حکایت ۲۵ سال تلاش یک گروه ورزشی در بوستان پردیس قائم

اوایل صبح نیمه خرداد سراغشان می‌رویم وقتی که هنوز خیلی از مردم شهر خواب هستند. اما اینجا در بوستان پردیس قائم (عج) شاهد نمایشی از اراده افرادی هستیم که سحرخیزند. از همان ورودی بوستان در پردیس قائم(عج) در محله حجت نوای ریتمیک «یک، دو، سه...» را می‌توان شنید؛ صدایی که نه از بلندگو‌های دیجیتال، بلکه از نفس‌هایی می‌آید که سال‌هاست با هوای پاک صبحگاهی عجین شده‌اند.

کمی که جلوتر می‌رویم، چشم‌انداز، تماشایی است. انبوهی از ورزشکاران با لباس‌های فیروزه‌ای، گویی دریایی از آرامش را در دل بوستان جاری کرده‌اند. در یک سوی سکوی تمرین، آقایان در‌کنار مربیان ایستاده‌اند و در سوی دیگر، بانوان با نظمی مثال‌زدنی، حرکات نرمشی را تکرار می‌کنند. اینها اعضای «گروه ورزشی و فرهنگی تلاش» هستند؛ مجموعه‌ای که از ۲۵‌سال پیش، بذر اولیه‌اش با حدود بیست‌نفر کاشته شد و حالا، با گذشت پنج‌سال از اخذ مجوز رسمی از «هیئت ورزش‌های همگانی»، به درختی تنومند با چهارصد‌عضو بدل شده است.

تاریخچه‌ای که در خاک بوستان ریشه دارد

محل قرارشان سکویی است که مربیان روی آن حرکات را آموزش می‌دهند. سکو نزدیک پردیس بانوان است. فعالیتشان‌را با گرم‌کردن بدن و انجام چند حرکت کششی و دویدن در جا شروع می‌کنند. کم‌کم به تعداد نفرات اضافه می‌شود. امروز روز لباس‌های رنگ فیروزه‌ای است. تعدادشان که به نزدیک پنجاه‌نفر می‌رسد، شروع به قدم‌زدن دور پارک می‌کنند تا بقیه هم از راه برسند. ساعت‌۶ صبح به محل سکو می‌آیند و بقیه هم از راه می‌رسند. یکی گرم‌کن فیرو‌زه‌ای دارد و دیگری کلاه، شال یا دورگردنی به این رنگ.

چهاررنگ را برای فعالیت‌های ورزشی‌شان انتخاب کرده‌اند و با اعلام مربی، لباس رنگ آن روز را به تن می‌کنند. آبی، قرمز، سفید و زرد. اینها را معصومه دلیری می‌گوید که امروز کلاه آبی کم‌حالش را به سر گذاشته و برای ورزش صبحگاهی خودش را به گروه رسانده است.

برای اطلاع از پیشینه گروه «تلاش»، باید به عقب بازگشت. به زمانی‌که این بوستان، هنوز فضای سبز امروز را پیدا نکرده بود. کاظم تازه‌روح، سرهنگ بازنشسته ارتش که اکنون ۸۵‌سال دارد، یکی از آن کسانی است که تاریخ اینجا را با قدم‌هایش نوشته است. او از اولین نفراتی است که از سال‌۱۳۷۸، همراه با دو نفر از دوستانش، از محله بهاران به این نقطه می‌آمدند و ورزش می‌کردند. کنار او می‌ایستم و همان‌طور‌که حرکات نرمشی را انجام می‌دهد، درباره شکل‌گیری گروه از او می‌پرسم.

با لحنی که یادآور خاطراتش است، می‌گوید: آن زمان هنوز بوستان به این شکل نبود؛ فضایی بود با چند درخت و چسبیده به زمین‌های آستان قدس رضوی. تازه از اوایل سال‌۱۳۸۰ شروع به ساخت‌وساز کردند. با‌این‌حال، ما می‌آمدیم و دور همین زمین‌ها می‌دویدیم. به مرور تعدادمان به پانزده‌نفر رسید.

من همیشه با شادابی و انرژی خوب به خانه برمی‌گردم. حتی روز اول سال نو اینجا هستم

کاظم‌آقا برخلاف بسیاری از ورزشکاران نسل جدید که جمعه‌ها را تعطیل می‌کنند، همیشه اینجا حضور دارد. او ورزش را غذای جسم می‌داند و می‌گوید: مگر می‌شود جمعه‌ها غذا نخورد؟ ورزش هم مثل غذاست. ورزش، جسم را از پژمردگی و خمودی در‌می‌آورد. من همیشه با شادابی و انرژی خوب به خانه برمی‌گردم. حتی روز اول سال نو اینجا هستم.

