«درد، در بندبند وجودم میپیچد و پیش میرود! استخوانهایم تیر میکشد، درد، مغز استخوانهایم را میسوزاند. گوش، چشم، زبان، دست و پایم به فرمان من نیستند» این بخشی از صحبتهای یک فرد معتاد در محدوده کال زرکش است.
این زن درباره دردهایی که کشیده است، شکایتی ندارد؛ اما آنچه باعث شد اعتیاد را ترک کند و در این سالها پاک بماند، توجه به آینده فرزندانش است. حس مادری باعث شده است سختیها را تاب بیاورد.
کال اسماعیلآباد که مسیر طبیعی عبور آب بود، بهتدریج زیر ساختوسازهای غیرمجاز، پسماند و آسیبهای اجتماعی دفن شد؛ تهدیدی برای سلامت و امنیت مردم اما اواخر دهه۹۰ ورق برگشت.
تکتم ماریانی، بانوی ایثارگر محله زرکش، هشت سال است که با اعتیاد مبارزه میکند. او با تأسیس مؤسسهای پیشگیرانه و یک مهدکودک، میکوشد کودکان را از آسیبها نجات دهد؛ اما اینک این نهاد امیدبخش، در آستانه تعطیلی بر بیحمایتیهاست.
آن روزی که خبر شهادت موسی آخوندزاده به خانه رسید هیچ کس باورش نمیشد، اما او به پاس ایستادگی برابر اشراری قصد وارد کردن مواد مخدر به وطن را داشتند به درجه رفیع شهادت نائل شد.
با حمایت اهالی محله رده از بیبیزهره قاسمزاده، ۹۶ معتاد به زندگی برگشتهاند. کارتنخوابها برای رهایی از مرداب اعتیاد، به حسینیهای مزین به نام علمدار دشت کربلا، پناه میآورند.
فاطمه کریمیان و همسرش سیدجواد جعفری و همراهانش با توزیع هفتگی غذا در روزهای سهشنبه، مسیر زندگی خیلی از معتادان را تغییر دادهاند. آنها تا حالا بیشاز صدنفر از گرفتاران اعتیاد را به زندگی عادی بازگرداندهاند.
وجود بازارهای مختلف در محلات ایثار و طلاب و فردوسی که مراجعان، مسافران و زائران زيادي را به این محدوده میکشاند و همچنین مذهبی بودن این محلات، پای متکدیان را در این محدوده ثابت کرده است.
گردانندگان خانه ایرانی اهدافی زیبا و انسانی دارند که گام نخست آن را با کارآفرینی برای ۱۰ تن از بانوان محله برداشتهاند. البته آنها در حوزه مبارزه با فقر و بی سوادی هم فعال هستتند.
مهدی هراتی یکی از جوانان دغدغهمند و فعال محله پنجتن است که از همان دوران کودکی با کم و کاستیهای زیادی در محلهاش روبهرو بوده، طعم بیعدالتی در توزیع امکانات را چشیده است و حالا تمام تلاشش را برای آبادی محل زندگیاش میکند.
از حدود پانزده سال قبل با خرابی سه مدرسه قدیمی فعال در خیابان ۱۷ شهریورشمالی ۷، پی مدرسههای نوین گذاشته شد، اما بعد از اسکلتبندی و بالارفتن دیوارها همهچیز رها شد و حالا پاتوق معتادان شده است.
حسین روزبهانی میگوید: به اعتقاد من، مردم در جامعه باید حرمت کودکان کار را حفظ کنند و اگر به آنها کمک میکنند، کمک نقدی نباشد و با حفظ شأن آنها همراه باشد.
طلاق در پی ازدواجی ناموفق، جوان ورزشکار محله را به دام اعتیاد میاندازد ولی قرار نیست او هم مسیر خیلی از جوانهای معتاد بیاراده را برود... او غیرت دارد و پشتکار
اوستا موسی فردی مهربان و بزرگ بود که همیشه بلندگو به دست میگرفت و گود چوخه را اداره میکرد. او با میدانداری نمیگذاشت هیچگاه درگیری رخ دهد. با فوت ایشان گود چند سالی بیبزرگ ماند.
گروه «پایان کارتنخوابی»با هدف ترک معتادان، هر هفته شنبهها در خانه شاملو غذا میپزند و بین کارتنخوابها توزیع میکنند.
هشت سالی میشود که بانوان محله وکیلآباد خانهدار شدهاند که در انتهای عمرانی ۵ قرار گرفته و خدماتی مانند ورزش، مشاوره بهداشت و خانواده، اشتغال، درآمدزایی، کتابخوانی را ارائه میدهد.
در دوران قاجار و پهلوی اول، کشت و صادرات تریاک در ایران آزاد بود، اما بهدلیل مبتلا شدن بسیاری از مردم ایران به اعتیاد، مصرف این ماده مخدر در چند دوره ممنوع میشود.
خبرنگار روایت میکند: اینجا برای من جهان بوهاست؛ بوها هستند که اینجا حکومت میکنند و من که آدم این جهان نیستم، حسابی به زحمت افتاده ام و از حد توان تحمل من خارج میشود.
یکی از خانمهای ساکن در شهرک قدس میگوید: در بعضی محلهها مردم از حضور تعمیرگاه در محلهشان شاکی هستند، اما در محله ما این تعمیرگاهها برای خانمهای محله امنیت به همراه دارد.
اعتیاد و مصرف تریاک، از دوره صفویه مرسوم بوده و احتمالاً در مشهد نیز، این رویه وجود داشتهاست. با این حال، شیوع افسارگسیخته این بلای مهلک اجتماعی دوره محمدشاه قاجار، به چشم آمد.