آموزش انسانشناسی با ورزش در کانون ابنالحیدر 
قهرمان تیراندازی کشور ورزش را مایه آرامش میداند 
پدربزرگ «ناهید دلشادراد» به شازدهخانمهای دربار خیاطی آموخت
احسان مصطفیزاده| «هفتاد سال پیش، همزمان با جنگ جهانی دوم و ورود متفقین به ایران، خواسته و یا ناخواسته فرهنگ، زبان و بسیاری موارد دیگر توسط این افراد وارد مرزهای کشورمان شد و لباس هم از این قاعده مستثنی نشد. پدرِمادربزرگ من هم جزو نخستین فرنگیدوزها بود که کت و شلوار امروزی را از آن طرف آبها برای مردم ما به سوغات آورد و به شازدهخانمهای دربار هم خیاطی آموخت.» اینها قسمتی از صحبتهای «ناهید دلشاد راد» طراح و پژوهشگر برتر لباس ایرانی-اسلامی است که به بهانه یک دهه فعالیت در مجتمع فرهنگی هنری امامرضا (ع) در بوستان ملت یعنی در منطقه ما، با او به گفتوگو نشستیم.
۲۵سال سابقه تحقیق و پژوهش در مورد پوششهای ایرانی
دلشاد راد که به دعوت کانون هنرمندان خراسان رضوی بیست و اندی سال پیش به مشهد نقل مکان کرده است، این روزها از بزرخی نامهربانیها کمی دلخور است، اما به هرحال در گوشهای از مجتمع فرهنگی هنری امامرضا (ع) در حال آموزش هنرطراحی لباس ایرانی-اسلامی است.
دلشاد بیش از ۲۵سال سابقه تحقیق و پژوهش در مورد پوششهای ایرانی و اسلامی را دارد
وی که بیش از ۲۵سال سابقه تحقیق و پژوهش در مورد پوششهای ایرانی و در حوزه طراحی لباس و الگوهای نامناسب را در کارنامه افتخاراتش ثبت کرده، میگوید: «هماکنون ۱۲جلد کتاب با موضوع تاریخ لباس ایران و الگوسازی را به عنوان مرجع الگوهای مناسب طراحی لباس آماده چاپ دارم.»
این بانوی طراح ایرانی که تاکنون حدود ۱۵نمایشگاه در این زمینه برپا کرده است، هدف از فعالیتهای خود در این حوزه را این چنین بیان میکند: «هدف من این بود که به مردم نشان دهم، لباس ایرانی عفیفترین و زیباترین لباس است، این لباسها نه تنها با الگوهای اسلامی مطابقت دارد بلکه مکملی برای پوشش اسلامی محسوب میشود.»
دلشادراد لباس و پوشش هر ملت را مثل پرچم آن کشور میداند و میگوید: «پوشش هر فرد نشاندهنده فرهنگ اوست. امروز متأسفانه این فرهنگ را از ما گرفتهاند و لباسهای بیهویت خودشان را به ما تحمیل کردهاند.»
تدریس سوزن دوزی به یک هزار شاگرد
«دلشاد راد» برای اولین بار بهطور رسمی در دبیرستانهای کارودانش، آموزش رودوزیهای سنتی را در سطح استان خراسان تدریس کرده است و بهعنوان نخستین نفر برای این هنر طرح درس نوشته و به آن رسمیت بخشیده است. او در طول یک دهه و به فاصله سالهای ۷۰ تا ۸۰ در خانههای فرهنگ مناطق مختلف شهرداری مشهد به آموزش هنر سوزن دوزیهای سنتی پرداخته و در این مدت بیش از یک هزار نفر از دخترخانمهای علاقمند و باانگیزه این هنر را آموختند و بسیاری دیگر هم از اهالی محلات مختلف مشهد علاقمند به آموختن این هنر میباشند.
وی معتقد است؛ سوزندوزی که با فرهنگ اصیل ایرانی-اسلامی نیز مطابقت دارد، میتواند زمینه اشتغال را با امکانات محدود و فضای و ابزارهای کم به وجود آورد و همچنین جایگاه مناسبی برای تولید و به ویژه صادرات آن به خارج از کشور باشد. او هماکنون مخاطبانی همچون فرهنگیان، مزون داران، دانشجویان و قشرهای مختلف مردم را در حال آموزش دارد و میگوید: «تحقیق و تدریس سوزندوزی سنتی و تلفیق آن با هنرهای تجسمی را بیش از پیش ادامه خواهم داد.»