مدیریت یک رؤیای جمعی

علی‌اصغر بیگی، مسئول پنجاه‌و‌هفت‌ساله گروه تلاش، کسی است که این چرخ‌دنده‌های بزرگ را با هم هماهنگ می‌کند. کنار سکوی مربیان ایستاده است و با دقت به ورزشکاران چشم دوخته تا کسی حرکت را اشتباه انجام ندهد و با صدای بلند از آنها می‌خواهد که به نحوه انجام حرکات مربی دقت کنند.

آقا‌علی‌اصغر همراه همسرش از محله بهاران به اینجا می‌آید. او در توصیف گستره فعالیت گروه می‌گوید: بیشتر اعضای ما از محلات اطراف هستند؛ از کوی امیرالمؤمنین (ع)، حجت، خین‌عرب، بهاران و حتی محلات دورتر مثل شهید‌مطهری یا دانش‌آموز.

او که فعالیت رسمی گروه را از سال‌۱۴۰۰ و با اخذ مجوز‌ها به‌شکلی جدی‌تر پیگیری کرده است، به فعالیت‌های دیگر این گروه اشاره می‌کند؛ فعالیت‌هایی که فقط به دمبل و کشش ختم نمی‌شود؛ «ما اینجا فعالیت‌های فرهنگی هم داریم. در ایام شهادت به زیارت حرم مطهر رضوی می‌رویم و اعیاد و جشن‌ها را با همکاری شهرداری همین‌جا در پارک برگزار می‌کنیم؛ حتی مداح دعوت می‌کنیم و با همکاری هم‌تیمی‌ها از خودشان پذیرایی می‌کنیم.»

آقا‌علی‌اصغر بهترین نتیجه این گروه را حضور سالمندان تنها بین هم‌تیمی‌ها می‌داند و می‌گوید: بسیاری از سالمندانی که تنها به بوستان می‌آمدند تا شاید حال‌وهوایشان عوض شود، حالا بخشی از تیم هستند. همدلی اعضا باعث شده است کسانی که گوشه‌گیر بودند، حالا جزوی از این گروه چهارصد نفره باشندکه امروز نیمی از آنها را اینجا می‌بینید.

آموزش مربی و تکثیر تلاش

پشت‌صحنه این گروه، مردانی هستند که تجربه را با دانش روز پیوند زده‌اند. محمد زحمتکش چهل‌ساله، یکی از مربیان پرانرژی تیم است که بیست‌سال سابقه ورزشی دارد. روی سکو ایستاده است و با جملات انگیزشی، اعضا را ترغیب می‌کند که در شمارش حرکات همراهی‌اش کنند. همان‌طور‌که همگی اعداد را پشت سر هم و بعد‌از انجام حرکات تکرار می‌کنند، می‌گوید: پنج‌سال است که با گروه تلاش همراه شده‌ام. این گروه ورزشی، یک خانواده بزرگ است و همه در آن سعی می‌کنند به بهتر‌شدن هم کمک کنند.

انجام حرکات کششی و اصلاحی برای این مربی با‌تجربه جایگاه ویژه‌ای دارد. او می‌گوید: بیشتر اعضای ما در رده سنی ۴۵‌سال به بالا قرار دارند و انجام حرکات اصلاحی و کششی به بهبود وضعیت جسمانی آنها کمک ویژه‌ای می‌کند. اصلاح ستون فقرات، گردش خون و تنفس‌های درست به سلامت آنها کمک و جریان خون را منظم می‌کند. این حرکات برای همه گروه‌های سنی مفید است و می‌تواند بسیاری از درد‌های عضلانی را بهبود بخشد. هدف غایی ما، تلاش برای سلامتی اعضا و در‌نهایت جامعه است.

در کنار او، ابراهیم خلیلی کاخکی هفتاد‌و‌یک‌ساله، عضو هیئت‌مدیره گروه، ایستاده است. او جزو اولین نفراتی است که در این گروه حضور داشته. بین آقایان دور می‌زند و حرکاتشان را اصلاح می‌کند. مربی چند لحظه‌ای سرعت حرکات را کم می‌کند تا اعضا نفسی تازه کنند و آب بنوشند. همان چند‌دقیقه کوتاه، زمان خوبی است تا با آقا‌ابراهیم صحبت کنیم.

او ۵۵‌سال سابقه ورزش دارد، از کودکی با دوومیدانی کارش را آغاز کرده و از سال‌۱۳۸۰ به جمع بنیان‌گذاران گروه پیوسته است. در پایان هر تمرین، وقتی اعضا با انگیزه و نشاط یکدیگر را تشویق می‌کنند، لبخند به لب‌هایش می‌آید و می‌گوید: خوشحالم که تلاش‌هایمان در این سال‌ها به ثمر نشست و توانستیم در این مدت حدود چهارصد‌نفر را عضو این گروه کنیم تا سلامتی و نشاط را که ارمغان ورزش است، به خودشان و خانواده‌هایشان هدیه کنند.

