هاشم شکوهی شاعر آیینی مشهد همیشه برای اهل بیت میسرود 
نخستین کتابخانه تخصصی امام علی(ع) در محله جنت قرار دارد 
زمین مسجد امام خمینی(ره) نیایشگاه اهالی محله کوشش بود
مرکز تصمیمگیریهای مهم محله است، پایگاه با سابقهای که همه اهالی را در بیشتر مناسبتهای دینی و مذهبی گردهم جمع میکند. مردم اینجا نماز میخوانند، صلهرحم بهجا میآورند و از مشکلات یکدیگر با خبر میشوند.
۴۵ سال است که نام این مسجد بر سر زبان ساکنان «کوشش» میچرخد. از زمانی که این مسجد حتی دیوار نداشت، آنها روی زمین آن فرش پهن میکردند و نماز میخواندند.
حالا بیش از ۳۰سال از ساخت بنای اولیه مسجد امامخمینی میگذرد و هر سال با زیاد شدن عمر آن بر اعتبار و جایگاهش افزوده میشود. به گفته مسجدیهای فعال، اینجا فقط مسجد نیست، بلکه مهمترین پایگاه محوری محله است. جوانان با میل و رغبت به اینجا میآیند و برنامههای فرهنگی به پا میکنند.
گویی اهالی اینگونه میخواهند. دلشان میخواهد زمانی که نام محلهشان میآید اسم مسجدشان هم بلافاصله در ذهن همه تداعی شود.
معتقدند خشتهای این مسجد را خود بالا بردهاند و این روزها که مسجدشان دارای کانونهای فرهنگی و دینی مانند بسیج و... شده است دیگر حق آب و گلی آن را دارند.
در این میان کوچکترها و جوانترها هم حرفهایی برای گفتن دارند. آنها برای ادامه راه بزرگترها و ریشسفیدهای محله وارد میدان شدهاند و برای همسنوسالانشان برنامهریزی میکنند.
کلاس قرآن و احکام برای مادران و دختران محله هم که همواره و به صورت هفتگی پابرجاست. جوانترها هم به لطف وجود پایگاه بسیج، حلقههای معرفت را برپا میکنند. گاهی هم با کمک دانشآموزان و دانشجویان ممتاز، کلاسهای تقویتی برگزار میکنند.
خلاصه در مسجد امامخمینی همه چیز یافت میشود؛ از عبادت پروردگار گرفته تا تحصیل و تعلیم و تهذیب. اصلا ماهیت مسجد اینگونه است که از مردم و برای مردم باشد.
زمانی که همه جمعاند
گویا بهترین زمان برای حضور، همان نماز مغرب و عشاست. ساعاتی که اهالی برای انجام وظیفه بهترین روش را انتخاب میکنند؛ حضور در مسجد و برپایی نماز جماعت. ترافیک راسته خیابان فداییان اسلام، آن هم نزدیکیهای نماز شب معمولا برای همه اهالی ساکن در منطقه آشناست.
بالاخره از ترافیک این بولوار رهایی پیدا میکنیم و وارد فداییان اسلام۹ میشویم. پیداکردنش خیلی سخت نیست، کنار همان تابلوی سبز و سفید مشهوری که با کلمه مسجد بهخوبی راهنماییام میکند.
هممحلهایها دستهدسته به سمت مسجد در حال حرکتند. از آستینهای بالازده مردان و چادرهای سفیدی که بر سر زنان محله است کاملا مشهود است که همگی در حال آمادهشدن برای انجام فریضه نماز هستند.
وارد مسجد میشوم و به صف نمازگزاران میپیوندم. همان سکوت آرام و ممتد همیشگی در مساجد حکم فرماست. با صدای مکّبر نماز مغرب متصل میشود.
پای سخنرانی بعدِ نماز
برگزاری نماز جماعت و سخنرانی کوتاه بعد از آن، شاید مهمترین و اصلیترین برنامهای باشد که در هر مسجدی انجام میشود. گویا سخنرانی شب میلاد با برکت حضرت فاطمه (س) هنوز در ذهن نمازگزاران دائمی مسجد امامخمینی مانده است.
