اختراع ویلچری که با حرکت صورت کار می‌کند

دانشجویان مهندسی پزشکی انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور مشهد از آن دست دانشجویانی هستند که در دوران دانشجویی دچار انفعال نشده‌اند و یک هدف مشترک را دنبال می‌کنند، اینکه بتوانند کار مفیدی برای جامعه انجام دهند.

در این گزارش سراغ دبیر انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور مشهد رفتیم که دانشجوی رشته مهندسی پزشکی است و به تازگی با ساخت روباتی سعی در حل مشکلی از معلولان داشته است. هدف مشترک او و دوستانش در این انجمن ساخت دستگاه‌هایی کارآمد برای خدمت به علم پزشکی است. 

دبیر انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور یک مخترع نیز هست.  مریم مددی سال قبل موفق به اختراع ویلچری برای معلولان و جانبازان شده که رتبه سوم بخش اختراعات جشنواره حرکت را کسب کرده است. جشنواره حرکت یک رقابت علمی با حضور تمامی انجمن‌های علمی کشور است.

این ویلچر با حرکت صورت کار می‌کند و مشکل معلولان و جانبازانی که دست ندارند، برطرف می‌کند. مریم مددی همچنین موفق به ساخت دستگاه EMG  و ECG شده است که یک وسیله کاربردی در حوزه پزشکی است و ساخت خارج از کشور است و نمونه داخلی ندارد. او سعی دارد تا پس از بومی‌سازی با جذب اسپانسر آن را به تولید انبوه برساند.

انجمن روباتیک

مریم مددی، دانشجوی ورودی سال ۹۳ دانشگاه پیام نور در رشته مهندسی پزشکی، است که این روز‌ها به آخرین سال تحصیلش در دوره کارشناسی نزدیک می‌شود. او که دبیر انجمن روباتیک دانشگاه است از اولین سال ورودش به دانشگاه در این انجمن فعالیت داشته است و با حضور در انجمن و تلاش خودش توانسته رتبه‌های کشوری کسب کند.

مددی، در ابتدا به ارائه رزومه‌ای از انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور پرداخت و درباره سیر حیات آن از تشکیل تاکنون گفت: در سال ۸۹ تعدادی از دانشجویان رشته‌های برق و رایانه تصمیم گرفتند تا آنچه را که در حوزه علمی یاد گرفته‌اند به مرحله عمل و اجرا برسانند.

این کار با خرید اقلام ابتدایی برای یک کار فنی شروع شد که از جمله آن خرید هویه و قطعات پلاستیکی و فلزی است که اعضای سابق انجمن با هزینه شخصی خود تهیه و در یک زیرپله کار خود را شروع کرده‌اند. از همان ابتدا کار با ساخت روبات‌های قوی و با ایده‌های برتر آغاز شد و تا سال ۹۴ دانشجویان انجمن عنوان‌های مختلف کشوری را کسب کردند.

مددی ادامه داد: نقطه عطف انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور مشهد در سال ۹۴ بود که توانستیم روبات صنعتی اترول را که با هزینه گزاف چند ده میلیونی و یا حتی چندصد میلیونی ساخته می‌شد با فقط ۴ میلیون تومان بسازیم که این حاصل خلاقیت و تلاش بی‌وقفه دانشجویان بود. در نهایت موفق شدیم در مسابقاتی که روبات‌های پرهزینه حاضر بودند رتبه با ارزش چهارم کشور را کسب کنیم، این رتبه چهارمی به این دلیل که با دستان خالی وارد گود شده بودیم ارزشی دوچندان دارد.

کسب رتبه اول، دوم و سوم لیگ‌های سه‌بعدی به ترتیب در استان‌های سیستان و بلوچستان، گیلان و تهران که با ساخت فوتبالیست سه‌بعدی، میکرو موس و روبات مسیریاب حاصل شده، کسب رتبه سوم جشنواره حرکت و رتبه اول در مسابقات روباتیک جنگجو بخشی از موفقیت‌های انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور مشهد است.

علمی برای کار

دبیر انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور در ادامه گفتگو از ایده‌پردازی خودش و دوستانش برای ورود به بازار کار گفت و  ضمن تأکید بر اهمیت فراگیری هم‌زمان علم و مهارت افزود: در سال ۹۴ که من دبیر انجمن شدم به همراه دوستانم به این نتیجه رسیدیم دانشجویی که مهارتی برای ورود به بازار کار نداشته باشد عملا عالم بی‌عمل است، بنابراین تصمیم گرفتیم تا هم خودمان و هم دانشجویانی را که علاقه‌ای به این فضا دارند با درگیر کردن در فضای اجرایی برای کار علمی و عملی مهیای ورود به بازار کار بعد از دانش‌آموختگی کنیم.

