تصاویر گنبد حرم در دهه۲۰ خورشیدی نشان از خرابی و شکاف در خشتهای نمای گنبد دارد. همین است که در حدود سال۱۳۵۷ تصمیم گرفته شد نمای ایوان طلا، گنبد و گلدسته نوسازی شود.
این روزها در صحن امامحسنمجتبی (ع) روضهای برپاست که پیش از آغاز، نام مهدیقلیخان قرایی از بلندگویش شنیده میشود؛ کسی که اموال و املاک بسیاری را وقف حرم امامرضا (ع) کرد.
حدود سیصد سال از نصب ضریح مرصع میگذرد. این ضریح افشاری را بنا به قول مشهور، نوه نادرشاه وقف آستان کرده است و جواهرهای زیبایی که بر تارک آن نشسته، آن را معروف به ضریح جواهرنشان کرده است.
باید استفاده از چنین وسیلهای را در حرمرضوی، مربوط به دوره صفویه بدانیم؛ زیرا فرمانروایان این دودمان بهدلیل رسمیتبخشیدن به مذهب شیعه اثنیعشری، اهتمام فراوانی برای اعتلای نمادهای این مذهب داشتهاند.
قاری رحمتالله واضح اهل سنت است؛ بااینهمه عاشق امامان شیعه است، آنچنانکه پس از زیارت مشهد به عتباتعالیات میرود و چند صباحی را هم در جوار کربلا، نجف و سامرا گذرانِ عمر میکند.
کافی است سر بلند کنی و بر کاشیکاری هفتصدساله مسجد گوهرشاد چشم بدوزی تا در زمان سفر کنی؛ از دوره تیموری به صفوی، از دوره صفوی به قاجار، یا حتی به دوره معاصر بیایی.
مراسم نخلگردانی دارای مقدمات خاصی بود که تزیین و آرایش نخل و بهعبارت دیگر «نخلبندی» ازجمله ضروریات آن بهحساب میآمد. معمولا نخلها را با وسایل گوناگونی ازجمله پارچه، آیینه تزیین میکردند.
در مجموعه اسناد آستانقدس دو سند مرتبط با برگزاری مراسم شمعگردانی بین سالهای ۱۳۳۴ و ۱۳۳۵ قمری وجود دارد. با این همه، احتمالا شمعگردانی در سالهای قبل از این سالها نیز طبق آنچه که در سند گفته شده، برگزار میشده است، ولی سابقه و سندی از آن موجود نیست.
از وقتی آیینههای ظریف آلمانی راهشان بهسوی مشهد باز شد، بهمرور آیینهها جای کاشیها، نقاشیها و گچبریها را در بسیاری از رواقها و فضاها گرفت آنچنان که اکنون آیینهکاری تصویر غالب تزیینات حرم است.
در آن زمان جایی بوده است که مشعلهای حرم را در آن جمع و نگهداری میکردهاند. به این فضا مشعلخانه میگفتند و افرادی باعنوان مشعلدار و مشعلچی زیرنظر مشعلدار باشی و مهترمشعلدار کار میکردند.
