جمع آوری اسناد جنگ در کانون فرهنگی شهید بصیر

 از صبح زود تا الان که ساعت حدود ۶ بعدازظهر را نشان می‌داد به هرکس و هر جایی که به فکرش می‌رسید سر زده بود، اما همه با جوابی کم و بیش یکسان دست به سرش کرده بودند، سر کوچه که رسید با دیدن چارچوب رنگ و رو رفته در، دیگر توان راه رفتن نداشت.

مستأصل و حیران مانده بود که باید چکار کند راهش را دوباره کج کرد، چون نمی‌خواست حال و روز خرابش را با زن و بچه‌اش تقسیم کند فشار بیکاری این چند ماه به اندازه کافی برای خانواده‌اش سخت بود. هنوز از خانه خیلی دور نشده بود که برق گلدسته‌های مسجد محله چشمش را گرفت.

با دیدن گلدسته‌ها، فکری به ذهنش رسید. امام جماعت مسجد را می‌شناخت. مرد دنیا دیده‌ای بود که  خودش را از اهالی محله می‌دانست. زیر لب با خودش گفت حتما او می‌تواند چاره‌ای برای مشکلم پیدا کند، چیزی تا زمان برگزاری مراسم دعا در مسجد باقی نمانده بود پس وضو گرفت و امیدوار وارد مسجد شد.

داستان فوق شاید بخش کوچکی از کارکرد مساجد در محلات را نشان می‌دهد، اما واقعیت این است که مسجد به کانون اصلی زندگی تبدیل شده است و تنها به مکانی برای اقامه نماز خلاصه نمی‌شود.

از سال ۷۲ که با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد شکل گرفت گستره فعالیت‌های مساجد نیز بیشتر شد شاید در ابتدا با شنیدن نام این کانون‌ها چنین تصوری در ذهن ایجاد شود که اقدامات فرهنگی در راستای تبلیغات دینی به وسیله آن‌ها انجام می‌شود.

اما چنین تصوری درست نیست، در این میان بیشترین تعداد کانون‌های مساجد مشهد در بولوار توس قرار دارد. برخی از این کانون‌ها مانند کانون فرهنگی هنری شهید بصیر در بولوار توس فعالیت‌های متفاوتی انجام می‌دهد فعالیتی که شاید در هیچ کجای شهر تا به حال ندیده باشید. در این گزارش به سراغ کانون فرهنگی هنری شهید بصیر رفتیم. کانونی که بخش گسترده‌ای از بولوار توس را پوشش می‌دهد.

شکل‌گیری کانون شهید بصیر

ابوالقاسم نودهی، مدیر کانون فرهنگی، هنری شهید بصیر، است، او توضیحات خود را در ارتباط با فعالیت‌های این کانون از شکل‌گیری آن شروع می‌کند: سال ۸۲ بود که کانون فرهنگی، هنری مسجد حضرت جواد الائمه (ع) واقع در توس ۸۱ را به نام یکی از فرماندهان شهید محله تأسیس کردیم، اما از همان ابتدای شکل‌گیری کانون به دنبال انجام کار متفاوتی در قالب کانون و در محله بودیم.

وی می‌افزاید: کانون‌های مساجد فی نفسه دارای ظرفیت‌های مثبتی هستند، این کانون‌ها می‌توانند با فعالیت‌های فرهنگی و تکیه بر ظرفیت‌های نسل جوان، توانمندی مساجد را در بعد فرهنگی افزایش دهند، همچنین می‌توانند با برگزاری برنامه‌های متنوع در راستای جذب نوجوانان و جوانان به مسجد نقش مهمی ایفا کنند.