وی در ادامه درباره فعالیتی که در حوزه آشنایی دانشجویان با بازار کار و اشتغال داشته‌اند، گفت: به اتفاق برخی از دانشجویان ترم بالاتر تصمیم گرفتیم هر آنچه در این مدت از مجموع فعالیت‌هایمان در حوزه‌های برق، الکترونیک، رایانه، نرم افزار و مکانیک فراگرفته‌ایم به دانشجو‌های ورودی جدید هم آموزش دهیم تا در ورودشان به بازار کار مؤثر باشد و همین طور هم شد و تعدادی از آن‌ها اکنون شرکت دانش‌بنیان تأسیس کرده و برخی هم با وجود اینکه هنوز دانشجو هستند در مراکز مختلف و در رشته تخصصی‌شان مشغول به کار شده‌اند.

مریم مددی در ادامه درباره نحوه چینش انجمن و اعضای آن گفت: این انجمن ۱۹ نفر عضو دارد که اعضا طرح‌ها و ایده‌های خود را مطرح می‌کنند. چند مرحله روی آن طرح‌ها چه به لحاظ فنی و چه به لحاظ اقتصادی ارزیابی داریم و در نهایت در صورتی که طرحی پس از رأی‌گیری مصوب شود برای گرفتن بودجه به شورای فرهنگی دانشگاه ارائه می‌شود.

دانشجویی که مهارتی برای ورود به بازار کار نداشته باشد عملا عالم بی‌عمل است

کمبود بودجه

از مریم مددی که حدود ۴ سال است در انجمن روباتیک فعالیت دارد درباره وضعیت اقتصادی انجمن و حمایت‌هایی که از آن‌ها می‌شود، جویا شدیم که پاسخ داد: دانشگاه به لحاظ کمبود بودجه خیلی شرایط حمایت از ما را ندارد و این مشکل از طرف شخص خاصی یا مجموعه خاصی نیست و کمبود پول و اعتبار دلیلی فراتر از دانشگاه ما دارد که همه ما می‌دانیم و به همین دلیل  کمبود اعتبار هم بیشتر مصوبات انجمن در شورای فرهنگی دانشگاه رد می‌شود.

 مددی ادامه داد: به دلیل کمبود بودجه از سال ۹۵ به بعد نتوانسته‌ایم با بودجه دانشگاه روبات بسازیم و تنها روبات‌سازی ما با حمایت و اسپانسری دانشگاه‌های دیگر بوده است. همواره دانشگاه تا توانسته از انجمن روباتیک حمایت کرده‌است، ولی حقیقت این است که باید یک نفر دغدغه انجمن را داشته باشد که امیدواریم در ادامه این اتفاق بیفتد.

وی درباره تأثیر نوسانات قیمت‌های اخیر بر کار آن‌ها گفت: نوسانات قیمت بر کار ما و برنامه‌هایمان تأثیر داشته و به نوعی برنامه‌ریزی ما را به هم ریخته است به شکلی که برای ساخت آخرین روبات انجمن، ما کلا ۴ میلیون تومان پول لازم داشتیم، اما الان که به نصف کار رسیده‌ایم هنوز باید ۸ میلیون تومان هزینه کنیم و حتی با قیمت‌های جدید پول خرید باتری برای روبات قبلی‌مان نداریم.

آماده مسابقات

 انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور این روز‌ها در ۲ حوزه حسابی درگیر هستند، ابتدا درگیر نمایشگاه هفته پژوهش که تولیدات خود را در آن به نمایش گذاشته‌اند و دیگری آمادگی برای یک مسابقه مهم است.

 مددی درباره این مسابقات گفت: این روز‌ها درگیر ساخت یک روبات برای حضور در مسابقات جهانی جنگجو هستیم که اسفندماه به میزبانی ایران برگزار می‌شود و امیدواریم با وجود کمبود اعتبار یک نتیجه خوب برای دانشگاه و کشور کسب کنیم.

البته قبلا ما در همین مسابقات موفق به کسب رتبه اول شده‌ایم که با اسپانسری یک دانشگاه دیگر بوده، ولی می‌خواهیم این بار با اسم دانشگاه پیام نور مشهد رتبه کسب کنیم.