یادم است سال‌های اول که ما همراه سرهنگ و دیگر عزیزان کنار هم شروع به ورزش کردیم، افرادی که از کنار ما رد می‌شدند و حال و هوای ما را می‌دیدند، تشویق می‌شدند به ما بپیوندند. حالا از آن دوران بیش از بیست‌سال می‌گذرد و گروه تلاش، بزرگ‌تر از تصورات اولیه ما شده است.

مطلب مرتبط بانوی ملی تنیس روی میز، رایگان آموزش می‌دهد

ایجاد نظم در گروه

نیم‌ساعت از نرمش گذشته و حالا وقت تلاش بیشتر برای ساختن بدنی سالم‌تر است. آقا‌ابراهیم چند‌دقیقه‌ای به گوشه زمین تمرین می‌آید و درباره شکل‌گیری هیئت‌مدیره می‌گوید: از همان سال‌های اول هیئت‌مدیره را تشکیل دادیم، اما از پنج‌سال پیش با اخذ مجوز‌های لازم از هیئت ورزش‌های همگانی، مدیریت گروه را ساختارمند کردیم. اعضای جدید یک ماه به‌صورت آزمایشی هر‌روز به اینجا می‌آیند و در‌صورتی‌که هیئت‌مدیره تأیید کنند، می‌توانند عضو گروه شوند و در سایر فعالیت‌های ما نیز حضور داشته باشند.

خوشحالم که تلاش‌هایمان در این سال‌ها به ثمر نشست و توانستیم در این مدت حدود چهارصد‌نفر را عضو این گروه کنیم

از دیگر دستاورد‌های این گروه در این سال‌ها می‌توان به تربیت بیش از بیست‌مربی اشاره کرد. آقا‌ابراهیم مربیان آقا و خانم را در گروه نشان می‌دهد و می‌گوید: در این سال‌ها افراد جوان‌تری را که به مربیگری علاقه‌داشتند، به هیئت معرفی کردیم و خیلی از آنها مدارکشان را گرفتند و بقیه هم در‌حال اتمام دوره‌هایشان هستند. آنها حین تمرین حواسشان به اعضا هست تا حرکتی را اشتباه انجام ندهند. چند وقتی است که بعضی از این مربیان در سایر بوستان‌های سطح شهر در‌حال آموزش هستند. این یعنی تلاش، یک جریان تکثیرشونده است.

آقا‌ابراهیم قدردان زحمات مسئولان شهرداری منطقه‌۲ به‌ویژه در بخش فضای سبز، عمران و حراست، هم هست و می‌گوید: در این سال‌ها چالشی نداشتیم و امنیتمان فراهم شده است. مسئولان منطقه همکاری بی‌نظیری با ما داشتند.

نعمت داشتن بوستان ایمن

زهرا یگانه، شصت‌و‌پنج‌ساله، از ورزشکاران قدیمی بوستان است که از شهرک حجت می‌آید. همه او را «مامان یگانه» صدا می‌کنند؛ چون جزو اولین مربیان بانوان اینجا‌ست. همان‌طور که نرمش می‌کند، خانم‌های اطرافش را تشویق می‌کند که خسته نشوند و حرکات را ادامه دهند.

او بیش از بیست‌سال است که هر‌روز صبح اینجا حضور دارد و می‌گوید: آن موقع که گروه تلاش مثل امروز پا نگرفته بود، آقایان کنار هم ورزش می‌کردند و من هم با خانم‌ها. پنج‌سال پیش پیشنهاد دادیم که ما هم به این جمع اضافه شویم و با همکاری مربیان، تیم گسترش یافت. حالا تعداد بانوان حتی از آقایان بیشتر است.

زهرا‌خانم معتقد است خانم‌ها ستون زندگی هستند. ورزش به شادابی آنها کمک می‌کند و این حال خوب را به خانه می‌برند. او که برای هم‌تیمی‌هایش نقش یک مشاور سلامت را هم ایفا می‌کند، می‌گوید: همیشه خانم‌ها را تشویق می‌کنم که هر‌چند ماه یک‌بار آزمایش بدهند. وقتی قند و چربی‌شان را می‌بینند که با ورزش تغییر کرده، می‌فهمند حال خوبشان را مدیون همین سحرخیزی هستند.

