعهای از کوچهها و خانههایی که نامشان مثل پاییز شاعرانه است.
مهمترین تصویری که میتوان از کاظمیه ۱۵ ارائه کرد، ساختوسازهای پرشمار مسکونی و خدماتی در این مسیر است، ساختوسازهایی که نشان میدهد این مسیر هنوز هم در مسیر آبادی است.
محمد حسینپناه میگوید: خاطرات من در امیریه پیش از سکونت در اینجا آغاز میشود.بیستسال پیش استخدام دانشگاه آزاد شدم و برای کمکاستادی به کارگاه مکانیک دانشگاه آزاد در علویه میآمدم.
کوچه حسابیشمالی۴۳ بهدلیل وجود برجستهترین مجتمع مسکونی منطقه، در کنار سوله مدیریت بحران و چند مجتمع مسکونی کوچک و بزرگ دیگر، چهرهای منظم به خود گرفته است. این معبر آرام، اما پرتحرک است و هرروز بر جذابیتش افزوده میشود.
بالاخیابان از همان دورههای نخست تأسیس بهعنوان محور بازار مشهد به چشم میآمد، حال آنکه بازار اصلی شهر، از محله سرشور آغاز میشد و بعد از طی مسیری نسبتاطولانی، به صحن عتیق حرمرضوی میرسید.
کوچه قدیمی شهدای فاطمیون۱۷ پیشاز تغییر نام با نام شهیدجوادقربانی شناخته میشد. البته بین هممحلیها اسامی دیگری هم دارد. معروفترینشان کوچه «بهزیستی شهیدپالیزکاران» و کوچه «قلعه گوسُلوک» است.
کوچه علامهطباطبایی۲۱، با طول تنها ۱۶۰متر، از معابر مهم محله تلگرد به شمار میرود. جانمایی کاربریهای آموزشی، بهداشتی و خدماتی، به این کوچه، موقعیتی راهبردی بخشیده است. این معبر مزین به نام شهیداسحاق تلگردی است.
مجتمع مسکونی فرهنگیان پس از «طاش» و «سامان» سومین مجمع مسکونی محله الهیه و این محدوده از شهر محسوب میشود؛ مجموعهای که با وجود تغییر یکیدو نسل از ساکنان، هنوز فضایی صمیمی دارد.
در دامنه ارتفاعات جنوبی مشهد، خیابانی نهچندان بلند، اما با نامهای بلندبالا جاخوش کردهاست. زاگرس، البرز، سبلان و دماوند نامهایی هستند که بر سردر مجتمعهای مسکونی این معبر (نماز ۳ ) خودنمایی میکنند.
محسن بخشنده کلی خاطرههای ریزودرشت از خانه پدری و همسایههایش در محله کوشش دارد؛ از روزهایی که هنوز بافت مسکونی محله بیشتر از بافت تجاری و هتل آپارتمانها بود، اما در این بیستسال اخیر بهسرعت، بافت محله و آدمهایش عوض شدهاند.
زهرا ربانی میگوید: در سال۱۳۹۰ ابتدای اقدسیه بیابان بود. روزهایی که دنبال خانه میگشتیم، نقشهای در یک بنگاه دیدیم و متوجه شدیم برای این محدوده، کلی کاربری خدماتی تعریف شده و خانه را خریدیم.
اوایل دهه ۶۰ مدیران کارخانه کوکاکولا تصمیم گرفتند برای تعدادی از کارگران کارخانه که مستأجر بودند، قطعه زمینی بگیرند و برایشان خانه بسازند. براساس قرعهکشی، نوزدهنفر از کارگران خوششانس انتخاب شدند و نخستین ساکنان شهرکی به همین نام بودند.
در قلب محله لشکر مشهد، معبر شهیدفلاحی ۲۰.۱ با رنگ و شور کودکی زنده است؛ کوچهای که بوی نوستالژی و هیجان در آن جریان دارد. این معبر راسته اسباببازیفروشهاست، جایی که ویترینهای پر از رنگ و لبخند، همه را به دنیای خیال میبرد.
کوچه «شهدای تاکسیرانی ۱» درحالحاضر کمرفتوآمد است؛ اما این معبر در سالهای نهچندان دور، زمانی که هنوز بزرگراه شهید بابانظر ساخته نشده بود، مسیر اصلی دسترسی به محله مهرآباد بود. این خیابان درحالحاضر بیشتر کاربری تعمیرکاری دارد.
کوچه سراب یا همان امامخمینی (ره) ۱۴ با عمری بیش از تاریخ ایجاد حصار شاهطهماسبی بر دور مشهد (یعنی بالای پانصد سال) یکی از معدود مسیرهای است که با گذشت ۵ قرن همچنان زندگی در آن جریان دارد.
کوچه مسلم جنوبی۳ بهدلیل دستنخوردهماندن معماریِ بیشتر خانهها و خودداری اهالی از آپارتمانسازی، قدمت، هویت و اصالت خود را حفظ کرده است. سکوت و آرامش حاکم بر این کوچه از مهمترین ویژگیهای این معبر است.
تا دهه۳۰ در محدوده کوچه شهیدنورزهی۲ ، چمنزارهایی وسیع وجود داشت که محل چرای گاوهای بومیان روستا بود. بههمیندلیل این محدوده و تپههای مشرف به کال به تپه گاوچرانها معروف بود.
خیابان فلسطین۲۶ یکی از خیابانهای پرتردد بولوار فلسطین است. بااینکه این معبر عرض زیادی دارد، بهخاطر فعالیت شرکت آب و فاضلاب مشهد و دبیرستان انرژی اتمی در آن، گرفتار معضل ترافیک است.
گورستانی قدیمی قتلگاه که باید آن را معادل قبرستان «وادیالسلام» در نجف بدانیم، باوجود پیشینه شاید حدودهزارسالهاش، در سال۱۳۰۹خورشیدی ویران شد و به تاریخ پیوست و تنها بخشهایی از آن در قالب حاشیه باغرضوان باقی ماند.
اکثر زمینهای این محدوده در ابتدای سکونتها متعلقبه ارگانهای مختلف دولتی بوده است، اما در گذر زمان و با ورود سرمایهگذاران و سازندگان، اقشار مختلف مردم ساکن این کوچه شدهاند اما بیشتر ساکنان در حال حاضر فرهنگیان هستند.