دبیر انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور مشهد در ادامه صحبت‌هایش از همکاری استادان با انجمن سخن گفت و با تأکید بر اینکه استادان در این راه به لحاظ ایده‌پردازی و کمک‌کردن در حوزه فنی همیشه آن‌ها را یاری کرده‌اند، افزود: استادان در موارد بسیاری جرقه یک طرح را در ذهن ما ایجاد می‌کنند و با تشویق‌هایشان در این مسیر امید بسیاری به ما داده‌اند.

در ادامه گفتگو با مریم مددی از او درباره وضعیت روباتیک و مسابقات آن در ایران جویا شدم که پاسخ داد: اصلا وضعیت شبیه سابق نیست و جذابیت خود را از دست داده است. انگار که روباتیک در انحصار عده‌ای خاص باشد البته تا سال ۹۴ شرایط این گونه نبود و برای دانشجویان جذاب بود. از ۹۴ به بعد هر وقت با تیم‌های مختلف و نفرات متفاوت در مسابقات حاضر شده‌ایم با آدم‌های تکراری روبه رو می‌شویم و تعدادی تیم و فرد خاص هستند که در همه مسابقات حاضر هستند. البته فکر می‌کنم هزینه‌های سنگین ساخت روبات در این قضیه بی‌تأثیر نیست.

مددی درباره ساختار انجمن‌های روباتیک کشور هم گفت: معمولا هر دانشگاه یک انجمن دارد که این انجمن‌ها یک شورای مرکزی در تهران دارند و برای تعامل با یکدیگر در ارتباط هستند که البته روز به روز منزوی‌تر می‌شوند.

در ادامه صحبت‌هایم درباره وضعیت دانشجویی و فضای دانشگاه‌ها از دبیر انجمن روباتیک پیام نور سؤال پرسیدم که پاسخ داد: انفعال در زمینه‌های مختلف در دانشگاه‌ها بوده و هست، اما آنچه باید دانشجو را به تحرک در زمینه‌های فرهنگی و علمی وا دارد نه چیزی از داخل دانشگاه است و نه بیرون دانشگاه بلکه خود دانشجو است که باید به خودش این تحرک و انگیزه را تلقین کند تا بتواند مفید باشد و تأثیر مثبت بر دانشگاه و جامعه بگذارد.

انگیزه من

در حاشیه این مصاحبه که در دفتر انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور برگزار شد با ۲ نفر از اعضای جدیدالورود این انجمن هم وارد صحبت شدم که خیلی کوتاه از انگیزه‌شان برای کار علمی و فعالیت دانشجویی گفتند.

فاطمه راد و عاطفه مهری، دانشجویان ورودی سال ۹۶ دانشگاه پیام نور در رشته مهندسی پزشکی، هستند که یاد گرفتن بیشتر را دلیل ورود به انجمن روباتیک مطرح کردند.

 فاطمه راد گفت: روباتیک محصول مشترکی از الکترونیک، برق، رایانه، نرم‌افزار و مکانیک است که ورود من به این حوزه و علاقه‌ام به این خاطر بود که فکر کردم اگر بشود همه این علوم را هرچند کم آموخت کمک بسیاری در ورودم به بازار کار خواهد بود، بنابراین وارد این انجمن شدم تا از رخوت علمی آن هم بدون هیچ عملی فاصله بگیرم.

 عاطفه مهری هم در این‌باره گفت: ما در رشته مهندسی پزشکی تحصیل می‌کنیم یعنی رشته‌ای که باید به فکر مردم باشیم و وسیله‌ای برای کم کردن درد آن‌ها بسازیم. در وضعیت فعلی که تحت فشار و تحریم هستیم باید به این فکر کنیم که برای ساخت بسیاری از تجهیزات دست به کار شویم تا بتوانیم به سرافرازی کشورمان کمک کنیم.

اما در پایان گفتگو مریم مددی و دو دوستش یک حرف مشترک داشتند و از یک هدف مشترک حرف می‌زدند و آن هم «مفید بودن»  بود. به اعتقاد دانشجویان انجمن روباتیک دانشگاه پیام نور مشهد، باید به گونه‌ای درس خواند و کار عملی و علمی کرد که در پایان دوران تحصیل بتوان مفید بود و کار مثبتی برای کشور و جامعه کرد.

*این گزارش پنج شنبه، ۱۵ آذر ۹۷ در شماره ۳۰۵ شهرآرامحله منطقه ۱۱ چاپ شده است.