او همچنین از امنیت و فضای سرسبز بوستان پردیس قائم (عج) می‌گوید و توضیح می‌دهد: توجه شهرداری منطقه باعث شده امکانات بهتری در این بوستان ارائه شود. حضور نگهبانان و حراست پارک امنیت را افزایش داده و بانوان با خیال راحت برای ورزش یا دورهمی عصرانه به اینجا می‌آیند. وجود این بوستان در این محدوده، نعمت بزرگی است و ما حال خوبمان را از اینجا داریم.

نسل‌های قدیم و جدید کنار هم

فائزه‌سادات نوازی، سی‌و‌پنج‌ساله، یکی از مربیان خوش‌ذوق تیم است. داستان او برای پیوستن به این گروه شنیدنی است؛ «شش‌سال پیش پدرم عمل داشت و پزشک تأکید کرد باید پیاده‌روی کند. اتفاقی با پدر به اینجا آمدیم و گروه را مشغول تمرین دیدیم. همان‌جا جذب شدیم. به پیشنهاد آقای بیگی، سراغ دوره‌های مربیگری رفتم و حالا خودم مربی بانوان هستم.»

فائزه با رد کردن این جمله کلیشه‌ا‌ی که «ورزش انرژی را می‌گیرد»، می‌گوید: خیلی‌ها فکر می‌کنند بعداز ورزش باید استراحت کنند، اما برعکس است؛ نشاط بعد از ورزش به من کمک می‌کند کار‌های خانه و زندگی‌ام را بهتر انجام دهم و ورزش روتین و نظم خوبی به زندگی‌ام داده است.

به همه می‌گویم سلامتی را از ورزش بخواهید، نه از دارو و وقت دکتر. شادابی واقعی فقط در ورزش است

در‌کنار او، دختر نه‌ساله‌اش، السا، را می‌بینیم. السا که همراه مادرش به اینجا می‌آید، نما ینده این گروه است. او می‌گوید: مادرم از نونهالی من را به اینجا می‌آورد. اینجا با دوستان هم‌سن‌و‌سال خودم بازی می‌کنم و حسابی خوش می‌گذرد.

سلامتی و شادابی با ورزش

شاید هیچ‌چیز به‌اندازه داستان «شهناز قادری» و «عبدالله چناری»، قدرت شفا‌بخش این جمع را نشان ندهد. شهناز قادری، هفتاد‌ساله، از شهرک حجت (عج) می‌آید. او تعریف می‌کند: اوایل صندلی‌ام را نزدیک درِ بوستان می‌گذاشتم و فقط تماشا می‌کردم. اما دو سال است که با تیم ورزش می‌کنم. چند‌سال پیش، قلبم را عمل کردم و وضعیت خوبی نداشتم. افسرده و خانه‌نشین بودم. دوست داشتم دائم بخوابم. اما دخترم که چند‌سالی است به اینجا می‌آید، از دو سال پیش، هر‌روز صبح رأس ساعت ۵ صبح دنبالم می‌آید تا به گروه بپیوندم. از وقتی تمرینات نرمشی را شروع کردم، سرحال‌ترم و وقتی برمی‌گردم، به کار‌های خانه می‌رسم. قرص‌هایم را کنار گذاشته‌ام.

عبدالله چناری، هفتاد‌و‌سه‌ساله، بازنشسته علوم پزشکی، شانزده‌سالی است به این بوستان می‌آید. او قبل از پیوستن به گروه، تنهایی ورزش می‌کرد، اما حالا خودش مربی است. او می‌گوید: از سال‌۶۲ هر‌روز پیاده‌روی می‌کنم. چربی خونم را از ۸۰۰ به ۱۵۰ رسانده‌ام. حتی بیماری آسم را با ورزش درمان کرده‌ام و دیگر مشکلی ندارم.

آقا عبدالله سال گذشته، از داربست افتاد و لگنش شکست؛ ولی حال خوب امروز را مدیون همان ورزش می‌داند و می‌گوید: به‌خاطر همین ورزش و بدنی که از قبل آماده بود، به‌خوبی بهبود پیدا کردم. به همه می‌گویم سلامتی را از ورزش بخواهید، نه از دارو و وقت دکتر. شادابی واقعی فقط در ورزش است.

تمرینات تمام شده است و حرکات سرد‌کردن بدن را هم انجام داده‌اند. تشویق‌های آخر نشان‌دهنده حال خوبشان بعد از یک‌ساعت تمرین است. همراهشان می‌شویم تا کنار سکوی نمایش بوستان از آنها عکس یادگاری دسته‌جمعی بیندازیم.

* این گزارش شنبه ۱۶خردادماه ۱۴۰۵ در شماره ۶۵۰ شهرآرامحله منطقه ۱ و ۲ چاپ شده است.