نودهی با اشاره به اینکه مراسم‌های مختلفی برای اوقات فراغت کودکان و نوجوانان به وسیله کانون فرهنگی، هنری شهید بصیر در محله برگزار می‌شود، بیان می‌دارد: برنامه‌های فرهنگی مساجد نباید به فصل تابستان و آن هم در حد کلاس‌های قرآن، اخلاق و ورزشی محدود شود بلکه باید برای تمامی فصول سال برای نوجوانان و جوانان محل برنامه داشته باشند و کلاس‌های مساجد باید علاوه بر مطابقت با نیاز‌های روز جوانان بر مبنای بنیه اعتقادی صحیح نیز اجرا شود.

کتابخانه‌ای با بیش از ۷ هزار جلد کتاب

مدیر کانون فرهنگی، هنری شهید بصیر در ارتباط با فعالیت‌های شاخص این کانون مطرح می‌کند: شاید یکی از شاخصه‌های بارز کانون شهید بصیر کتابخانه و سالن مطالعه مجهز آن باشد که با ۱۲۰ متر فضا بیش از ۷ هزار جلد کتاب را در خود جای داده است.

در این کتابخانه از کتاب‌های رمان و داستان و علمی گرفته تا کتاب‌های کمک درسی وجود دارد و بسیاری از دانش‌آموزان از مقاطع متوسطه تا تحصیلات تکمیلی برای استفاده از سالن مطالعه به این کتابخانه مراجعه می‌کنند.
وی می‌افزاید: از آنجا که ما در مسجد به دنبال این هستیم که نگاهمان جامع باشد.

یعنی فقط یک مسئله یا یک موضوع را دنبال نکنیم بلکه تمام مسائل جامعه همچون اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و تربیتی را مدنظر قرار دهیم. اقدامات مختلفی را انجام می‌دهیم به عنوان مثال در فضای کنونی کشور که از نظر اجتماعی و فرهنگی جوانان ما تحت‌تأثیر کشور‌های غربی قرار دارند با برگزاری کلاس‌های تربیتی و دینی عقیدتی تلاش کرده‌ایم آگاهی خانواده‌ها و نوجوانان و جوانان را افزایش دهیم.

همچنین کلاس‌های آموزشی مختلفی مانند مشاوره‌های قبل و بعد از ازدواج، فرزندپروری، مهارت‌های زندگی، کمک تحصیلی و ... به وسیله کانون برای اهالی محله برگزار می‌شود که با استقبال بسیار خوبی همراه بوده است. افزون بر کلاس‌های آموزشی و مشاوره کلاس‌های هنری از قبیل نقاشی، هنر‌های دستی مانند گل‌سازی و ... ویژه خواهران برگزار می‌شود.

مدیر کانون فرهنگی، هنری شهید بصیر از کسب مقام تیم فوتسال نوجوانان کانون خبر می‌دهد و بیان می‌کند: به جز اردو‌های تفریحی و ورزشی که برای نوجوانان محله به وسیله کانون برگزار می‌شود کلاس‌های ورزشی در رشته‌های گوناگون مانند پینگ پنگ، تنیس، فوتبال دستی، تیراندازی و ... برای آن‌ها در نظر گرفته شده که همین کلاس‌ها نتایج خوبی را در برداشته مانند اینکه تیم فوتسال کانون توانست در جام فجر امسال مقام کسب کند، از طرفی برگزاری این کلاس‌ها باعث شده تا برخی از نوجوانان محله از علایق خود باخبر شوند و بتوانند جدی‌تر یک رشته ورزشی را دنبال کنند.

پویش حفظ آثار دفاع مقدس

یکی از اقدامات در خور توجه و تأمل برانگیز کانون فرهنگی، هنری شهید بصیر پویشی است که برای حفظ آثار دفاع مقدس به وسیله جوانان این محله شکل گرفته است، نودهی درباره این پویش این‌گونه می‌گوید: اولین پویش معنوی حفظ آثار دفاع مقدس در سال ۹۴ به وسیله چند تن از اهالی محله در قالب فعالیت‌های کانون شکل گرفت. پویشی که فعالیت‌های آن تنها در محله توس محدود نشده و از شهر مشهد به سطح استان رسیده است.