بازسازی لباسهای ۳۰۰ سال قبل
دلشادراد با اشاره به جایگاه غنی و وجود مدلها و الگوهای بسیار زیبای ایرانی- اسلامی تاکید دارد که وقتی ما برای مردممان که نیازمند الگوی مناسب هستند، طرحی را ارائه ندهیم، آنها ناخواسته به سمت طرحها و الگوها و شوهای لباس غربی کشیده میشوند.
او همچنین معتقد است که ایران زمانی مهد ارائه پوششها و لباسهای مختلف بوده است: «ما دوهزار و ۵۰۰سال سابقه پوشش و طراحی لباس داریم، اما متاسفانه در حال حاضر به دلیل اهمیت ندادن به طراحان لباس، شاهد آن هستیم که مردم به سمت الگوهای ماهوارهای و غربی کشیده شدهاند.»
این بانوی طراح لباس ایرانی- اسلامی با ابراز تاسف بسیار زیاد اعلام میکند که به دلیل سهل انگاریهای انجام شده، این روزها شاهد آن هستیم که لباس عروس چین، تاپ و تیشرت ترکیه و لباسهای مجلسی ایتالیا و فرانسه بازار کشورمان را اشباع کرده است، در حالی که همچنان میتوان از صندوقخانههای قدیمی الگوهای بسیار زیبای ایرانی-اسلامی را یافت کرد. دلشاد راد تاکید میکند: «با تحقیقهای انجام گرفته در این مدت لباسهایی با قدمت ۲۵۰ تا ۳۰۰ بازسازی شده و مورد استقبال جوانان نیز قرار گرفته است، اما متاسفانه به دلیل حمایت نشدن نمیتوان این الگوها را به خوبی ارائه داد.»
پژوهشگر با کاسب فرق دارد
به اینجای گفتوگو که میرسیم درددل این بانوی طراح ایرانی اوج میگیرد و با گلایه شدید از بسیاری از مسئولان میگوید: «هر زمانی که قرار است نمایشگاهی برگزار شود، از من برای شرکت در نمایشگاه دعوت میشود و من هم به دلیل علاقه به این حرفه شرکت میکنم، اما مسئولانی که به آن نمایشگاه میآیند، سری به تنها غرفه ارائه الگوی ایرانی- اسلامی نمیزنند.»
دلشادراد به آخرین حضورش در نمایشگاه عفاف و حجاب که تیرماه امسال بوده است، اشاره میکند و با ناراحتی میگوید: «در آن نمایشگاه به عنوان تنها طراح غرفه داشتم، اما هیچ یک از مسئولان سری به این غرفه نزدند.»
او همچنین برای ترویج عفاف و حجاب نیز پیشنهادی ارائه میکند: «اگر قرار است عفاف و حجاب در جامعه رایج شود، باید طراحان لباس ما در این زمینه فعالیت بیشتری بکنند و مسئولان نیز با فراهم کردن شرایط برای نیروهای متدین، زمینه فعالیت، آموزش و برگزاری نمایشگاههای مختلف، برای ایجاد الگوهای مناسب با فرهنگ عفاف و حجاب را آماده کنند.»
عضو فعال بسیج هنرمندان خراسان رضوی با بیان اینکه باید بین یک پژوهشگر و کاسب و تجار تفاوت گذاشت، گفت: «آقای استاندار فرهنگدوست، برای جلوگیری از ورود بیشتر لباسهای غربی، برای حمایت از تولیدکننگان داخلی، برای تعطیل نشدن بسیاری از واحدهای تولیدی، برای فراهم آوردن اشتغال بانوان و برای تولید پوشاک مناسب با الگوی ایرانی- اسلامی به طراحان لباس هم سری بزنید.»
وی با اعلام آمادگی بسیار زیاد برای همکاری با تولیدکنندگان داخلی خواستار حمایت مراجع دولتی برای نجات وضعیت طراحی لباس و تولید پوشاک شد. «ناهیددلشاد راد» میگوید میخواهم تا جایی که در توانم هست تاریخ ایران اسلامی را به لباس مردم آن برگردانم و در این راه از هیچ کوششی دریغ نخواهم کرد.
*این گزارش آذر سال ۹۰ در شماره ۴ شهرآرامحله منطقه ۱۱ چاپ شده است.
لینک کوتاه
آوا و نمــــــای شهر