آن شب امام جماعت مسجد، حاج آقای عبدالهی درباره آداب همسرداری حضرت زهرا (س) سخن میگفت: «مادران و زنان ما باید توجه داشته باشند که همسرداری و مادری را از حضرت فاطمه (س) بیاموزند.
مادران نقش مهمی در تربیت فرزندان دارند به همین دلیل هم گفته میشود بهشت زیر پای مادران است. آنها نقش برجستهای در تربیت فرزندان قرآنی دارند و آموزش فرهنگ عفاف و حجاب به دختران باید از سوی مادران امروز صورت بگیرد.»
چراغِ روشنِ مسجد
خانم حشمتی، شهروند ساکن در محله ماست. او که ۳۰سالی میشود برای اقامه نماز به مسجد امامخمینی میآید در این رابطه میگوید: از همان سالهای اولیه که خشتهای مسجد روی هم گذاشته میشد به این مسجد میآمدم و نماز جماعت میخواندم.
او ادامه میدهد: یادم میآید در آن سالها تمام تلاشمان این بود که چراغ مسجد را روشن نگه داریم به همین دلیل با اینکه ساخت مسجد هنوز تمام نشده بود باز هم بیشتر برنامههای مذهبیمان را در مسجد برگزار میکردیم.
فاطمه خانم نیز به میان صحبت میآید و میگوید: یادش بخیر آن روزها هرکس نذری داشت همه با هم در مسجد جمع میشدیم و کارهای نذری را انجام میدادیم. خلاصه همه برنامههایمان حول محور مسجد بود. اگر هم میخواستیم از همسایهمان که بیمار شده بود، خبر بگیریم باز وعده قرارمان مسجد بود.
بانوانِ مسجدی
خانم حسینی که سنوسال کمتری دارد از برنامههای مذهبی ویژه بانوان در مسجد امامخمینی میگوید: ۱۰سالی میشود که به این محله آمدهام، اما در همین ۱۰سال بیشتر فعالیتهای بانوان محله را حول همین مسجد برنامهریزی کردهایم. ما در مسجد جلسات احکام و قرآن برگزار میکنیم که معمولا هفتگی برگزار میشود.
او ادامه میدهد: این کلاسها در ایام و مناسبتهای خاص مانند ماه رمضان و دهههای محرم و صفر بیشتر میشود، همچنین سعی میکنیم در این برنامه دختران و نوجوانان را بیشتر مشارکت دهیم.
سر برمیگردانم، دختر کم سنوسالی با سجادهای سفید و چادر گلدار در صف نمازگزاران است. او خودش را سحر معرفی میکند و میگوید: قرار گرفتن در صف نماز جماعت بسیار تاثیرگذار است، از سال گذشته که به سن تکلیف رسیدم هر شب سعی میکنم با مادرم به نماز جماعت بیاییم.
سحر درحالیکه چادرش را مرتب میکند، ادامه میدهد: خداوند به همه بندگانش قول داده است که هرگاه با حضور دل او را بخوانند، خواسته آنها را اجابت کند؛ حضور در نماز جماعت فرصتی است تا با دیگر مسلمانان عاقبتبهخیری را از خداوند درخواست کنیم.
گرهگشایی از هممحلهایها
محمد ضرغامی، رئیس هیئت امنای مسجد امامخمینی در محله کوشش است. او نیز معتقد است؛ مهمترین برنامه مسجد بعد از برگزاری نماز جماعت رفع مشکلات مردم ساکن در محله است.
شناسایی نیازمندان محله، رفع اختلاف میان دو هممحلهای، گرهگشایی مشکلات از برنامههای هیات امناست
ضرغامی در اینباره میگوید: شناسایی قشر نیازمند محله، رتقوفتق اموری مانند رفع اختلاف میان دو هممحلهای، گرهگشایی مشکلات سربازان، بازسازی، مرمت و بهسازی مسجد و... از دیگر برنامههای ماست.
او ادامه میدهد: ۱۲سال میشود که در این مسجد خدمتگزارم و در تمامی این مدت با کمک و همت اهالی تمامی برنامههای مناسبتی را به نحو احسن در مسجد برگزار کردهایم.
رئیس هیئت امنای مسجد امامخمینی به برگزاری جشن تکلیف و اقامه نماز جماعت دختران در مسجد اشاره دارد و میگوید: در تمامی ایام فاطمیه و محرم و صفر هر شب مراسم روضهخوانی برگزار میکنیم.