وی می‌افزاید: فعالان این پویش چند اقدام ویژه انجام می‌دهند که یکی از این اقدامات برقراری ارتباط با رزمندگان دفاع مقدس است، آن‌ها از طریق ارتباطی که با این افراد می‌گیرند داوطلب می‌شوند تا خاطرات و یادگار‌های این عزیزان از دوران دفاع مقدس و انقلاب را سامان‌دهی کنند.

به عنوان مثال رزمندگانی وجود دارند که آلبوم‌های عکس و یا نامه‌ها و یادگاری‌های خود را در زیرزمین خانه رها کرده‌اند جوانان پویش با حضور در منازل این عزیزان با مرتب کردن این یادگاری‌ها سعی در جمع کردن خاطرات آن‌ها دارند، همچنین با اسکن عکس‌های آن‌ها یک سری را در اختیار سپاه امام رضا خراسان می‌گذارند تا ثبت شود.

نودهی ادامه می‌دهد: ممکن است این رزمندگان در نقل خاطرات خود و یا در عکس‌هایی که دارند اشاره به همرزم شهید خود کنند که این موضوع باز سرنخی جدید برای بچه‌های کانون شهید بصیر می‌شود تا سراغ خانواده شهید بروند و یک سری از عکس‌های شهید را به خانواده او تحویل دهند  و پای صحبت‌های این خانواده بنشینند، در حقیقت از این طریق به نوعی ثبت تاریخی از زندگی رزمندگان دفاع مقدس و شهدا اتفاق می‌افتد تا علاوه بر احیای ارزش‌های انقلاب، این اطلاعات برای نسل آینده نیز حفظ شود.

مدیر کانون فرهنگی، هنری شهید بصیر یکی دیگر از اقدامات فعالان این پویش را شناسایی افراد با ویژگی‌های خاص در محلات مختلف مشهد مطرح می‌کند و می‌گوید: افراد بسیاری در محلات مختلف مشهد زندگی می‌کنند که با وجود انجام کار‌های فوق العاده، اما نام و نشانی از آن‌ها وجود ندارد یکی از اقدامات فعالان پویش این است که این افراد را شناسایی و به رسانه‌ها معرفی کنند تا با انجام مصاحبه اقدام حسنه آن‌ها به مردم نشان داده شده و کار تبلیغی درراستای تشویق دیگران برای انجام این امور انجام شود.

نودهی درباره انتخاب نام کانون می‌گوید: شهید بصیر یکی از فرماندهان دفاع مقدس بود که مردم محله توس نسبت به این شهید بزرگوار احساس دین می‌کنند و نقش شهید بصیر در بین اهالی از کسی پوشیده نیست.

به همین دلیل هم بود که مدرسه و فضای خوداشتغالی به نام شهید محمد حسین بصیر در محله ساخته شد، اما از آنجا که مردم این محله قلبا شهید بصیر را دوست دارند با شکل‌گیری کانون‌های فرهنگی، هنری در مساجد کشور تصمیم گرفته شد تا نام کانون مسجد محله نیز به نام این شهید مردمی نام‌گذاری شود.

وی می‌افزاید: در حقیقت انتخاب این نام به این خاطر بود که اهالی محله می‌خواستند علاوه بر زنده نگه‌داشتن نام این شهید، راه او را نیز ادامه دهند، چون شهید محمدحسین بصیر علاوه بر وظیفه اجتماعی که بر گردن خود می‌دانست با حضور در کنار خانواده‌های مستمند محله تمام تلاش خود را برای حل مشکلات آن‌ها انجام می‌داد با همین هدف کانون نیز تلاش خود را می‌کند تا همراه و همدل اهالی باشد.


* این  گزارش شنبه ۱۸ اسفند ۱۳۹۷ در  شماره ۳۳۰ شهرار محله منطقه یک چاپ شده است.