ضرغامی اظهار میدارد: برگزاری جلسات قرآن ویژه خواهران و برادران، تلاوت قرآن در ایام ماه مبارک رمضان و برپایی کلاس احکام از دیگر برنامههای این مسجد است که مورد استقبال شهروندان نیز قرار گرفته است.
توجه به خواسته مردم
حاج آقای عبدالهی که حدود ۲۵، ۳۰ سال امام جماعت مسجد محله ماست، میگوید: بهتر است در همه امور ابتدا نیاز و خواسته شهروندان در نظر گرفته شود. اساس و ماهیت مسجد نیز همین است؛ اینکه به مکانی امن برای تبادلنظر، صحبت و آموزش و حتی صلهرحم برای مردم تبدیل شود.
افتخارِ خادمی مسجد
در میان همه هممحلهایها که روزی چندبار به مسجد محله رفتوآمد دارند، شاید نقش خادم مسجد پررنگتر باشد، کسی که زمینه لازم برای حضور همه را فراهم میکند. محمد نادری نیز هشت سالی میشود که خادم مسجد محله ماست.
او در این رابطه میگوید: ۵۱سال دارم و، چون تقریبا وارد دوره میانسالی شدهام، فرزندانم مرتب تذکر میدهند که مراقب سلامتیام باشم؛ اما به این کار علاقه دارم و با افتخار میگویم که خادمی مسجد افتخارم است.
او میافزاید: بهترین خاطرهام این است که در تمامی این سالها در پایگاههای بسیج فعالیت دارم و خادم مسجد بودن این افتخار را به من داده است که بتوانم به عنوان یک بسیجی هم فعال باشم.
نادری با بیان اینکه همین که بتوانم هر روز برای نمازگزاران فضای مسجد را آماده کنم برایم بهترین خاطره است، میگوید: از خدا میخواهم که تا زندهام افتخار خدمت به نمازگزاران را نصیبم کند.
۳۰۰عضو فعال
اما پایگاه بسیج مسجد امامخمینی که همزمان با روزهای تاسیس مسجد فعالیت خود را آغاز کرده نیز از جمله پایگاههای بسیج فعال محله کوشش است.
از برکات وجود پایگاه مقاومت بسیج شهید مطهری در مسجد، تربیت حدود ۳۰۰بسیجی فعال است. تربیت این تعداد بسیجی خود نشاندهنده نقش تاثیرگذار مسجد محله روی جوانان است.
مسئول پایگاه با اشاره به فعالیتهای آن اظهار میدارد: فعالیتهای فرهنگی، هنری، ورزشی و حتی درسی با محوریت بسیج در این پایگاه برنامهریزی میشود.
بابانظر بر این نکته نیز تاکید دارد که بیشتر فعالیتهای این پایگاه با همت خود بسیجیها هدایت میشود: «ماهیت و ذات بسیج هم اینگونه است، خودجوش و بدون هیچ چشمداشتی. بسیجیها در هر مناسبت پای کار هستند، از نصب پرچمهای عزاداری برای ایام محرم و صفر گرفته تا برنامههای مولودیخوانی و برپایی جشن در منطقه.»
او میگوید: افرادی، چون سردار شهید حسنی در پایگاه بسیج شهید مطهری فعالیت و ثاثیر مثبتی در فعالیتها داشتهاند.
بابانظر عنوان میکند: دیدار با خانواده شهدا به طور ماهیانه، برگزاری جلسه حلقههایصالحین حولمحور حلقههای معرفت و ... از مهمترین برنامههای بچههای بسیجی این پایگاه است.
او توصیهای هم به اهالی ساکن در محله و بهویژه جوانان دارد: جوانان بهعنوان پتانسیلهای اصلی جامعه ادامه دهنده خط امام (ره) و رهبری باشند و این مهم را با شرکت و حضور هر چه بیشتر در برنامههای بسیج محله به اثبات برسانند.
فرمانده پایگاه بسیج شهید مطهری در پایان میگوید: برای خدا کار کنید؛ چراکه پاداشها در گمنامی است.
* این گزارش سه شنبه، ۱۶ اردیبهشت ۹۳ در شماره ۹۸ شهرآرامحله منطقه ۷ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
